-
Бөлім
10.3 C Эволюциялық даму. Селекция негіздері. Тірі организмдердің көптүрлілігі.
Педагогтың аты-жөні
Күні
Сынып: 10
Қатысушылар саны
Қатыспағандар саны
Сабақтың тақырыбы
Жер бетіндегі тіршіліктің қалыптасу кезеңдері
оқу мақсаттары
10.1.1.1 Жер бетінде тіршіліктің қалыптасу кезеңдерін және сызбаларын сипаттау
Сабақтың мақсаты
-
Жердегі тіршіліктің пайда болуы туралы көзқарастар мен теорияларды ажырату
-
Жер бетінде тіршіліктің қалыптасу кезеңдерін сипаттау және сызбаларын талдау*
Алдыңғы білім
9.2.5.7 – Жердегі тіршіліктің дамуының негізгі кезеңдерін оқып білу
Ойлау дағдысы деңгейлері
Қолдану
Сабақтың кезеңі/ уақыты
Мұғалімнің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Басы
Ұйымдастыру кезеңі:
1. Білім алушылармен амандасу, түгендеу.
2. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру
3. Топқа бөлу. Қима қағаздарға сызбаны толықтыратын терминдер ұсынылады. Солар арқылы сызбаны толықтырып, шағын топтарға бөлінеді.(кездейсоқ таңдау)

Осы сызбаны толтыру арқылы сабаққа назарларын шоғыландырып, сабақтың тақырыбы мен мақсаты анықталатын болады.
ЕББҚ оқушы топпен бірге орындайды*
Мұғаліммен амандасады, шағын топтарға сызбаны толықтыратын терминдер бойынша топтарға жайғастыру.
1 топ – абиогенді синтез
2 топ - коацервация процесі
3 топ - коацерваттар эволюциясы
Абиогенді синтез
Коацерваттар эволюциясы
Коацервация процесі
Мақсаты: Оқушылар сабаққа белсене қатыса отырып, жағымды әсер алады. Қарым-қатынас орнатады.
Презентация, сызба, қима қағаздар
Жаңа сабаққа кіріспе
1. Ұжымдық жұмыс. Тақырыпқа кіріспе ретінде видео-ақпаратпен танысу..Сілтеме: https://www.youtube.com/watch?v=aBGi19_8YSA
Оқушылар «Жер бетінде тіршіліктің пайда болуы» туралы бейнебаян тамашалап, талқылау.
Түрткі, талқылау сұрақтары:
1.Жердегі тіршілік пайда болуы туралы көзқарастар қандай болды?
2.Тіршіліктің даму тарихын қандай эралар қамтиды ?
3.Жер бетіндегі жануарлар мен өсімдіктер неге ұзақ уақыт бойы өзгеріске ұшырады?
ЕББҚ оқушы жазбаша орындайтын болады.*
2. тапсырма «FILA» әдісі арқылы. Топтық жұмыс. Мәтінмен жұмыс .Мәтінді оқып Жердегі тіршіліктің пайда болуы туралы көзқарастар мен теорияларды төменгі кестені толтырып , сипаттаңыз. Постер қорғау
Facts/ дерек
Ideas/ пікір
Learning issues/ Сұрақ
Action plan/ іс-әрекет
Топтық тапсырманы ЕББҚ оқушы топпен бірге жазбаша орындайды* / Жердегі тіршіліктің пайда болуы туралы көзқарастар мен теорияларға шолу жасайтын болады*/
Бейнероликте көргендері бойынша өз пікірлерін айтады,
ойларымен бөліседі.
Өзгенің пікірін толықтырады және постер қорғайды.
Оқушылар тіршіліктің пайда болу туралы алғашқы көзқарастар мен теорияларды оқулықтың және қосымша ақпарат көздерінің көмегімен топта талқылап, қорғайды.
Мәтінмен танысу барысында кесте толтырады.
