Түркістан облысы білім басқармасы

Отырар аудандық білім бөлімінің

М.Әуезов атындағы жалпы білім беретін мектеп

коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Жыр алыбы Жамбыл

«Жамбыл Жабаевтың туғанына 180 жыл »

Дайындаған: «Жас математик» және «Балалар және театр»

үйірме жетекшілері Жандарбаева Ғ Кентайбек Т

Бекітемін:

Мектеп директоры: А.Сыздықәлі

Тақырыбы:

Жыр алыбы Жамбыл.«Жамбыл Жабаевтың туғанына 180 жыл »

Мақсаты:

Жамбыл Жабаевтың өмірі мен шығармашылығын таныстыру. Жыраудың елге,Отанға деген сүйіспеншілігін өлеңдері арқылы түсіндіру.

Оқушылардың көркем оқу, мәнерлеп айту, шығармашылық қабілеттерін дамыту.

Көрнекілігі:Ж.Жабаевтың портреті,кітап көрмесі, қанатты сөздер жазылған плакаттар,тақырыпқа сай слайдтар.

Қайырлы күн,құрметті ұстаздар мен оқушылар!

Жыр алыбы Жамбыл қазақ халқының мақтанышы, дала дарыны. Ғасыр куәсі болған Ж.Жабаев тек ақын ғана емес, халықтың үнін жеткізуші жырау болды. Оның өлең жырларында елдік,бірлік,батырлық пен адамгершілік кеңінен жырланады. Бүгін біз ұлы жыраудың өмір жолына шолу жасап, шығармашылығына терең үңілеміз.

Бүгін сабағымыз.

Сабағымыз төрт кезеңнен тұрады.

1. Өмірбаянын таныстыру.

2. Өлеңдері

3. Жамбыл ата нақыл сөздері

4. Көрініс

5. Cергіту сәті . «Алдар көсе»

6. Хор. Жыр жампозы Жамбыл ата . «Жандос Омаровтың әні»

7. Арқан тартыс кім жылдам

8. Келіншек күйі .

1 кезең. Өмірбаянын таныстыру.

Жамбыл Жабаев ақын композитор ең танымал ақындарының бірі. 1846 жылы 28 ақпанда шапырашты руынан шыққан Жабай есімді көшпенді қазақ отбасында дүниеге келген. Анасы Ұлдан Жамбылдың анасы Ыстыбайдың ауылы шапқыншылардан қашып жүргенде босанган. Жамбыл тауының маңында қазіргі Отар станциясында Шу өзенінің жоғарғы жағында баланың есімін таудың құрметіне орай Жамбыл деп атаған.

Ауыл молдасынан хат таныған, бала кезінен домбыра тартып өлең шырқаған. Әкесі Жамбылды жылқышыға беріп ат құлағында ойнайтын шабандоз қыламын деп ойлаған, алайда Жамбыл домбыра тартып өлең шырқағасын ақындық жолды таңдаған. Сүйінбайға барып бата алады, 1934 жылы халық поэзиясы ауыз әдебиетін жинау мақсатымен жазушылар одағына арнайы хатшы болып бекітеді. Ұлы Отан соғысы басталғанда екі ұлы ерлікпен қаза тапты. Жамбыл 96 жаста еді қарт кісіге қаза ауыр тигенімен жауынгерлерге отты жырларын жолдап отырады. 1945 жылы 22 маусымда дүниеден өтті.

2 кезең.

Жамбыл қазақ поэзиясының жұлдызы халық ақыны. Оның өлеңдері мәңгілік жырлар.

Белгілі өлеңдері:

«Балама хат»

«Кавказға сәлем»

«Алғадай туралы өлең»

«Мұғалімге сәлем»

«Жаз»

«Жақсылық жасаудан жалықпа»

И. Айзере Балама хат

Хатыңды ботам оқыдым

Халіңді білдім сапардан

Қуанып соған оқыдым

Гвардец атанған

Сұраншы халық секілді

Қайтармай жаудан бетіңді

Ә. Еркеназ Балаларға.

Балалар,амансың шырақтарым,

Майысып көлге біткен құрақтарым.

Жүрмесем есендесіп жүре алмаймын,

Ішінен асып кетсе бір аптаның

Қонаққа келді міне Жамбыл атаң

Сан жылдар жүк көтерген бүкіл жотам

Қарт бабаң дәуіріне мейірі қанған

Ш.Еркеназ. Кавказға сәлем.

