"Жыр алыбы-Жамбыл Жабаевтың 175 жылдығы"

Ғылыми кітапхана
Семей қаласыныңШәкәрім атындағы мемлекеттік университеті

Ұлы Жамбыл –қазақтыңдәстүрлі әдебиетініңаса дарынды, асқақ
жаратылған алып өкілі.
Н.Ә.Назарбаев
Қадірліоқырмандар!
Сіздердіңназарларыңызға«ЖырАлыбы-Жамбыл»аттыуниверситеткітапханасының
қорындабаркітаптарданвиртуалдыкітапкөрмесінұсынамыз.
Жыралыбы-ЖамбылЖабаевқа170жыл.Екіғасырдыңкуәсі,жыршы-жырау,халық
ақыны,іріайтыскерақын,«Халықпоэзиясыныңалыбы»,«ХХғасырдыңГомері»,
«Жамбыл–меніңжайатым,халық-меніңшынатым»дегенұлытұлға.1938жылы
«Ленин»орденімен,1939жылы«Құрметбелгісі»орденіменмарапатталды.1941жылы
КСРОМемлекеттіксыйлықберілді.
ЖамбылЖабаевқазіргіЖамбылоблысыМойынқұмауданы,Жамбылтауының
етегінде1846жылы28ақпандакөшпелікедейотбасындатуған.Жастайынанөлеңді
қолма-қолжанынаншығарыпайтатынболған.Қаршадайбаланыңөнерінесүйінген
атақтыСүйінбайақыноғанақбатасынберген.АлғашқыөлеңдеріБақтыбай,Сары,
Сарбас,Досмағамбет,Құлмамбет,Шашубайменайтысқан,әсіресе1881жылы
Құлмамбеттіжеңіп,Жетісудыңатақтыақыныаталды.

Қақағанқараралассоғыпборан,
Елүрей—көкнайзалыжауторыған.
Байғара,Жамбыл,Хандаментуыппын,
Жамбылдепқойылыптыатымсодан.
Жамбыл.

Халық–меніңшын атым.
Жамбыл деген –жай
атым,
Халық–меніңшын атым,
Жай –құйрығым, қанатым,
Қазақстан-Отаным.
Қалаған бақыт мұрасын.
Кеңес –меніңмыңдап
жыл.
Аңсап тапқан мұратым.
Жаңқамды жауға бермеске,
Отанға берген бар атым.
Миллион-миллион
барлықжан ,
Арыстан жүрек ер балам,
Сарқылғанша талшы қан,
Қорған, шебін құратын,
Жау мойынан жұлатын-
Атым осы болатын...
Жамбыл.
Жамбыл, Ж. Халық-менің шын атым/ Ж. Жамбыл.-Алматы: Атамұра, 2009.-256 б.
Жинаққа Жамбыл Жабаевтың лирикалық, философиялық өлеңдері мен айтыстары,
тарихи-эпикалық дастандары топтастырылды.

Жамбыл. Туған елім: Өлеңдер, толғаулар, дастандар, айтыстар / Жамбыл.-
Алматы: Раритет, 2006.-206 б.
Халықпоэзиясы мен жазба әдебиетіміздіңарасындағы алтын көпір
сынды жүз жасаған жыр алыбы Жамбылды ңтаңдамалы жинағына
заманалықөлең-толғаулары мен Құланаян Құлманбетпен айтысы ж әне
елдікті, ерлікті толғаған екі дастаны енді. Ұлы ақын бабамыздың
ұланғайыр мұрасынан сұрыпталып алынған бұл туындылар шынды қты,
адалдықты ардақты Отанды, ынтыма қ-бірлікті, халықтар достығын
қастерлеуге үндейді.
Өсиет.
Ой-хой,дүниесеруен!Адамбіркөшкенкеруен.
Дүниеніқызыққалдырып,Асамызөмірбелінен.
Кірселебіз-шықсажоқ,Қауіпетіңдерөлімнен.
Қылышбайдан таралып,Сөзнұқсасыкелінген.
Дос-жаранға,кемтарғаҚайырлы болделінген!
Қылғанқайырболмаса,Неәкетесіңөмірден?!
ДәулетіңненнепайдаТаусылмастай көрінген?!
Жалғызмұраңсолболар-Қолқайырың
берілген.БасқадүниебірідеКөмілмейді
кебінмен.Көпқарғатеңкелмейдібірсұңқарға,
Көпжылқытеңкелмейді біртұлпарға.
Жақсыныңәрқашандажөнібөлек,Жаманадам
жарамасбірқымтарға.
Жамбыл.