Топтық жұмыс тапсырмаларын орындайды, білім алушылар мұғалімнің және бір – бірінің қолдауына жүгінеді. Топтық таныстырылым жасайды
Мақсаты: Оқушының ой-өрісін және ойлау қабілетін дамыту.
ҚБ: Оқушыға мотивациялық қолдау көрсету арқылы бағалау жүзеге асырылады.
Дескриптор:
-
Тіршілік туралы көзқарастарды анықтайды 1 балл
-
Тіршіліктің дамуындағы эраларды ажыратады 1 балл
-
Жануарлар мен өсімдіктер ұзақ уақыт бойы өзгеріске ұшырағанын талдайды 1 балл
Мақсаты: Оқушыларға сабақ мақсатына жататын білімді қалыптастыру және оқушылардың дағдысын дамыту үшін «FILA» әдісін қолданамын, оқушылар осы әдіс арқылы тақырып бойынша өз білімдерін қалыптастырады.
Дескриптор проблемалық деректерін анықтайды;
өзіндік идеяны ұсынады
сұрақтарды тізіп көрсетеді.
- жоспар құрады.
интербелсенді тақта, оқулық.
Интербелсенді тақта, түрлі –түсті қарындаштар.
Ортасы
3.Тапсырма Жұптық жұмыс. «LearningApps.org» тақтасында. жердегі тіршіліктің кезеңдерін ажыратып жұптарын табыңыз.
Сілтеме: https://learningapps.org/display?v=pdjr77egn22

Жердегі тірішіліктің қалыптасу кезеңдерін ажырату мақсатында берілген сілтеме бойынша сауалдарға жауап береді*
Бағалау критерийі
Дескриптор
Балл
Жер бетіндегі тірішіліктің қалыптасу кезеңдерін салыстырады
Жер бетіндегі тіршіліктің маңызды ерекшеліктерін біледі;
1
Қалыптасу кезеңдерін ажыратады
2
4. Жеке жұмыс. Қалыптастырушы бағалау.
Елестетіп көріңізші, сізде сағат 12 сағат емес,
/белдеулік бойынша/ енді 3,5 миллиард жыл шкаласы бар сағат бар:
алғашқы организмнен бастап бүгінгі күнге дейін. Бұл сағат
жапсырмасында әр дәуір бойынша есеп жүргізіледі. Содан кейін мына
оқиғаларды белгілеңіз:-
фотосинтездің басталуы;
-
құрлықтағы алғашқы организмдердің қозғалуы;
-
алғашқы көпжасушалы организмдердің пайда болуы;
-
алғашқы сүтқоректілер;
-
алғашқы адамдар.
Бағалау критерийі
Дескриптор
Балл
Жер бетінде тіршіліктің қалыптасу кезеңдерінің маңызын сипаттайды
фотосинтездің басталуын көрсете алады
1
құрлықтағы алғашқы организмдердің қозғалуын анықтай алады
1
алғашқы көпжасушалы организмдердің пайда болуын анықтай алады
1
алғашқы сүтқоректілердің уақытын анықтай алады
1
алғашқы адамдардың пайда болу уақытын көрсете алады
1
Тіршіліктің қалыптасу кезеңдерінің маңызы қандай?деген сұраққа жазбаша жұмыс орындау ұсынылады.*
Дескриптор:
-
Тіршіліктің қалыптасу кезеңдерінің маңызын сипаттай алады 1 балл
Функционалдық сауаттылықты арттыруға негізделген тапсырма.
Мән-мәтін: ғаламдық
Мазмұны: әлемді тану, жаратылыстануды зерттеу
Құзіреттілігі: ғылыми тұрғыдан түсіндіру
Зерттеу сұрағы: Тіршлік дүниеге қалай келді?
Мәтін: Геохронологиялық шкала бұл – жер қыртысын құрайтын тау жыныстарының уақыт тәртібімен түзілу реті, жасы туралы ілім болып табылады.

