Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: Тірі организмдерді жүйелеу Мектеп: 14 орта мектеп

Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Нурахметова

Гульбар Нурахметовна

Сынып: 7 Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Жүйелеудің маңызы

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары ( оқу бағдарламасын сілтеме)

7.1.1.1. Жүйелеудің маңызын түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Жүйелеудің маңызын біледі

Жетістік өлшемдері

Жүйелеуге анықтама бере алады.

Жүйелеу ғылымының міндетін біледі.

Түрдің қос атауына мысал келтіре алады.

Жүйелеудің маңызын біледі.

Тілдік мақсаттар

Диалогтар мен жазу үшін қолданылатын тіркестер және термин сөздер.

Жүйелеу, түр, популяция, туыс, тұқымдас, отряд, класс,

тип, патшалық, жіктеу.

Құндылықтарға баулу

Оқушыларды табиғатты, елін, жерін, Отанын құрметтеуге баулу.

Пәнаралық байланыс

География

Тақырып бойынша алдыңғы білім

Жүйелеудің маңызын біледі

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

«Екі қолды жұмысқа жұмылдыру» сергіту сәті арқылы сабақта психологиялық ахуал тудыру.

Оқушылар екі қолына да қаламсап алып, бір мезгілде екі қолымен мынандай әрекеттерді атқарады.

1. Оң қолымен бес үшбұрыш, ал сол қолымен бес төртбұрыш салады.

2. Оң қолымен бес шеңбер, ал сол қолымен бес ұшбұрыш салады.

3. Оң қолымен өзінің есімін, ал сол қолымен фамилиясын жазады.

Бұл жерде жазуды оңайлату үшін есім мен фамилиядағы әріптер санын теңестірген дұрыс: егер фамилия ұзын болса, ондағы «ов», «ев», «ова», «ева» жұрнақтарын алып тастап, есімге «жан» түбірін қосса болды. Оқушыларға салғандары мен жазғандары олқы шыққандарына назар аудармауларын ескерту керек.

Бұл ойсеріктің мақсаты мынандай:

Әдетте оңқайлардың миының сол жақ жарты шары жұмысқа жұмылдырылады да, ал оң жағы жұмысқа белсене араласпайды. Екі қолмен бір мезгілде әртүрлі әрекеттер жасағанда, мидың екі жағы да іске жұмылады екен.

2. Оқушыларды жүйелеу категориялары жазылған үлестірмелер арқылы топқа бөлу.

1 топ. Патшалық

2 топ. Бөлім

3- топ Класс

оқулықтар

Сабақтың ортасы

15 мин

10 мин

10 мин

1 -тапсырма. Оқулықтағы мәтінді оқы, жүйелеудің маңызы туралы мәліметті топта талда.

«Түртіп алу» әдісі

Топтық жұмыс

Дескриптор:

• Термин сөздерді біледі.

• Жүйелеу категорияларын анықтай алады.

• Тіршіліктің негізгі 5 патшалығына сипаттама бере алады.

Бағалау

2-Тапсырма.

1 –топ . Төменде саңырауқұлаққа тән белгілер берілген. Саңырауқұлақтың өсімдікке және жануарға тән белгілерін тиісті торкөзге «+» қою арқылы анықтаңыз.

«Семантикалық карта» әдісі

Топтық жұмыс

Дескриптор

• Саңырауқұлақтар мен өсімдіктер патшалықтарының ортақ белгісін анықтай алады.

• Саңырауқұлақтардың , өсімдік және жануарларға тән қасиеттерін ажырата алады.

2-топ. Көп нүктенің орнына тиісті сөзді қой.

«Биологиялық диктант» әдісі

Топтық жұмыс

Топтық тәсіл

Ең ірі көпшілік мойындаған жүйелеу категорияға ..... жатады. Прокариоттарға барлық ... жатады. Барлық эукариоттардың ең кіші систематикалық категориясы- .... Бір түрге жататын даралар өзара будандаса алады. Туыс (жақын) түрлер ... біріктіріледі.

Патшалық, Бактериялар, Түрге, туысқа

Дескриптор:

• Жүйелеудің ең ірі категориясын біледі.

• Түрлердің туысқа біріктірілетінін анықтай алады.

3-топ. Кестедегі тапсырманы сәйкестендір.

«Сәйкестендіру » әдісі

Топтық жұмыс

Дескриптор:

• Прокариоттарға бактериялар жататынын біледі.

• Эукариоттарға ядролы ағзалар жататынын анықтай алады.

• Протистерге бір жасушалы ағзалар жататынын сәйкестендіре алады.

Бағалау

3- тапсырма. Сабақты бекіту барысында жүйелеуге байланысты сұрақтарға топпен ауызша, жылдам жауап бер.

«Көкпар тарту» ойыны

«Көкпар тарту» ойынында топқа бөлеміз. Әр топтың өз қазандығы болады. Көкпар тартуға арналған серке ретінде кез-келген ешкінің суреті салынған қағазды алуға болады.

Жеребе арқылы қай топ немесе қай жұп бірінші бастайтынын анықтаған соң тапсырмалар, сұрақтар беріледі. Қай топ бірінші және дұрыс жауап береді. Серке, яғни салым сол топқа өтеді. Қай топтың қазандығына салым көп салынса сол топ жеңіске жетеді.

1.Тірі ағзаларды жүйелеудің маңызын түсіндіріңіз.

2 . Жануарларды жүйелеуде қолданылатын ең ірі таксондық бірліктен бастап ретімен жазыңыздар.

3.Жүйелеуде бинарлық номенклатураның маңызын түсіндіріңіз.

4.Протистерге қандай ағзалар жатады?

5.Тірі ағзалар патшалығын сипаттаңдар.

6.Жүйелеудің қалыптасуы мен дамуына өз үлестерін қосқан ғалымдар кім?

7.Өсімдіктер мен жануарлардың негізгі жүйелік санаттарын сызба түрінде бейнелеңдер.

8.Мына түрлерді жүйелеңдер: ,

Дескриптор:

• Жүйелеудің маңызын біледі.

• Жүйелеуде қолданылатын ең ірі таксондық бірліктен бастап жаза алады.

• Протистерге жататын ағзаларды анықтай алады.

• Жүйелеуге өз үлесін қосқан ғалымдарды біледі.

• Өсімдіктер мен жануарлардың негізгі жүйелік санаттарын сызба түрінде бейнелей алады.

Б ағалау. «Үш шапалақ» әдісі

оқулықпен жұмыс

Сабақтың соңы

5 мин

Рефлексия

«Плюс-Минус - Қызығамын»