Целиноград ауданы

Қосшоқы ауылы №13 негізгі мектебі

география пәнініңмұғалімі

Едиресова Балым Дузенбайқызы

Тақырыбы: Географиялық алаң

Мақсаты: 1. Оқушылардың географиялық дүниетанымын кеңейту. Картамен жұмыс жасай білуін қалыптастыру; География пәнінен алган білімдерін ортага салу.

Қолданылатын құрал-жабдықтар:  Интерактивті тақта

Бағалау жетондары:

Көк жетон- 1 ұпай.

Сары жетон-3 ұпай.

Қызыл жетон-10 ұпай.

Ойынның барысы:

І Ұйымдастыру бөлімі

Оқушыларды екі топқа бөлу, орындарына отырғызу,

әділ-қазылар алқасымен таныстыру

ІІ Кіріспе бөлім

Ойынның мақсаты мен шарттарымен, ойынға қатысатын топтар мен әділ- қазылар құрамымен таныстыру.

ІІІ Негізгі бөлім

1 тур: «Таныстыру»

2 тур: «ИӘ, ЖОҚ» ойыны

Әрбір топқа 10 сұрақ беріледі, әрбір дұрыс жауапқа 1 ұпай.

Жауап тез -тез берілу керек.

І топтың сұрақтары

1.Қазақстанның шекарасы 2 724,9 мың км Иә

2.Таулар биіктігіне қарай 4-ке бөлінеді Жоқ

3.Дүние жүзіндегі ең биік сарқырама- Анхель Иә

4.Қазақстан 6 елмен шектеседі Жоқ

5. Қазақстанда 5 экономикалық аудан бар Иә

6.Қазақстан БҰҰ ны мүше Иә

7.Оңтүстік Қазақстан облыс орталығы-Шымкент қаласы Иә

8.Еуразия ең үлкен материк Иә

9.Қазақстанда 1995 жылы 30 тамызда Ата Заң қабылданды Иә

10.Сахара шөлі Африкада орналасқан Иә

ІІ топтың сұрақтары

1.1991 жылы 16 желтоқсан ҚР Тәуелсіздік күні Иә

2.Тау жыныстары 2-ге бөлінеді Жоқ

3.Дүние жүзіндегі ең ұзын өзен- Ніл өзені Иә

4.Қазақстан оңтүстігінде Тәжікстанмен шектеседі Жоқ

5.Қазақстанда 16 облыс бар Жоқ

6.Наурызым қорығы Қостанай облысында құрылған Иә

7.Гиркан,Хвалын ,Хазар Каспий тенізінің тарихи атауы Иә

8.1997 ж.Қазақстан астанасы Алматыдан Ақмолаға көшірілді.

Иә

9. Мариан шұңғымасы – Тынық мұхитында орналасқан Иә

10.Сейсмология – жер сілкінуді зерттейтін ғылым Иә

3 тур: «Елтану» ойыны

Әрбір топқа тақтада елдердін мемлекеттік тулары және сол елдерге қатысты нысандар беріледі. Әрбір топ интерактивті тақтада оларды бір-бірімен сәйкестендіруі керек. Уақыты 30 секунд, түгел дұрыс орындаса 10 ұпай.

І топтың сұрақтары

АҚШ- «Бостандық статуясы»

Қытай- «Қытай қорғаны»

Франция- «Эйфель мұнарасы»

Италия- «Колизей»

ІІ топтың сұрақтары

Қазақстан «Бәйтерек»

Үндістан- «Тадж Макал»

Түркия- «Босфор көпірі»

Ресей- «Қызыл алаң»

4 тур: "Қара жәшік"

Жәшік ішіне жасырылған заттың оқушыларға сипаттамасы беріледі , сол арқылы оның ішінде не бар екенін табу керек. 3 көмек болады ,әрбір көмек алған сайын 1 ұпай шегеріліп отырады

Ойлануға 1 минут, дұрыс жауап 10 ұпай,

І топқа:

Бұл өсімдікті орта ғасырларда ежелгі гректер жыланның шаққан жеріне бірден бір ем ретінде қолданған. Сондықтан оны "жылан өсімдігі" деп атаған. Ал ежелгі Мысырда оны пирамида құрылысы кезінде мыңдаған құлдарға күн сайын беріп тұрған.

Бірінші көмек: Бұл өсімдіктің отаны -Орта Азия.

