Мектеп

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сыныбы:

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

«Жасөспірімдердің арасындағы зорлық зомбылықтың алдын алу»

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларға Қазақстанда салауатты өмір салтына қол жеткізуде, денсаулықты сақтау мен нығайтудағы басты міндеттің бірі - бала құқығын қорғау, зорлық-зомбылыққа қарсы күрес жүргізу екендігін түсіндіру.

Міндеті

Қоғамда зорлық-зомбылықтың болмауына ықпалын тигізіп, балаларға, әйелдерге, қарттарға барлық адамдарға құрметпен қарау көзқарасын қалыптастыру.

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту.

7 мин.

(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:

1. Оқушылармен амандасу, түгендеу.

2. Психологиялық тренинг жүргізеді

Мақсаты: Оқушылардың қиындық туындаған жағдайда кімге сенәм артып, көмек сұрайтынын анықтау.

Жаңа сабаққа кіріспе

Мен қазақпын мың өліп, мың тірілген,

  Жөргегімде таныстым мұң тіліммен.

  Жылағанда жүрегім күн тұтылып,

  Қуанғанда күлкімнен түн түрілген – деп жырлаған халқымыз. Солхалықтыңжастары да осалболмауытиіс. Осалемес те. Бекзат, Бақтиярсындыжастарымызелімізнамысынбиіккеасқақтатты. Бірақәтеген-ай дейтінжерлеріміз де баршылық. Бұлбүгінгіжасөспірімдерарасындақылмысқа бой ұрып бара жатқандығы. Яғнимектепжасындағыбалаларды,бір-бірінеәлімжеттіккөрсетуі, қатігездікке, қылмысқа бой алдыруызаманпроблемаларынаайналды. Сондықтанбүгінгіәнгімежастарарасындағыәсіресемектепоқушыларыарасындаболмақ. Халқымызда «Досыкөптіжауалмайды, ақылыкөпті дау алмайды» дегентамашамақал бар. Ақылды болу айналаңдағыадамдардысыйлау, қадірлейбілудегенсөз. Құқықтықтілменайтқандабұл – заңдыбілу, яғнизаңдыбілгенадамөзгелергеқұрметпенқарайды. Заңдыбілмегендіктензаңсызістерістеп, зардапшегіп, өзін   қорғайалмайжүргендердікөптепкездестіреміз.

Баяндама:«Зорлық-зомбылықсыз балалық шақ»

1-оқушы: Еліміздегі зорлық – зомбылыққа қатысты 20 дағдарыс орталығы бар. Әйелдер мен балаларға қарсы зорлық –зомбылық проблемасы елімізде елеулі мөлшерде асқындады. Статистикалық мәліметке қарағанда елде жыл ішінде 500- дей әйел мен бала тұрмыстағы зорлық – зомбылықтың құрбаны болады екен.

2-оқушы: Отбасыларының қиюы қашуының басты бір себебі – жанұядағы зорлық – зомбылық. «Отбасылық қарым-қатынаста дағдарыс туындағанда, одан ешкімнің ештеңесі кетпейді» деген түсініктен арылу керек. Кикілжіңі көп болатын отбасында өскен балалар есейген соң не әкесінің, не шешесінің отбасында өзін- өзі ұстау үлгісін алады.

3-оқушы: Қазақ халқының дана сөзі бар: «Әйел адамға рухы әлсіз ер адам ғана қол көтереді» бұны халық жазылмаған заң деп санап осы уақытқа дейін сақтап келеді, алайда өкінішке орай кейбір ер адамдар бұл заңды ұмытып кеткен сыңайлы.

4оқушы: «Ата көрген оқ жонар, әке көрген тон пішер» демекші балаға отбасы тәрбиесінің әр әсер мол. Тәрбиеге әсер ететін өскен орта мен ата- ананың тәрбиесі дұрыс болмаса, жаман әсерлер адамды азғырып, түрлі жаман мінезді жұқтырады деп ойлаймын.

5-оқушы: Дұрыс айтасың «Жақсыдан жаман туады, бір аяқ асқа алғысыз, Жаманнан жақсы туады адам айтса нанғысыз» демей ме халқымыз. Отбасындағы ата- ананың мінез- құлқы – баланың көз алдындағы үлгі, өнеге алатын, оған қарап өсетін нысанысы десем артық айтқаным емес шығар.