Сұрақ:
-
Ғалымдар жер ғаламшарымыздың тарихын қалай бір қалыпқа келтіргенін анықтаңыз:
Жауабыңыз: ____________
Дәлелдеңіз:_____________
(ii) Олар бұған қандай әдістерді пайдаланды.
Геологиялық жылнама арқылы
Иә/жоқ
Эволюциялық дамуға байланысты
Иә/жоқ
Жердің қатпарларын зерттеу арқылы
Иә/жоқ
Себебі:___________________________
(iii) Уақыт сызығын негізге ала отырып, әр адам кезеңдері дамуының қанша уақытқа созылғанын есептеңіз:

Бағалау критерийі
Дескриптор
Балл
Жер бетінде тіршіліктің қалыптасу кезеңдерін және сызбаларын сипаттайды
Жер ғаламшарымыздың тарихын анықтайды
2
Ғалымдардың зерттеулерінде қолданған әдісті анықтайды
1
Себебін көрсете алады
1
антропогенез кезеңдерін тіршілік ету уақыты бойынша есептей алады
1
Тіршілік қай мерзімде пайда болғандығы туралы сурет-бейнесін салады*
Дескриптор:
-
Тіршіліктің қай мерзімде пайда болғандығын анықтап, көрсетеді 1 балл
-
Ондағы организмдерді сала алады 1 балл
-
Кезеңді нақты көрсете алады 2 балл
-
Негізгі өзгерістерді дәл көрсетеді 1 балл
LearningApps.org сілтеме https://learningapps.org/display?v=pdjr77egn22 сілтемемен кіріп жұпта жауап береді
Люнинг апҚалыптастырушы бағалау тапсырмасын орындайды.
Бағалау: жинаған ұпайларына байланысты. Сұрақтар пәнаралық байланыс математика пәнімен байланысты құрастылған.
Білім алушылар саралау тапсырмаларын өз мүмкіндіктерінше, қалауы бойынша 3 деңгей тапсырмаларын орындайды
Мақсаты: Білім алушылардың жұптар арасында тірішіліктің қалыптасу кезеңдерін сөз тіркестеріне сәйкес топтастырып, ажыратып білу
Тиімділігі: нақты жауаптар ұсыну арқылы материалды игеру
Саралау: Білім алушылардың ойлау деңгейінің қолдану дағдысы қалыптасады, сабақ мақсатына тиімді жолмен жетеді.
ҚБ :«Өзін-өзі бағалау »
Мақсаты: тақырыптың негізгі түйінін жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: білім алушылардың тақырып бойынша өмірмен байланысын арттыруға арналған. Сағаттық белдеу бойынша тез есептеп уақыт аралығын анықтай алады.
Саралау: тіршілік иелерінің қай кезең, уақыт кеңістігіндегі арақашықтықты нақты, шынайы көрсете алуына көмегін тигізеді.
Мақсаты: Жер бетінде тіршіліктің қалыптасу кезеңдерін және сызбаларын сипаттау.
Тиімділігі: нақты жауаптар ұсыну арқылы материалды игеру
Саралау: «Қорытынды» - барлық оқушыларға бағытталған нұсқау бере отырып, олардың әрқайсысының өздерінен не күтетіндігін түсінгендеріне көз жеткізу керек.
Жүктеу
ЖИ арқылы жасауЖИ арқылы жасауБөлісу1 - айлықМатериал тарифі-96% жеңілдік000500ҚМЖАшық сабақТәрбие сағатыПрезентацияБЖБ, ТЖБ тесттерКөрнекіліктерБалабақшаға арнарлған құжаттарМақала, ЭссеДидактикалық ойындаржәне тағы басқа 400 000 материалБарлық 400 000 материалдарды шексіз
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз1 990 ₸ 49 000₸1 айға қосылуМатериалға шағымдануБұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Жариялаған:Айымгуль18 Қырқүйек 2023
1484
Шағым жылдам қаралу үшін барынша толық ақпарат жіберіңізЖер бетіндегі тіршіліктің қалыптасу кезеңдері 10 сынып сабақ жоспары
Тақырып бойынша 11 материал табылдыЖер бетіндегі тіршіліктің қалыптасу кезеңдері 10 сынып сабақ жоспары
Материал туралы қысқаша түсінік10.1.1.1 Жер бетінде тіршіліктің қалыптасу кезеңдерін және сызбаларын сипаттауМатериалдың қысқаша нұсқасы-
Бөлім
10.3 C Эволюциялық даму. Селекция негіздері. Тірі организмдердің көптүрлілігі.
Педагогтың аты-жөні
Күні
Сынып: 10
Қатысушылар саны
Қатыспағандар саны
Сабақтың тақырыбы
Жер бетіндегі тіршіліктің қалыптасу кезеңдері
оқу мақсаттары
10.1.1.1 Жер бетінде тіршіліктің қалыптасу кезеңдерін және сызбаларын сипаттау
Сабақтың мақсаты
-
Жердегі тіршіліктің пайда болуы туралы көзқарастар мен теорияларды ажырату
-
Жер бетінде тіршіліктің қалыптасу кезеңдерін сипаттау және сызбаларын талдау*
Алдыңғы білім
9.2.5.7 – Жердегі тіршіліктің дамуының негізгі кезеңдерін оқып білу
Ойлау дағдысы деңгейлері
Қолдану
Сабақтың кезеңі/ уақыты
Мұғалімнің әрекеті
Оқушының әрекеті
Бағалау
Ресурстар
Басы
Ұйымдастыру кезеңі:
1. Білім алушылармен амандасу, түгендеу.
2. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру
3. Топқа бөлу. Қима қағаздарға сызбаны толықтыратын терминдер ұсынылады. Солар арқылы сызбаны толықтырып, шағын топтарға бөлінеді.(кездейсоқ таңдау)

Осы сызбаны толтыру арқылы сабаққа назарларын шоғыландырып, сабақтың тақырыбы мен мақсаты анықталатын болады.
ЕББҚ оқушы топпен бірге орындайды*
Мұғаліммен амандасады, шағын топтарға сызбаны толықтыратын терминдер бойынша топтарға жайғастыру.
1 топ – абиогенді синтез
2 топ - коацервация процесі
3 топ - коацерваттар эволюциясы
Абиогенді синтез
Коацерваттар эволюциясы
Коацервация процесі
Мақсаты: Оқушылар сабаққа белсене қатыса отырып, жағымды әсер алады. Қарым-қатынас орнатады.
Презентация, сызба, қима қағаздар
Жаңа сабаққа кіріспе
1. Ұжымдық жұмыс. Тақырыпқа кіріспе ретінде видео-ақпаратпен танысу..Сілтеме: https://www.youtube.com/watch?v=aBGi19_8YSA
Оқушылар «Жер бетінде тіршіліктің пайда болуы» туралы бейнебаян тамашалап, талқылау.
Түрткі, талқылау сұрақтары:
1.Жердегі тіршілік пайда болуы туралы көзқарастар қандай болды?
2.Тіршіліктің даму тарихын қандай эралар қамтиды ?
3.Жер бетіндегі жануарлар мен өсімдіктер неге ұзақ уақыт бойы өзгеріске ұшырады?
ЕББҚ оқушы жазбаша орындайтын болады.*
2. тапсырма «FILA» әдісі арқылы. Топтық жұмыс. Мәтінмен жұмыс .Мәтінді оқып Жердегі тіршіліктің пайда болуы туралы көзқарастар мен теорияларды төменгі кестені толтырып , сипаттаңыз. Постер қорғау
Facts/ дерек
Ideas/ пікір
Learning issues/ Сұрақ
Action plan/ іс-әрекет
Топтық тапсырманы ЕББҚ оқушы топпен бірге жазбаша орындайды* / Жердегі тіршіліктің пайда болуы туралы көзқарастар мен теорияларға шолу жасайтын болады*/
Бейнероликте көргендері бойынша өз пікірлерін айтады,
ойларымен бөліседі.