Екінші көмек: Францияда шілдеден қаңтарға дейін әр бейсенбіде бұл өсімдіктің ғажайып жәрмеңкесі өткізіліп тұрады.

Үшінші көмек: Иісі өткір, ащы, тамаққа пайдаланамыз.

Жауап: Сарымсақ

ІІ топқа:

Ең алғаш бұл сусын 18 ғасырда голландықтар дастарханында пайда болған.Ресейге бұл сусын тосыннан келген.1638 жылы Москвадан монғол ханына сыйлық келеді. Риза болған хан жауап ретінде өз сыйын жібереді. Орыс елшілері бұл сыйды көріп, жарамсыз зат ретінде қабылдап,өз елдерін төмендету деп есептейді. Дегенмен сыйлық Ресейге жетеді,патша оны ұнатады.Басында оны дәрі ретінде пайдаланады,ал 19 ғасырдан бастап оны өте көп мөлшерде пайдалана бастады.

Бірінші көмек: Отаны-Қытай

Екінші көмек: Қытайдан басқаҮндістанда, Шри-Ланкада, Жапонияда, Индонезияда, Вьетнамда. Грузияда, Таиландта, Бирмада өсіріледі.

Үшінші көмек: Бұл сусынды ішпесе қазақтардың басы ауырады.

Жауабы: Шай

5 тур: " Географиялық ассоциация"

Оқушыларға әр түрлі ұғымдар беріледі , соларды саралап карап қандай географиялық ұғымды білдіріп тұрғанын табулары керек.Ойлануға

30 секунд,әрбір дұрыс жауапқа 3 ұпай

1.Толқын, қауіп-қатер, жылдамдық, апатты құбылыс,жер сілкіну.

Цунами

2. Өзен, теңіз, булану,бұлт, жауын- шашын, күн.

Дүние жүзілік су айналымы

3. Ессентуки, Анталия, Майами.

Курортты жерлер

4.Москва, Дели, Мадрид, Вильнюс, Осло.

Астаналар

5.Теңіз, көл, өзен.

Су қоймалары

6. Игуасу, Анхель, Виктория

Сарқырамалар

7.Гренландия, Отты Жер, Мадагаскар, Хонсю

Аралдар

8. Атлас, Аппалач, Декан, Анд, Карпат.

Таулар

ІІ топқа:

1. Мұхит, мұз, тау, "Титаник", қауіп-қатер.

Айсберг

2.Тау, су, гүрілдеу, ғажайып көрініс, жыра

Сарқырама

3. Самум, бриз, тайфун, муссон, ураган.

Желдер

4. Гоби, Сахара, Такла-Макан, Тар

Шөлдер

5. Ганг, Евфрат,Колумбия, Хуанхэ, Дунай

Өзендер

6. Чад, Байкал,Гурон, Эри,Виктория

Көлдер

7.Тайга,саванна, тундра

Табиғат зонала

8. Ла-Манш, Беринг, Гибралтар

Бұғаздар

6 тур:«Интеллектуалды жекпе-жек» капитандар сайысы.

16 сұрақ қойылады, екі топ капитандары қатар шығып тұрады да, кезекпен- кезек жауап береді. Біреуінің жауап бере алмағанына екіншісі жауап беріп ұпайын алуға болады. Тез-тез жауап беру керек. Әрбір дұрыс жауапқа 1 ұпай.

1.Ең ұзын өзен? Ніл

2. Ең жүйрік аң? Гепард

3. Ең алып құс? Африка түйеқұсы

4.Ең суыққа төзімді құс? Пингвин

5. Ең үлкен мұхит? Тынық мұхтиты

6. Ең үлкен арал? Гренландия

7. Ең терең көл? Байкал

8. Ең биік шың?  Эверест

9. Ең биік сарқырама? Анхель

10. Ең қалың мұз жамылғысы?  Вилкес жері ( Антарктидада)

11.Ең құрғақ жер? Атакама шөлі

12. Ең төмен теңіз? Өлі теңіз

13. Ең биік тау көлі? Титикака

14. Ең тұзды теңіз? Қызыл теңіз

15. Ең үлкен архипелаг? Индонезия

16. Ең терең шұңғыма?  Мариан

ІІІ Қорытынды бөлім

Сайыстың қорытындысын шығару;

Әділ қазыларға сөз беру;

Сайысқа қатысушы топтарды марапаттау.