IT-ДЫҢ ӘЛЕМДЕГІ ДАМУЫ

Керімбек Інжу

«Тұран» университеті,

«Радиотехника электроника және

телекоммуникация»,

Ғылыми жетекшісі:Қаршығаева Айнұр Аралбекқызы

Алматы қ.

Аңдатпа: Мақалада ақпараттық технологиялардың әлемдегі мүмкіндіктері, проблемалары, сондай-ақ болашағының дамуының ерекшеліктері ашылады. Ақпараттық технологиялардың түрлері сипатталады, әлемдегі даму кезеңдерін қарастырады және олардың өмірдің барлық салаларында өсіп келе жатқан рөлін көрсетедіг

Түйін сөздер: ақпараттық технология, тенденция, электронды құрылғы, механикалық заттар, автоматтандыру, жаңа технологиялар.

РАЗВИТИЕ IT ВО ВСЕМ МИРЕ

Аннотация: В статье раскрываются особенности информационных технологий в мире, их возможности, проблемы, а также перспективы развития. Характеризуются виды информационных технологий, рассматривают этапы развития в мире и показывают их возрастающую роль для всех сфер жизнедеятельности.

Ключевые слова: информационные технологии, тенденции, электронные устройства, механические вещества, автоматизация, новые технологии.

IT DEVELOPMENT WORLDWIDE

Annotation: The article reveals the features of information technologies in the modern world, their capabilities, problems, as well as development prospects. The types of information technologies are characterized, the stages of development in the world are considered and their increasing role for all spheres of life is shown

Keywords: information technology, trend, electronic device, mechanical things, automation, new technologies.

Адамдардың ақпаратты өңдеу қабілеті мен мүмкіндіктері шектеулі, әсіресе ақпарат көлемінің артуы ақпаратты сақтау, өңдеу және беру тәсілдерін пайдалану қажеттілігі жағдайында пайда болды.Ақпараттық технологиялар, жанды адамдардан алшақтатылған яғни қашықтағы тасымалдаушысы - адам. Кез келген технология грек. Techne - өнер, шеберлік., белгілі бір сапаны, пішінді өзгерту, материалдың, объектінің және т. б жағдайы мен мазмұнына байланысты операциялар мен процестерді орындау. Мысалы, қарапайым технология түрі пошта жөнелтілімдерін жеткізу болып табылады.

Ақпараттық технологиялар - бұл алға қойылған мақсаттарға жету үшін қолданылатын жеке әдістер, компьютерлік бағдарламалық-техникалық құралдар мен ақпараттық процестер мен операциялар. Тағы бір анықтама бар: ақпараттық технологиялар - бұл есептеу техникасының бағдарламалық-техникалық құралдарының, тәсілдерінің жиынтығы мен нақты пәндік салаларда ақпаратты беру және пайдалану, оларды жинауға, сақтауға, өңдеуге арналған оларды қолдану тәсілдері мен әдістері [1.2 б].

Ақпараттық технологиялар қалыптасқаннан бері адамның психикалық және физикалық белсенділігі орын алғанымен , ақпараттық технологияларды Германияда кітап басып шығаруды ойлап тапқан сәттен бастап, яғни XV ғасырдың ортасынан бастап қарастырады. Ең алғаш электрлік телеграф 1832 жылы, телефон 1876 жылы, радио 1895 жылы, кинематография 1895 жылы, қашықтықтан сымсыз кескін беру 1907 жылы және өнеркәсіптік теледидар 1920 жылдардың аяғында пайда болды. Сонымен, IT технологиялардың дамуы мынадай кезеңдерге бөлінеді:

Ең алғаш, 19 ғасырдың екінші жартысы қолмен қолданылатын ақпараттық технология деп аталады. Оның құралы негізінен кеңсе тауарлары және пошта байланысы: қалам, сия, кітап.

Кейінгі кезең, 19 ғасырдың аяғы – механикалық заттар қолданылатын технология, құралдарына: жазу машинкасы, телефон, диктофон, көп жабдықталған мінсіз жеткізу құралдары мен пошта жатады.

Дамудың орта кезеңі, 40-60 жж. 20 ғасыр - электр технологиясы оларға мыналар жатады: үлкен компьютерлер мен бағдарламалық жасақтама, электрлік жазу машинкалары, ксерокс, портативті жазғыштар.

Дамудың шираған кезеңі, 70-ші жылдардың басынан бастап - электрондық технология, негізгі үлкен компьютерлер және олардың негізінде жасалған құралдар. Автоматтандырылған басқару жүйелері және ақпараттық-іздестіру базалық және мамандандырылған кең спектрімен жабдықталған жүйелер, бағдарламалық кешендер.

