Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

Жай сөйлем туралы түсінік

Мектеп: Жүзімдік жалпы орта мектебі МКМ

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Мұратбек Л.Ш.

Сынып: 8

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сынып: 8

Сабақ тақырыбы

Жай сөйлем туралы түсінік беру,

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

Жай сөйлем туралы түсінік беру, олардың түрлері, сөйлемдегі сөздерді сөйлем мүшелеріне дұрыс талдай білуге дағдыландыру.

Сабақ мақсаттары

Оқушылардың сын тұрғысынан ойлауын дамыту арқылы өз ойын тұжырымдауға және басқалар көзқарасын сыйлауға, шешен сөйлеуге үйрету, тіл байлықтарын дамыту.

Жетістік критерийлері

Жетістік критерийлері

Жай сөйлем туралы біледі.

Жай сөйлем анықтамасын, түрлерін қолданылуын біледі.

Тілдік мақсаттар

Арнайы пәндік лексика және терминология:

Жай сөйлемдер, тұрақ, тұрақсыз, атаулы, жалаң, жалпы сөйлем.

Құндылықтарды дарыту

болжам қою және оны тексеру; өзін-өзі реттеу, өзіне деген сенімділік, өз бетінше жұмыс жасау, өзін-өзі бағалау және өзара бағалау және жауапкершілікке үйрету

Пәнаралық байланыстар

Қазақ тілі, мәдениет

АКТ қолдану дағдылары

слайд

Бастапқы білім

Қосымша әдебиеттер

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған әрекеттері

Сабақтың жоспарланған әрекеттері

Сабақтың жоспарланған әрекеттері

Сабақтың басы

5 мин

І. Ұйымдастыру кезеңі:

Оқушылармен амандасу, қатыспағандарды белгілеу.

Оқушыларды

- сабақтың мақсатымен

- жетістік критерийлерімен таныстыру

презентация

Сабақтың ортасы

15 мин

15 мин

5 мин

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру  Тұрақты тіркестер қатарын жазу.

ІІІ. Жаңа материалды зерделеу. 

Слайд.

Жай сөйлем — бір не бірнеше сөз бен сөз тіркестерінен құралып, тиянақты бір ғана ойды білдіретін сөйлем. Жай сөйлемнің негізгі ерекшелігі — құрамындағы сөздер өзара бір-бірімен семантикалық бірлікте болады, екпін тұтастығы, сөздердің орын тәртібі сақталады.

Жай сөйлем құрамы мен құрылысына қарай бірнеше түрге бөлінеді. Сөйлемде тұрлаусыз мүшелердің болу, болмауына қарай жалаң сөйлем және жайылма сөйлем болып бөлінеді.

Сөйлем айтылу мақсаты мен интонациясына қарай хабарлы, сұраулы, бұйрықты және лепті сөйлем болып бөлінеді.

Хабарлы сөйлем — айтылу мақсаты хабарлау, суреттеу, баяндауды білдіретін сөйлемнің түрі. Мысалы: Мен жалақы алдым.

Сұраулы сөйлем — жауап алу мақсатымен қарай айтылған сөйлем.
Сұраулы сөйлемдер мынадай жолдармен жасалады:
а) Сөйлемде сұрау есімдігінің қолданылуы арқылы. Мысалы, Не үшін?
ә) ма, ме, ба, бе, па, пе, ша,ше шылауларының қолдануы арқылы. Мысалы, Жерім жаман ба?
б) ғой, қой, ау, еу шылауларының , ә, сірә сияқты оқшау сөздердің; болар, шығар, қайтеді, білемін деген көмекші сөздердің сұрау мәнінде қолданылуы арқылы:
Мысалы, – Осы ғой алған жоспары? – Иә, осы.
в) Сұрау интонация арқылы. Мысалы,  Япырай, ие бермей кетпесе?

Лепті сөйлем — айтушының көңіл күйін (қуану, ренжу, зеку, алу, өкіну т.б.) білдіретін сөйлем.
Лепті сөйлем ерекше әуенмен айтылып, дауыс ырғағы сөйлем соңында да көтеріңкі қалыпта болады. Соған сәйкес сөйлем соңында леп белгісі (!) қойылады. Мысалы, Құнанбай қатты зекіп қалып:
– Жә тоқтат! – деді. (М.Ә.)

Жалаң сөйлем — тұрлаусыз мүшелер болмай, тек бастауыш пен баяндауыштан құралған сөйлем.

Жайылма сөйлем — тұрлаулы мүшелермен қатар тұрлаусыз мүшелер де бар сөйлем.

IV. Сәйкестендіру

V. Білім ғаламшарына саяхат.
«Күміс қақпа» бекеті.
Слайд №1. Жалаң сөйлемді жайылма сөйлемге, жайылма сөйлемді жалаңға айналдыр.
Әкім басын изей берді. Бұл қобалжуды Сәден жақсы біледі.
Шәкен жиналыста үндемеді. Күн суыды. Мен оқып жаттым.
Слайд №2. Жақты және жақсыз сөйлемді оқып, жасалу жолын түсіндір.
Жақты және жақсыз сөйлемдер Жасалу жолы
Жақсы үйге, жақсы орынға жатқым келер.
Абай Дәркембайдың жайын танып отыр.
Бұл жұмысты тезірек қолға алуымыз керек.
Бұл дөңестен аман – есен өттік.

Слайд №3. Толымды, толымсыз сөйлемдерді белгіле.
Толымсыз сөйлем қандай жағдайда болады?
Сөйлемдер Толымды, толымсыз сөйлем
Егін бітік шықты.

- Хал қалай, Жәке
- Жаман емес.
- Кеше сен қайда бардың?
- Кітапханаға.
Биыл жаз бойы жаңбырлы болды.

Абай бір топ кісімен үйге кірді.

Слайд №4. Атаулы сөйлемді жазып шық.
Атаулы сөйлемдердің басқа сөйлем түрлерінен ерекшелігі қандай?

Ноутбуктармен жұмыс

Сабақтың соңы

3 мин

VI.Ой – толғаныс. Үйге тапсырма

«Шеринг» әдісі бойынша оқушылардың өтілген тақырып бойынша түсінгенін тексеру.

VII. Жеңген топты анықтап, білімдерін бағалау.

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жос-парлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың мате-риалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіп-сіздік техникасының сақталуы

Ешендік өнерінің шығу тарихын білу.

Өзін-өзі бағалау, өзара бағалау, мұғалімнің мадақтауы

Сыныпта тәртіп сақтау ережелерін сақтау.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2: