Ақмола облысы білім басқармасының

жанындағы «Атбасар ауданы, Атбасар қаласы, аграрлық - индустриялық колледжі» МКҚК

Мақала авторы: Уатханулы Кайролла

Жасанды интеллектіні пайдалану арқылы студенттерде өзін-өзі бақылау және жауапкершілік дағдыларын қалыптастыру

Кіріспе

Қазіргі цифрлық қоғамда білім беру жүйесі қарқынды өзгерістерге ұшырауда. Ақпараттық технологиялардың, соның ішінде жасанды интеллектінің (ЖИ) дамуы оқыту процесін жаңа деңгейге көтеріп отыр. Жасанды интеллект тек ақпарат іздеу немесе тапсырма орындау құралы ғана емес, сонымен қатар студенттердің өзін-өзі бақылау, уақытты тиімді пайдалану және жауапкершілік сияқты маңызды тұлғалық қасиеттерін қалыптастыруға ықпал ететін инновациялық технология болып табылады.

Бүгінгі студент тек білім алушы емес, өз оқуын басқара алатын, шешім қабылдайтын және жеке дамуына жауапты тұлға болуы қажет. Осы тұрғыдан алғанда, жасанды интеллект мүмкіндіктерін тиімді қолдану студенттердің өзіндік жұмысын ұйымдастыруда маңызды рөл атқарады.

Негізгі бөлім

Жасанды интеллект және білім беру

Жасанды интеллект – адамның ойлау қабілетіне ұқсас әрекеттерді орындайтын технологиялар жиынтығы. Білім беру саласында ЖИ электронды оқыту платформаларында, автоматтандырылған бағалау жүйелерінде, виртуалды көмекшілерде және білімді талдау құралдарында кеңінен қолданылуда.

Мысалы, ChatGPT, Grammarly, Duolingo сияқты платформалар студенттердің оқу процесін жеңілдетіп қана қоймай, олардың білім деңгейін бақылауға мүмкіндік береді. Бұл жүйелер студенттің қателіктерін көрсетіп, кері байланыс береді және оқу қарқынын реттеуге көмектеседі.

Өзін-өзі бақылау дағдыларын қалыптастыру

Өзін-өзі бақылау – студенттің өз әрекетін, оқу нәтижесін және уақытын қадағалай алу қабілеті. Жасанды интеллект осы дағдыны дамытуда бірнеше бағытта тиімді қолданылады:

1. Оқу прогресін бақылау

ЖИ платформалары студенттің үлгерімін автоматты түрде талдап, әлсіз және күшті жақтарын анықтайды. Мысалы, онлайн тест жүйелері қате жауаптарды көрсетіп, қай тақырыпты қайта оқу қажет екенін ұсынады. Бұл студенттің өз білімін бағалап, кемшіліктерін түзетуіне мүмкіндік береді.

2. Уақытты басқару

Көптеген интеллектуалды жүйелер тапсырмаларды жоспарлауға және еске салуға көмектеседі. Нәтижесінде студент уақытын тиімді ұйымдастырып, оқу тәртібін сақтауға үйренеді. Уақытты басқару – өзін-өзі бақылаудың маңызды бөлігі.

3. Жеке оқу траекториясы

Жасанды интеллект әр студенттің қабілеті мен оқу қарқынына сәйкес жеке бағдарлама ұсына алады. Бұл студенттің өз оқуына белсенді қатысуына және дербес шешім қабылдауына ықпал етеді.

Жауапкершілік дағдыларын дамыту

Жауапкершілік – адамның өз міндетін сапалы орындауға дайын болуы. ЖИ технологиялары студенттерде осы қасиетті қалыптастыруға келесі жолдар арқылы әсер етеді:

1. Тапсырмаларды дер кезінде орындау

Интеллектуалды платформалар дедлайндарды еске салып, орындалмаған жұмыстар туралы хабарлама береді. Бұл студентті тәртіпке үйретіп, тапсырмаларға жауапкершілікпен қарауға тәрбиелейді.

2. Академиялық адалдықты сақтау

Жасанды интеллект арқылы плагиатты анықтау жүйелері кеңінен қолданылуда. Мұндай жүйелер студенттерді өз бетінше жұмыс жасауға ынталандырады. Академиялық адалдық жауапкершіліктің маңызды көрсеткіші болып табылады.

3. Шешім қабылдау қабілеті

ЖИ құралдарын пайдалану кезінде студент ақпаратты саралап, дұрыс шешім қабылдауға үйренеді. Бұл олардың сыни ойлауын дамытып, жеке жауапкершілігін арттырады.

Жасанды интеллектіні қолданудағы қауіптер

Жасанды интеллектінің артықшылықтарымен қатар, кейбір қауіптері де бар. Егер студент ЖИ-ге толық тәуелді болып кетсе, оның шығармашылық ойлауы мен дербес ізденісі төмендеуі мүмкін. Сонымен қатар, дайын ақпаратты көшіріп қолдану жауапкершіліктің әлсіреуіне әкелуі ықтимал.

Сондықтан оқытушылар ЖИ құралдарын тиімді әрі саналы пайдалануды үйретуі қажет. Жасанды интеллект көмекші құрал ретінде қолданылып, студенттің жеке ойлау қабілетін алмастырмауы тиіс.

Қорытынды

Қорытындылай келе, жасанды интеллект білім беру жүйесінде студенттердің өзін-өзі бақылау және жауапкершілік дағдыларын қалыптастыруда маңызды рөл атқарады. Ол оқу процесін тиімді ұйымдастыруға, уақытты басқаруға, білім деңгейін бақылауға және академиялық адалдықты сақтауға көмектеседі.

Дегенмен, жасанды интеллектіні орынды пайдалану маңызды. Егер технология дұрыс бағытта қолданылса, ол студенттің тұлғалық дамуына, дербестігіне және жауапкершілігінің артуына үлкен ықпал етеді. Болашақта жасанды интеллект білім сапасын арттырып қана қоймай, саналы әрі жауапты ұрпақ тәрбиелеудің маңызды құралына айналады.