Жасөспірімдер арасындағы буллингтің алдын алу: Колледж бен отбасының бірлескен стратегиясы

Жасөспірімдер арасындағы буллингтің алдын алу: Колледж бен отбасының бірлескен стратегиясы

Мақала авторы: Таджибалиева ГульжанКуановна
Бағыты: Тәрбие жұмысы, кураторларға көмек

Аңдатпа

Бұл мақалада бүгінгі қоғамның өзекті мәселелерінің бірі – жасөспірімдер арасындағы буллинг және оның алдын алу жолдары қарастырылған. Құрбы-құрдастар қысымының психологиялық аспектілері, мектеп ішіндегі алдын алу шаралары және бұл үдерістегі отбасының рөлі талданған. Каспий өңірі «Болашақ» колледжінің педагогтері мен ата-аналарына арналған нақты әдістемелік ұсыныстар ұсынылып отыр.

Кіріспе

Қазіргі жаһандану мен цифрлық технологиялар дәуірінде өскелең ұрпақтың тәрбиесі мен олардың әлеуметтік ортаға бейімделуі ерекше назарды талап етеді. Соңғы жылдары мектеп жасындағы балалар арасында жиі кездесетін жағымсыз құбылыстардың бірі – буллинг (психологиялық немесе физикалық қудалау). Жасөспірімдік кезең – адам өміріндегі ең сезімтал әрі дағдарысты кезеңдердің бірі. Бұл шақта баланың тұлғалық сапалары қалыптасады, сондықтан кез келген сыртқы агрессия оның болашағына өшпес таңба қалдыруы мүмкін. Мектеп ортасында қауіпсіздік пен өзара сыйластықты орнату – тек бір педагогтың емес, бүкіл қоғамның міндеті.

Негізгі бөлім

Буллинг — бұл бір немесе бірнеше баланың басқа бір баланы жүйелі түрде кемсітуі, шеттетуі немесе оған күш көрсетуі. Бүгінде оның формалары да өзгерді: дәстүрлі мектеп ішіндегі қысыммен қатар, әлеуметтік желілердегі кибербуллинг те белең алып келеді.

Педагогикалық тәжірибе көрсеткендей, буллингтің алдын алу тек қана салдарымен күресу (жазалау, айыптау) емес, оның туындау себептерін жоюдан басталуы керек. Осы орайда мектеп қабырғасында мынадай жүйелі қадамдарды енгізу тиімді:

1. Мектеп медиациясы мен бітімгершілік клубтары. Балалар арасындағы кез келген кикілжіңді күшпен емес, диалог арқылы шешу мәдениетін қалыптастыру қажет. Оқушылардың өздерінен құралған «бітімгерлер тобы» құрдастарының тілін тез тауып, агрессия деңгейін төмендетуге септігін тигізеді.

2. Эмоционалды интеллекті дамыту. Сынып сағаттары мен тренингтерде балаларға өз эмоцияларын басқаруды, өзгеге жанашырлық танытуды (эмпатия) және «жоқ» деп айта алуды үйрету маңызды.

3. «Сенімділік атмосферасы». Мектепте бала өз мәселесін қорықпай айта алатын анонимді байланыс арналары (сенім жәшігі, онлайн чаттар) тұрақты жұмыс істеуі тиіс.

Алайда, тек мектептің күшімен бұл мәселені түпкілікті шешу мүмкін емес. Баланың мінез-құлқының іргетасы отбасында қаланады. Зерттеулерге сүйенсек, агрессор балалар да, жәбірленуші балалар да көбіне отбасында эмоционалды жылулық пен назардың жетіспеушілігінен зардап шегеді. Ата-аналар баласымен тек сабақ үлгерімін ғана емес, оның ішкі жан дүниесін, достарымен қарым-қатынасын күнделікті сұрап, ашық сырласуды әдетке айналдыруы қажет.

Қорытынды мен ұсыныстар

Жасөспірімдер арасындағы буллингтің алдын алу — бұл үзіліссіз жүретін шыдамдылықты қажет ететін процесс. Мектеп әкімшілігі, психологтар, сынып жетекшілері мен ата-аналар арасында берік «үштік одақ» құрылғанда ғана біз балаларымызға қауіпсіз білім кеңістігін сыйлай аламыз.