Өзгенің пікірін толықтырады және постер қорғайды.
Оқушылар тіршіліктің пайда болу туралы алғашқы көзқарастар мен теорияларды оқулықтың және қосымша ақпарат көздерінің көмегімен топта талқылап, қорғайды.
Мәтінмен танысу барысында кесте толтырады.
Топтық жұмыс тапсырмаларын орындайды, білім алушылар мұғалімнің және бір – бірінің қолдауына жүгінеді. Топтық таныстырылым жасайды
Мақсаты: Оқушының ой-өрісін және ойлау қабілетін дамыту.
ҚБ: Оқушыға мотивациялық қолдау көрсету арқылы бағалау жүзеге асырылады.
Дескриптор:
-
Тіршілік туралы көзқарастарды анықтайды 1 балл
-
Тіршіліктің дамуындағы эраларды ажыратады 1 балл
-
Жануарлар мен өсімдіктер ұзақ уақыт бойы өзгеріске ұшырағанын талдайды 1 балл
Мақсаты: Оқушыларға сабақ мақсатына жататын білімді қалыптастыру және оқушылардың дағдысын дамыту үшін «FILA» әдісін қолданамын, оқушылар осы әдіс арқылы тақырып бойынша өз білімдерін қалыптастырады.
Дескриптор проблемалық деректерін анықтайды;
өзіндік идеяны ұсынады
сұрақтарды тізіп көрсетеді.
- жоспар құрады.
интербелсенді тақта, оқулық.
Интербелсенді тақта, түрлі –түсті қарындаштар.
Ортасы
3.Тапсырма Жұптық жұмыс. «LearningApps.org» тақтасында. жердегі тіршіліктің кезеңдерін ажыратып жұптарын табыңыз.
Сілтеме: https://learningapps.org/display?v=pdjr77egn22

Жердегі тірішіліктің қалыптасу кезеңдерін ажырату мақсатында берілген сілтеме бойынша сауалдарға жауап береді*
Бағалау критерийі
Дескриптор
Балл
Жер бетіндегі тірішіліктің қалыптасу кезеңдерін салыстырады
Жер бетіндегі тіршіліктің маңызды ерекшеліктерін біледі;
1
Қалыптасу кезеңдерін ажыратады
2
4. Жеке жұмыс. Қалыптастырушы бағалау.
Елестетіп көріңізші, сізде сағат 12 сағат емес,
/белдеулік бойынша/ енді 3,5 миллиард жыл шкаласы бар сағат бар:
алғашқы организмнен бастап бүгінгі күнге дейін. Бұл сағат
жапсырмасында әр дәуір бойынша есеп жүргізіледі. Содан кейін мына
оқиғаларды белгілеңіз:-
фотосинтездің басталуы;
-
құрлықтағы алғашқы организмдердің қозғалуы;
-
алғашқы көпжасушалы организмдердің пайда болуы;
-
алғашқы сүтқоректілер;
-
алғашқы адамдар.
Бағалау критерийі
Дескриптор
Балл
Жер бетінде тіршіліктің қалыптасу кезеңдерінің маңызын сипаттайды
фотосинтездің басталуын көрсете алады
1
құрлықтағы алғашқы организмдердің қозғалуын анықтай алады
1
алғашқы көпжасушалы организмдердің пайда болуын анықтай алады
1
алғашқы сүтқоректілердің уақытын анықтай алады
1
алғашқы адамдардың пайда болу уақытын көрсете алады
1
Тіршіліктің қалыптасу кезеңдерінің маңызы қандай?деген сұраққа жазбаша жұмыс орындау ұсынылады.*
Дескриптор:
-
Тіршіліктің қалыптасу кезеңдерінің маңызын сипаттай алады 1 балл
Функционалдық сауаттылықты арттыруға негізделген тапсырма.