Ең соңғы кезең, 90-жылдардың басынан бастап - заманауи технологияны құру, электронды технологияның дамуы. Бұл кезең бизнестегі стратегиялық артықшылықтарды талдау және жетістіктерге негізделген [2].

Ақпараттық технологиялар әрқашан ақпаратты тарату, іздеу, жинау, сақтау, өңдеу, қамтамасыз ету функцияларын орындайды. Бұл адамзат қызметінің белгілі бір саласындағы даму тиімділігінің өсуіне ықпал етеді.

Ақпараттық технологиялар процестерді оңтайландыруға ықпал етеді. Оларға: ақпаратты өңдеу, ресурстарды пайдаланудың күрделілігін төмендету, кез келген түрдегі ақпараттық қолдаудың жаңа нысандарын қолдану, еңбек, уақыт, энергия шығындары үнемделуі жатады. Олар қоғамның ақпараттық ресурстарын пайдалану процесінің ең маңызды бөлігін білдіреді. Негізгі мақсаты ақпараттық ресурстартарды пайдаланудың күрделілігін азайту.

Ақпараттық технологиялардың міндеттеріне мыналар жатады:

- технологиялық ақпараттық процестерді өндіру.

- түрлендірудің оңтайлы әдістері мен құралдарын әзірлеу.

- ақпараттық өндірістің технологиялылығын қамтамасыз ету.

Қазіргі заманғы ақпараттық технологиялар жүйелерін пайдалануда проблемалары бар. Олар негізінен ескіру процесіне байланысты: ескірген ақпараттық құралдар жаңа, заманауи түрлеріне ауыстырылады. Бірнеше жыл бұрын ақпараттандыру, ақпаратты енгізу процесі баяу және сенімсіз өтті. Бүгінгі күнге қарамастан енді ешкімді технологиялардың жаңасын енгізу қажеттілігі туралы сендірудің қажеті жоқ. Алайда, қазір ақпараттық технологиялар жеткіліксіз пайдаланылады [3.175 б].

Автоматтандырылған ақпараттық технологиялардың даму тенденциялары

әр түрлі факторлармен анықталады. Олар: ғылыми жаңалықтар, жаңа өнеркәсіптік технологиялармен, қаржы нарықтарындағы конъюнктурамен анықталады. Тенденциялардың бірі - ақпараттық бизнестің жаһандануы. Кез келген адам бүгінде ақпаратты тұтынушы бола алады. Ақпараттық нарықтың мүмкіндіктері шектеулі емес, бірақ өндірушілер арасындағы өте қатал бәсекелестік бар.Себептердің бірі мұндай бәсекелестіктің болуы бүкіл әлемде ақпараттық технологиялардың белгілі бір түрлеріне сұраныстың бірлігі болып табылады.Яғни Америкада танымал өнімдер Еуропада немесе Азияда сұранысы бар іс жүзінде ұқсас өнімдер болып табылады. Ақпараттық технологияның дамуының тағы бір тенденциясы ақпараттық өнім сипаттамасының күрделенуі. Ол есеп айырысу-талдау жұмысының және нақты қызметтің нәтижесі болып келеді. Сонымен қатар, логикалық элементтердің параллель өзара әрекеттесуі де жүреді. Ақпараттың барлық түрлері біріктірілген болып келеді: символдық, дыбыстық, бейне ақпарат. Ақпараттық технология саладағы тағы бір жаңа үрдіс қосымшалар, оның ішінде смартфондағы бағдарламалық жасақтама, планшет және т. б.болып табылады. Сенсорлық экранның мүмкіндіктері смартфондарда, планшеттерде, ақпараттық жүйелерде қолданылады. Деректерді талдау - бұл процесті қолдау үшін қолданылатын құрал. Ол шикі деректерді мағыналы ақпаратқа түрлендіреді. Аналитика - бұл ақпараттық заңдылықтарды бірге анықтауға көмектесетін процесс. Аналитика саласына статистика, компьютерлік бағдарламалау және зерттеу кіреді.

Жаңа технологиялар қосымша негізгі қозғаушы күш болып табылады. Әлемдік нарықтың қолданыстағы күштері, бірақ олар да тосқауыл болуы мүмкін. Бұл ақпараттық технологиялардың кеңеюіне байланысты. Бүгінгі таңда ақпараттық технология жүйелері мен стандарттарды құру дамыту интеграция процестерінен едәуір алда жүреді. Нәтижесінде пайдалану жаңа технологиялардың артықшылықтары айтарлықтай мерзімге шегеріледі. Мысалы, бесінші компьютерлік бағдарламаны орындау жапондық фирмалар қаржыландыратын ұрпақ мыналармен шектеледі, бағдарламалық жасақтаманың жаңа архитектурасы әлі сәйкес келмейді, қолданыстағы жасанды интеллект орталықтары, жаңа хаттамалар ескі байланыс жүйелерінде, ал жаңа машиналарда пайдалану мүмкін емес, тілдер ескі жүйелерге жарамайды және т.б [4.276 б].