Жабаев.Ж. Өлеңдер, айтыстар, дастандар/ құраст.С.Садырбаев.-Алматы:
Мектеп, 1989.-143 б.

Жабаев Жамбыл: Екі томдық шығармалар жинағы. Т1. Революцияға дейінгі
шығармалары / Құраст. Садырбаев С., Сейдеханов К.-Алматы: Жазушы, 1982.-336 б.
Қазақ халқының ұлы ақыны, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Жамбыл Жабаев
шығармаларының екі томдық толық жинағы 1939, 1946, 1996 жылдары баспалардан
жарыққа шыққан нұсқаларының негізінде құрастырылды. Қазақстан және Қырғызстан
Ұлттық кітапханаларынан жаңадан табылған Жамбылдың лирикалық, философиялық,
сатиралық өлеңдері мен айтыстары және тарихи-эпикалық дастандары енгізілді.
Сүйінбайға.
Сүйеке, сүйенішім, өнерпазым,
Әйгілі ақылгөйі желді сөздің.
Әкежан, сен де тіле, бата берсін,
Балаңа өлең қонып, атақ ерсін!
Батаңды маған бер, әке,
Тіліме менің ер, әке!
Жапаның лы ақын боп,
Жақсы істепті дер, әке!
Домбыра алып сөйлейін,
Күнде жасап мереке.
Мерекелі болған соң,
Елде болар береке.
«Ұрлық түбі -қорлық» деп,
Болармыз құр келеке.
Жамбыл.

Жабаев Жамбыл: Екі томдық шығармалар жинағы. Т 2. Совет дәуіріндегі шығармалары /
Құраст.СадырбаевС., Сейдеханов К.-Алматы: Жазушы, 1982.-440 б.
Қазақ халық әдебиетінің классигі, Мемлекеттік
сыйлықтың лауреаты Жамбыл Жабаевтың
екінші томында: заман туралы философиялық
толғаулары, адам және табиғат, Отан және
патриотизм, батырлық пен ерлік, білім мен
көркемөнер, еңбек пен бақыт, әділдік пен
адалдық, достық пен жолдастық, сезім мен ақыл,
махаббат пен адамгершілік өлеңдері және сын-
сықақтары енгізілді.

Дастан ата: Жамбыл Жабаев туралы естеліктер / Құраст. Н. Төреқұлов.-
Алматы: Жазушы, 1989.-416 б.
«Дастан ата» -кезінде Жамбылдың көзін көріп,қасында бірге жүрген,талай
әңгіме-сұхбат құрған белгілі жазушылардың естеліктері.
Ұлы ақынның әрқилы кезеңде жазушы,қоғам қайраткерлерімен түскен,сирек
кездесетін фотосуреттері де еніп отыр.
Жалғызбын деп жүрмесін.
Сәлем айт, барсаң Абайға,
Кеңесі кеткен талайға.
Ауырды жеңген қара жер,
Сабырлы болсын қалайда!
Бір жұтқан судай дүниесің,
Ащысын татып күймесін.
Жапанға біткен бәйтерек,
Жалғызбын деп жүрмесін!
Кемелге келген асыл-ай,
Тасқынды тәңір басуы-ай!
Нар көтерген ауырға
Арқасын тоссын жасымай!
Жамбыл.

Жамбыл Жабаев творчествосы.-Алматы: Ғылым, 1989.-272 б.
Монографияда жыр алыбының өзіне тән творчестволық
ерекшелігі, қазақ совет поэзиясын дамытудағы ролі,ақындық
мектебі,жаңашылдығы кеңінен сөз болады.
Исмаилов, Е. Ақындық өмір/ Е. Исмаилов.-
Алматы: Жазушы, 1965.-144 б .
Жамбыл өскен қоғамдық,өнерпаздық ортаның
дәстүрі мен сырлары,революциялық салт-
сананың,жаңа мәдениеттің ақындық талантты
қайта тудырып,дамытқан тамаша табиғи
заңдылықтар дәлелі де қызықты суреттеледі.