Мән-мәтін: ғаламдық
Мазмұны: әлемді тану, жаратылыстануды зерттеу
Құзіреттілігі: ғылыми тұрғыдан түсіндіру
Зерттеу сұрағы: Тіршлік дүниеге қалай келді?
Мәтін: Геохронологиялық шкала бұл – жер қыртысын құрайтын тау жыныстарының уақыт тәртібімен түзілу реті, жасы туралы ілім болып табылады.

Сұрақ:
-
Ғалымдар жер ғаламшарымыздың тарихын қалай бір қалыпқа келтіргенін анықтаңыз:
Жауабыңыз: ____________
Дәлелдеңіз:_____________
(ii) Олар бұған қандай әдістерді пайдаланды.
Геологиялық жылнама арқылы
Иә/жоқ
Эволюциялық дамуға байланысты
Иә/жоқ
Жердің қатпарларын зерттеу арқылы
Иә/жоқ
Себебі:___________________________
(iii) Уақыт сызығын негізге ала отырып, әр адам кезеңдері дамуының қанша уақытқа созылғанын есептеңіз:

Бағалау критерийі
Дескриптор
Балл
Жер бетінде тіршіліктің қалыптасу кезеңдерін және сызбаларын сипаттайды
Жер ғаламшарымыздың тарихын анықтайды
2
Ғалымдардың зерттеулерінде қолданған әдісті анықтайды
1
Себебін көрсете алады
1
антропогенез кезеңдерін тіршілік ету уақыты бойынша есептей алады
1
Тіршілік қай мерзімде пайда болғандығы туралы сурет-бейнесін салады*
Дескриптор:
-
Тіршіліктің қай мерзімде пайда болғандығын анықтап, көрсетеді 1 балл
-
Ондағы организмдерді сала алады 1 балл
-
Кезеңді нақты көрсете алады 2 балл
-
Негізгі өзгерістерді дәл көрсетеді 1 балл
LearningApps.org сілтеме https://learningapps.org/display?v=pdjr77egn22 сілтемемен кіріп жұпта жауап береді
Люнинг апҚалыптастырушы бағалау тапсырмасын орындайды.
Бағалау: жинаған ұпайларына байланысты. Сұрақтар пәнаралық байланыс математика пәнімен байланысты құрастылған.
Білім алушылар саралау тапсырмаларын өз мүмкіндіктерінше, қалауы бойынша 3 деңгей тапсырмаларын орындайды
Мақсаты: Білім алушылардың жұптар арасында тірішіліктің қалыптасу кезеңдерін сөз тіркестеріне сәйкес топтастырып, ажыратып білу
Тиімділігі: нақты жауаптар ұсыну арқылы материалды игеру
Саралау: Білім алушылардың ойлау деңгейінің қолдану дағдысы қалыптасады, сабақ мақсатына тиімді жолмен жетеді.
ҚБ :«Өзін-өзі бағалау »
Мақсаты: тақырыптың негізгі түйінін жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.
Тиімділігі: білім алушылардың тақырып бойынша өмірмен байланысын арттыруға арналған. Сағаттық белдеу бойынша тез есептеп уақыт аралығын анықтай алады.
Саралау: тіршілік иелерінің қай кезең, уақыт кеңістігіндегі арақашықтықты нақты, шынайы көрсете алуына көмегін тигізеді.
Мақсаты: Жер бетінде тіршіліктің қалыптасу кезеңдерін және сызбаларын сипаттау.
Тиімділігі: нақты жауаптар ұсыну арқылы материалды игеру
Саралау: «Қорытынды» - барлық оқушыларға бағытталған нұсқау бере отырып, олардың әрқайсысының өздерінен не күтетіндігін түсінгендеріне көз жеткізу керек.
Жүктеу
БөлісуЖИ арқылы жасауФайл форматы:doc18.00.20231484Жүктеу
ЖИ арқылы жасауЖариялаған:Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласызҚазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеуСіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласызСайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі -
-











