ЖОҒАРЫ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ САЛАУАТТЫ ӨМІР САЛТЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ

ДЕНЕ ШЫНЫҚТЫРУ ПӘНІНІҢ РӨЛІ

Аңдатпа

Мақалада жоғары сынып оқушыларының салауатты өмір салтын қалыптастырудағы дене шынықтыру пәнінің маңызы қарастырылады. Қазіргі білім беру жағдайында оқушылардың денсаулығын сақтау, қозғалыс белсенділігін арттыру және дене мәдениетін дамыту өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Зерттеу барысында дене шынықтыру сабағында қолданылатын тиімді әдіс-тәсілдер мен инновациялық технологиялардың нәтижелілігі талданады.

Түйін сөздер: салауатты өмір салты, дене шынықтыру, денсаулық сақтау технологиялары, қозғалыс белсенділігі, жоғары сынып оқушылары.

Қазіргі қоғамда жасөспірімдердің денсаулық көрсеткіштерінің төмендеуі, қозғалыс белсенділігінің азаюы, ақпараттық технологиялардың кеңінен қолданылуы олардың физикалық дамуына кері әсерін тигізуде. Осыған байланысты білім беру ұйымдарында оқушылардың денсаулығын нығайту және салауатты өмір салтын қалыптастыру маңызды міндеттердің бірі болып отыр.

Дене шынықтыру пәні – оқушылардың физикалық дамуын қамтамасыз ететін ғана емес, олардың денсаулық мәдениетін қалыптастыратын негізгі пәндердің бірі.

Негізгі бөлім

1. Салауатты өмір салты ұғымының мәні

Салауатты өмір салты – адамның денсаулығын сақтауға және нығайтуға бағытталған мінез-құлық дағдыларының, өмірлік ұстанымдарының жүйесі. Оның құрамына дұрыс тамақтану, күн тәртібін сақтау, қозғалыс белсенділігі, зиянды әдеттерден бас тарту және психологиялық тұрақтылық жатады.

Жоғары сынып оқушылары үшін бұл кезең – тұлғалық қалыптасудың жауапты сатысы. Сондықтан осы жаста дене тәрбиесі арқылы дұрыс құндылық бағдар қалыптастыру ерекше маңызды.

2. Дене шынықтыру пәнінің тәрбиелік және дамытушылық әлеуеті

Дене шынықтыру сабағы:

оқушылардың күш, жылдамдық, төзімділік, икемділік сияқты дене қасиеттерін дамытады;

ұжымдық қарым-қатынас пен жауапкершілікті қалыптастырады;

өзін-өзі бақылау және өзіндік тәртіп дағдыларын дамытады;

салауатты өмір салтына деген тұрақты мотивация қалыптастырады.

Сабақ барысында спорттық ойындар, эстафеталар, жарыс элементтері, функционалдық жаттығулар кешені қолданылған жағдайда оқушылардың қызығушылығы артады және қозғалыс белсенділігі жоғарылайды.

3. Инновациялық тәсілдердің тиімділігі

Қазіргі дене шынықтыру сабағында дәстүрлі жаттығулармен қатар келесі әдістер тиімді нәтиже береді:

сараланған оқыту;

денсаулық сақтау технологиялары;

қалыптастырушы бағалау;

өзін-өзі бақылау күнделігін жүргізу;

нәтижелерді мониторингтеу.

Бұл тәсілдер оқушылардың жеке мүмкіндіктерін ескеруге және дене дайындығының оң динамикасын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

4. Практикалық нәтижелер

Әдістемелік жүйені жүйелі қолдану нәтижесінде:

оқушылардың дене дайындығы көрсеткіштері жақсарады;

спорттық іс-шараларға қатысу белсенділігі артады;

зиянды әдеттердің алдын алу деңгейі жоғарылайды;

салауатты өмір салтына деген саналы көзқарас қалыптасады.

Қорытынды

Жоғары сынып оқушыларының салауатты өмір салтын қалыптастыруда дене шынықтыру пәнінің рөлі ерекше. Ол тек физикалық дамуды қамтамасыз етіп қана қоймай, оқушылардың өмірлік құндылықтарын, жауапкершілік сезімін және денсаулық мәдениетін қалыптастырады.

Дене шынықтыру сабағында инновациялық педагогикалық технологияларды тиімді пайдалану оқушылардың денсаулығын нығайтуға, қозғалыс белсенділігін арттыруға және оқу сапасын жақсартуға ықпал етеді.