Ақсақал Жамбыл келед жанаттанып

Қиялы қияға өрлеп қанаттанып

Жазылып бүкіш белі қуаттанып,

Туған ел сәулетімен санаттанып.

Қолға алып домбырасын жаны жайнап

Сталин дәуірінде талаптанып

Ән шырқап шарықтаған сағатында

Жыр арнап,шың Кавказға қанат қағып

Ардақты ел,ел туғызған қанат қағып

Ардақты ел,ер туғызған алтын бесі

Аяла. Алғадай туралы әрбір ой

Түне күнгі кеткеннен

Ғали жаңа келдіңбе

Алғадайдың мүдесін

Жол жөнекей көрдің бе

Топырағың торқа боп,

Тыныш ұйықта дедің бе

Қалай қиып қалдырдың

Нұрсана. Мұғалімге сәлем.

Кәрі жасы елімнің

Тұнығына білімнің

Жүздірген тау бұлақтай,

Таңдауындай тарихтың

Көзін ашып халықтың

Түнде жанған шырақтай

Оқытушы мұғалім

Білімі елге мұғалім

Айсезім. Жаз.

Жаз жайнап,жан-жануар жанаттанған

Жадырап май айында науаттанған

Су ағын,жер айналып жанарланған

Жаханда бәздің таңдай таң атпаған.

Сабин. Сәлем бүкіл халықтан

Көңіл көкке шарықтан,

Қуанбасқа немене,

Құйғандай қуат сергідім

Тоқсандағы денеме.

Сақшы ерлердің,салтанат

Тойында жырым жебеле

Жыр қырманнын төбеле

Үлестір жұртқа себеле

3 кезең. Жамбыл ата нақыл сөздері

Жамбыл Жабаевтың өсиеті.

Өнер елдің қазынасы жыр халықтың жаны.

Халық үшін туған ер-халықпен бірге жасайды.

Ел бірлігі ең асыл күш .

Адал еңбек – ардың ісі.

Білімдіден шыққан сөз –талаптыға болсын кез.

Жақсылық қылсаң –халыққа қыл,халықтың аты өлмейді

Алдың ашық болсын балам,

Қадамың оң болсын балам

Еңбегін еленіп елге

Дарының қонсын санаңа

Тілегіңді тәңір берсін

Ниетіңді халық көрсін

Асқар тау ғаріп емес пе,

Айдынды көлі болмаса.

Ер жігіт ғаріп емес пе,

Белгілі елі болмаса,

Ел де ғаріп емес пе,

Белгілі жерге қонбаса.

Ағаш ғаріп емес пе,

Мәуесі өсігі тұрмаса.

Су да ғаріп емес пе,

Арнасы тасып толмаса.

Әйел ғаріп емес пе,

Ерден бағы жанбаса.

Жаз да ғаріп емес пе,

Кұрғақшылық торласа.

Ұста ғаріп емес пе,

Темірдін суын таппаса.

Ақын ғаріп емес пе,

Байды өтірік мақтаса.

Заман ғаріп емес пе,

Әділеттен аттаса!

Халық ғаріп емес пе,

Айтқаны іске аспаса.

Жігіт ғаріп емес пе,

Еңбегі алға баспаса.

Арғымақ ғаріп емес пе,

Арам тер болып ақсаса.

Малшы ғаріп емес пе,

Малын жөндеп бақпаса.

Бақсы ғаріп емес пе,

Өтірік айтып ақтаса.

Көл де ғаріп емес пе,

Қаз-үйрек келіп қонбаса.

Шебер ғаріп емес пе,

Ағашты дұрыс жонбаса?!

Заманның сыры емес пе,

Заманға қайғы жемес пе,

Домбырасын қолға алып,

Жамбыл ақын толғаса!

Бұл кезең бойынша сайысқа қатысушыларға сұрақтар қойылады.

4. кезең.

Көрініс (Жамбыл Жабаев)

5.Сергіту сәті «Алдар көсе»

6. Хор . Жамбыл ата

7. Арқан тартыс. Кім жылдам

8. Куй

Туған жер алтын бесік,

Жамбыл жырлайды Қазақстаным.

Елім үшін мен жырлаймын,

Жамбылдай болу арманым.

Құрметті оқушылар! Жамбыл Жабаев ұлы ақын.

Оның өлеңдері мәңгілік мұра.

Жамбылдай жырлап, ел сыйлайық.

Назарларыңызға рахмет.