Төреқұлов, Н. Жамбыл мен Кенен (творчестволық
этюдтер)/ Алматы: Жалын, 1978.-128 б.
"Жамбыл мен Кенен" атты кітапқа ғалым Н.Төреқұлов
халқымыздың сүйікті екі ақынының өмірін арқау еткен.
Оқушы қауымға: "Қанатты сөздер", "Нақыл сөздердің
тәрбиелік мәні" секілді эстетикалық тәрбиесі мол кітап берген
автор төкпе жырау, дүниеге даңқы жайылған арынды ақын
Жамбылдың балалық, жастық, жасындай жалтылдаған кемел
шақтарын суреттей отырып, оның ізбасар інісі ақын, әнші,
халық композиторы Кененмен мөлдір достығын, өнер
адамдарының бір-біріне деген сыйластығын әңгімелейді.
Төреқұл, Н. Алатау асқарынан жыр асырған:
ғұмырнамалық эссе/ Алматы: Ғылым, 1996.-319 б.
Жамбылдың жас кезінен жүз жасқа дейінгі өмірін
қамтитын ғұмырнамалық эссе.Кітап соңғы жылдары
табылған жаңа дерек,тың мәліметтер негізінде жазылған.

Жабаев, Ж. Избранные произведения/ Ж. Жабаев; пер. с каз.-Астана: Аударма,
2010.-464 с.
Дорогой читатель!
Предлагая вам эту книгу, мы надеемся, что ознакомившись с нею, вы
получите полное представление о могуществе поэтического дарования
Жамбыла Жабаева, о егожизни и творчестве, о его поэзии, вобравшей в себя
две эпохиказахской действительности, которые мудрый акын отобразил в
сопоставлении и противопоставлении.
Казахстан.
Есть земля -и в ней живет
Славный воинов гордый народ
По зеленым её полям
Бродит тучный и сытый скот
Есть страна, где велик простор
Океанов полей и гор
И прозрачных, как лунный свет
И безбрежных, как даль озер
Там лесов недоступных тень
Там зеленых жайляу сень
Там в широкой степи акын
Ты встречаешь и ночь и день
Есть земля, что в себе хранит
Медь, железо, свинец ,гранит
И об этой земле твоя
Молодая домбра звенит.
Жамбыл.

Джамбул. Избранное /М.:
Казгослитиздат, 1951.-260 с.
В настоящем издании
сочинений Джамбула
представлены песни и поэмы
акына, характеризующие его
творческий облик народного
певца и поэта.
Жамбыл бейнелеу өнерінде=Джамбул в
изобразительном искусстве.-Алма-Ата:
өнер, 1989.-142 б.

Ахметжанова, Ж.Ш. Национальное
своеобразие поэзии Ж.Жабаева и
вопросы его воссоздания в переводе на
русский язык: Автореф. дис. на соиск.
учен. степ. канд. филол. наук
/Казахский национал. ун-т им. аль-
Фараби.-Алматы, 2007.-32 с.
Тебегенова, А.Т. Жамбыл
шығармашылығына жаңаша көзқарас:
үлттықсипат дөстүр жалғастығы:
Филология ғылымд. канд.... дис.
автореф./әл-Фараби атынд. Қазақ
ұлттықун-ті.-Алматы, 2003.-33б.

Бегалин С.
Жамбыл:
өмірбаяндық хикаят
2009

“Сия-сауыт, қаламсыз
Ойқозғағандомбыра.
Дәптер-кiтап, қағазсыз
Сөз қозғағандомбыра.”
Жамбыл.
“Без пера и без чернила
Песня звонко звучала.
Мне домбра —моя певунья
Лист бумаги заменяла.”
Джамбул.
Құрастырушы: Ж.Г.КусаиноваНазарларыңызға рахмет !