Сабақтың ортасы

26 мин.

Баяндамаға қатысты ойларын айтады

Зорлық-зомбылық құқықта «Бір адамның екінші бір адамға, оның жеке басына тиіспеушілік құқығын бұзатын тәни және психикалық ықпал жасауы» делінген. «Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің» тиісті баптарына сәйкес жауаптылық пен жазаны ауырлататын мән-жайлар болып табылады.

Зорлық -зомбылықтың түрлері:

Психологиялық (эмоциялық) кемсітушілік 
Физикалық зорлық-зомбылық 
Бопсалау 
Кибербуллинг - баланың қыр соңына түсу, қорқыту, ұялту мақсатында Интернетті не басқа технологияларды пайдалану. Дөрекі, қатыгез сипаттағы мәтіндік хабарламалар жіберу; жәбірленушіні онлайн режімінде мазақ ету не жеке басына тән ақпаратты, фотоны не бейнежазбаны орналастыру; басқа баланың қыр соңына түсу не мазақ ету мақсатында жалған тіркеу жазбасын, веб-парақшаны не онлайн режімінде бейне жасау сияқты әрекет түрлерін қамтиды.
Кемсітушілік 
Суицид

6-оқушы: Ия достар, сонымен қатар, нашақорлық, темекіге, ішімдікке әуестік, бұзықтық жолға түсіп зорлық-зомбылық жасауға мүмкіндік туғызады, еңбек етуге, қоғамға, денсаулыққа, ұрпаққа, отбасына зиян тигізеді деген ой қосқым келеді.

7-оқушы: Салауатты өмір сүрудің бір негізгі күрделі мәселесі – жаман қылықтардан, яғни зорлық-зомбылықтан аулақ болу. Ішімдікке үйір адам ақыл есінен айырылып, қасындағы адамдарға зиянын тигізеді, отбасына ойран салады, отбасы мүшелеріне оғаш қылықтар көрсетіп мазасын алады. Бұл баланың психологиясына кері әсерін тигізеді. Бала өзіне керекті рухани дүниенің барлығын қоршаған ортадан алады.

8-оқушы: Зорлық – зомбылық тәрбиесіздіктен де туындайды. Бұның дәлілі ретінде ұлы ғұламалардың мынадай сөздерін ұсынамын. «Тәрбиесіздік – ол адамзаттың қас жауы, тәрбиесіз берілген білім келешекте адам өміріне апат әкеледі» деген ұлы бабамыз Әбунасыр Әл Фараби. «Тәрбиеге әсер беретін нәрсе – өскен орта, ата-ананың тәрбиесі», «Сүтпен кірген сүйекпен кетеді» бала жасында қандай тәрбие алса, ержеткенде сол әдет қалмайды деген

Ж. Аймауытов.

Жағдаяттар: «Мен заңды қаншалықты жақсы білемін?»

Қазір мен бірнеше жағдайларды оқимын. Бұның ішінен оқылған жағдайды қылмыс деп тапсаңыздар оң қолды көтересіздер, егер қылмыс емес десеңіздер сол қолдарыңызды көтересіздер, әр жағдайға жеке тоқталып, түсініктеме бересіздер.

1. Түнгі көшеде жастар айқайлап өлең айтып келе жатыр.

2. Бір оқушы сыныптасына: «ертең 50 теңге әкеліп бересің, әкелмесең басқаша сөйлесеміз» деп күш көрсетті.

3. Мектеп оқушылары жүзім ұрлады.

4. Сыныптағы бір бала екінші баланың сумкасын ақтарды.

Оқылған жағдайды қылмыс деп тапсаңыздар оң қолды көтереді, егер қылмыс емес десеңіздер сол қолдарыңызды көтереді, әр жағдайға жеке тоқталып, түсініктеме береді.

Сабақтың соңы

Ой толғаныс.

Р ефлексия

7 мин.

Қорытынды:Ұлы Абай:

Заманақырыжастары,

Қысылмасешбірбастары.

Біріне-біріқастыққа ,

Қойынынатыққантастарыдеп,- жастардыңтәртіпсіздігінсынғаалып, жанықиналғанеді, заманымыздыңтыныштығы, еліміздіңертеңгіболашағыәрқашанөзқолымыздаекенінұмытпайық.

«Еркін микрофон» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.