КЕНЕСАРЫ ҚАСЫМҰЛЫ БАСТАҒАН ҚОЗҒАЛЫС

АШЫҚ ТЕСТ — 20 СҰРАҚ (жауаптарымен)

1. Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс қай жылдары өтті?

Жауабы: 1837–1847 жж.

2. Көтерілістің басталуына негізгі себеп болған Ресей саясатының үш шарасын жазыңыз.

Жауабы:
– Қазақ жеріне бекіністер салу;
– Патшаның басқару жүйесін енгізу (округтер құру);
– Құнарлы жайылымдарды орыс шаруаларына беру;
– Салықтардың көбеюі.

3. Кенесары неге көтерілістің басына шықты?

Жауабы: Қазақ жерінің біртұтастығын сақтап қалу, отаршылдыққа қарсы тұру, Абылай хан кезіндегі мемлекеттілікті қалпына келтіру үшін.

4. Мәтінде көрсетілген тірек сөздерге қатысты географиялық орындарды атаңыз.

Жауабы: Созақ, Жаңақорған, Ақмешіт — Кенесарының азат еткен оңтүстік қамалдары.

5. Кенесарының шыққан тегі қандай?

Жауабы: Абылай ханның немересі, төре тұқымы.

6. Көтерілістің басты мақсатын толық жазыңыз.

Жауабы: Ресейдің қазақ даласына тереңдеуін тоқтату, бекіністерді жою, Абылай дәуіріндегі Қазақ хандығын қайта қалпына келтіру.

7. Кенесарының қай жылы хан болып сайланғанын көрсетіңіз.

Жауабы: 1841 жылы.

8. Хан сайланғаннан кейін Кенесарының жасағы азат еткен үш қамалды жазыңыз.

Жауабы: Созақ, Жаңақорған, Ақмешіт.

9. Ресей патшасы І Николай Кенесарыға қарсы әскер шығаруға қашан бұйрық берді?

Жауабы: 1843 жылы, 27 маусым.

10. Кенесарыға қарсы шыққан екі орыс әскери басшысының атын жазыңыз.

Жауабы: Дуниковский, Жемчужников.

11. Кенесары қозғалысына кері ықпал еткен қазақ сұлтандары кімдер деп аталды?

Жауабы: Б. Айшуақов, А. Жантөрин (патша әскеріне қолдау көрсеткен).

12. Наурызбай мен Ағыбай батырлар талқандаған қамалдың атауы?

Жауабы: Екатерина қамалы.

13. Кенесарының 1845 жылдардан кейін шегінуінің негізгі себебі не болды?

Жауабы: Ресейдің Қарабұтақ, Ырғыз, Торғай, Арал маңында жаңа бекіністер салуы, екіжақты қысым күшеюі.

14. Кенесары 1846 жылы қай жерде бекінді?

Жауабы: Балқаш көлінің жағасындағы Қамал түбегінде.

15. Кенесарыға қосылған сұлтанның есімін жазыңыз.

Жауабы: Рүстем Әбілпейісов.

16. Кенесары қырғыз манаптарына не үшін 2 мың адамдық жасақ жіберді?

Жауабы: Зекет жинау үшін.

17. Қырғыздармен қарым-қатынастың шиеленісу себебі неде?

Жауабы: Манаптардың Кенесарыға бағынудан бас тартуы және билігін сақтап қалғысы келуі.

18. Кенесарының дипломатиялық жолмен мәселені шешкісі келгенін дәлелдейтін екі айғақты жазыңыз.

Жауабы:
– Патша үкіметіне бейбіт келіссөздер үшін хат жолдауы;
– Қырғыз манаптарына жау болу ниеті жоқ екенін айтып хат жіберуі.

19. Кенесарының 2 мың адамдық жасақтан қанша адам аман оралды?

Жауабы: Мыңға жетер-жетпес.

20. Кенесарының соңғы тұйыққа тірелуінің екі себебін жазыңыз.

Жауабы:
– Қазақ сұлтандарының бір бөлігінің патшамен жасырын байланыста болуы;
– Қырғыз манаптарының Ресей әскерімен бірігіп соғысуы;
– Қоқан, Ресей және қырғыз тарапынан үш жақты қысым.