Жәңгір хан-күрделі тарихи тұлға

Сабактың тақырыбы: Жәңгір хан-күрделі тарихи тұлға.

(Факультативтік сабақ) 9 - сынып

Мақсаты:

1. Білімділік:1824-1845ж Бөкей Ордасын басқарған,осы күнге дейін Махамбет ақынның «Хан емессің қасқырсың» деген бір ауыз өлеңімен бағаланып келген Жәңгір ханның қоғамдық-саяси қызметіне,халқына тигізген қайыр шапағатына жаңаша көзқараспен қарау.

2. Дамытушылық: Материялды түсіндіру барысында ойларын қорытып,салыстыра білуге дағдыландыру. Тұлғаны бағалай білуге үйрету.

3.Тәрбиелік: Адамгершілікке,қазақ халқы үшін еңбек сіңірген адамдарды құрметтеуге, Отанды сүюге тәрбиелеу.

Көрнекілігі:1.Қазақстан Республикасы картасы

2. Бөкей Ордасының құрылуы-тірек плакат.

3.Жәңгірдің тегі (жылжымалы тақта)

4.Жәңгір ханның,Мұхамед-Салық Бабажанов-суреттері

5.Қазақстан Республикасы энциклопедиясы.

«Жәңгір хан» М.Құлкенов,Р.Отарбаев. А.1992ж.

«Исатай мен Махамбет» Әнес Сарай А,1997

«Егемен Қазақстан» 1995ж 24қараша

«Қазақ тарихы» 2002ж ІУ.2.4.

Жүрісі:

І.Ұйымдастыру.

ІІ.Жаңа сабақ-баяндау, сұрақ-жауап әдісі

1.1801ж 2-наурыз-Бөкей ордасы.Еділ-жайық 1.Павел

Бөкей 1801-1815ж

Шығай 1815-1824ж.

Жәңгір 1824-1845ж

2.Әбілхайыр-Нұралы-Бөкей-Жәңгір(1801-1845)

а) Астрахань-орысша білім

ә)Орыс,француз,неміс,араб,парсы тілдері.

б)1824ж-хан атасы.Орал-«Хан тоғайы»

в)1843ж-тұңғыш генерал-майор. Жүзім Бөгенбай,батырдың шөбересі.

Фатима.М.Құсайынов 1824ж-некелескен

Айсұлу-ата-анасы белгісіз.

Зылиха-қарауылқожа Бабажанов. 8 ұлы,2 қызы.

3.1826ж-Хан ордасы,Жасқұс құмы.1 Николай -36мың сом.

1827ж-киіз үй-императорға сыйлық.

1873ж 13 Фридрих король.

Майндағы Франкфурт-мұражай аспаз - орыс қызы, кітапхана, биллярд, шахмат.

4.Басты мақсат:

1.1835ж-мешіт «шоқынудан сақтандыру»

2.Дәрігер-А.Сергачев (қазан унив) 1838ж-дәріхана

3.1823ж-тұңғыш жәрмеңке.7-25 маусым. 14-25 қыркүйек бәйге, қазақша күрес,өнер жарысы.

4.1841ж 6 желтоқсан-тұңғыш орыс-қазақ мектебі

1)Әминов,Ольдекон-мұғалімдер

2) Орыс тілі,орыс әдебиеті,арифметика,география,тарих,дін сабағы-пәндер.

3) 1845-1851ж. Орынбор кадет корпусы. 8 шәкірт

4)Ерекше дарынды шәкірттері:

Дәулеткерей Шығаев-күйші

Шәнгерей Бөкеев-ақын. Лермонтовтың «Қашқынын» қазақшаға аударған.

Ғұбайдолла Жәңгіров-1874ж Ресейдің телеграф департаментінін басқарған.

Мұхамед-салық Бабажанов ерікті география қоғамының мүшесі,ғылымға сіңірген еңбегі үшін күміс медальмен наградталды.

Мақаш Бекмұхамбетов-тұңғыш «әліппені» жазған.

5) Қазан университетінің құрметті мүшесі.

6) 1844ж «шежіре» (қазақ унив.сақталуы)

7)1830ж. Еділ-Жайық-топономикалық карта. Тафаев-инженер.

8)1836-1838ж Ұлт-азаттық қозғалыс

9)1845ж 2 тамыз-қаза тапты.

5. Зұлқарнай Алдамжар-тарих ғылымының докторы, профессор.

«Тарих пайым мен тағылым» Алматы-2002ж.

6. «Менің атым-Махамбет»

«Махамбетке...»

«Махамбетше...»

«Махамбеттен...»

Адалбек Ахмади

Жанарбек Әшімжан

ІІІ. Қорытындылау.