Бүгінгі таңда ақпараттық технологиялар, материалдық салалар арасындағы айырмашылықтарды жою, өндіріс және ақпараттық бизнес, барынша әртараптандыру, әр түрлі фирмалар мен корпорациялардың өзара ену салалары, қаржы секторы және қызмет көрсету салалары арасында конвергенция жүріп жатыр. Жетекші индустриалды дамыған елдерде мемлекет ақпараттық технологиялар саласында нақты саясат жүргізеді және тиісті ғылыми-зерттеу бағдарламаларын әзірлейді және үкімет субсидиялайтын тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар, мемлекеттік органдар, жеке фирмалар мен қауымдастықтар жүргізеді.

Компьютерлерді құру және жетілдіру әр түрлі ғылыми салаларда жаңа технологиялардың пайда болуына әкелді. Практикалық қызметте ақпараттық технологиялар адамдардың өміріне қысқа мерзімде ене алды. Бұл барлық қызмет салаларында және ішкі және халықаралық кеңейту байланыстарындағы проблемаларды реттеуге көмектеседі. IT әлемдік ауқымда индустриялық дәуірден ақпараттық дәуірге дейін қоғамдық дамуға көшу үшін негіз болып табылады. Бүгінгі таңда олар тек құралдар ғана емес, олар сізге жаңа білім, мәдениет пен тарихтың туындыларын жарнамалап, оларды алуға мүмкіндік береді.

Соңғы 20 жылдағы ең маңызды технологиялық өзгеріс интернетке байланысты. Интернет дүние жүзіндегі миллиардтаған адамдарды байланыстырады, сонымен қатар әлем байланыстыратын байланыс түрлерін ұсынады. Кейбір компаниялар, соның ішінде IT компаниялары, лезде басқа елдердің тұтынушылары, достары мен туыстары бір-бірімен байланысып, бір-бірін көре алады және бизнес жасай алады [5].

Заманауи технологиялар бір мақсатты көздеді: олар кәсіби клиенттердің қанағаттануы есебінен жұмыс сапасы. Болжалды талдау және талдау құралы болашақ оқиғаларды болжау үшін пайдаланылатын әлеуметтік желілер және тұтынушылардың қажеттіліктерін түсіну және қанағаттандыру үшін. Ұялы қолданба немесе мобильді қосымша соңғы жылдары пайда болғаннан бері сәтті болды.

Қазіргі уақытта олар смартфондарда, планшеттерде және басқаларында жұмыс істеуге арналған мобильді құрылғылар. Кейбір мобильді қосымшалар ақысыз, ал кейбіреулері үшін қол жетімді ақы алынады. Жиналған пайда қолданба дистрибьюторы мен әзірлеуші арасында бөлінеді. Пайдаланушы интерфейсі сенсорлық интерфейс пайда болғаннан бері төңкеріске ұшырады , экрандар ұялы телефондарда, планшеттерде және т. б. ең дамыған технологиясы бар сенсорлық экран пайдаланушыға көрсетілетін нәрсемен тікелей әрекеттесуге мүмкіндік береді, сонымен қатар жояды.Әрбір өзгеретін аймақ Ақпараттық технологиялар соңғы жылдары үлкен жетістіктер мен өзгерістерді көрді. Және белгіленген тенденция бизнес үнемі өсіп отырады және бұл компанияларға клиенттерге жақсы қызмет көрсетуге көмектеседі, ал оның бәрі Ақпараттық технологиялар ықпалына байланысты деп қорытынды жасауға болады.

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Поткина Е.С., ХолоповаЛ.А. ақпараттық технологияларды дамыту//тұжырымдама. – 2019. - Арнайы шығарылым № 09.

2. Нұржан//электронды мақала//ақпараттық технологиялардың дамуы 2020.

3. Орехов Г.С., Пученкова В.А., қазіргі әлемдегі it: мүмкіндіктер, міндеттер, мәселелер, перспективалар// қазіргі заманғы материалдар, техника және технологиялар, №1 (1), 2020.

4. Шульга Н.А., ақпараттық технологиялардың даму тенденциялары//21 ғасыр бірегей зерттеу журналы//-2021.

5. Ремазанов И., Чарыбаева А., Йазова М.,// ғылыми журнал «ceteris paribus»// ақпараттық технологияларды дамыту-2023.