Кибербуллинг және оның салдары

1курс студенті Ромашева Айсұлу Бахытқызы

Тұран университеті

Кибербуллинг және оның салдары

Ақпараттық технологиялардың қарқынды дамуы адамдар арасындағы шекараны жойып, қарым-қатынасты жеңілдетті. Дегенмен, виртуалды әлемнің өз қауіп-қатерлері бар. Солардың бірі — кибербуллинг. Кибербуллинг дегеніміз — интернет, әлеуметтік желілер немесе мессенджерлер арқылы жеке тұлғаны жүйелі түрде қорлау, мазақтау, қорқыту немесе оның абыройына нұқсан келтіру.

Дәстүрлі буллинг белгілі бір уақыт пен мекенмен шектелсе, кибербуллингтің шекарасы жоқ. Ол адамды тәулік бойы, тіпті өз үйінде отырса да қудалай алады. Желідегі агрессия көбіне абыройға нұқсан келтіру, жағымсыз өсектер тарату, ыңғайсыз фото-видеоларды келісімсіз жариялау, жасырын профильдер арқылы қорлайтын сөздер жазу немесе адамды топтық чаттардан шеттету формасында байқалады. Виртуалды соққының астында қалған адамның жан дүниесінде үлкен ауыртпалық орнайды. Мұндай қудалау ең алдымен психологиялық тұрғыдан ауыр тиіп, адамда созылмалы үрей, депрессия және өзіне деген сенімсіздік тудырады. Сонымен қатар, жәбірленуші қоғамнан оқшауланып, сабаққа немесе жұмысқа барудан қорқады, айналасындағылармен қарым-қатынасын үзеді. Ұзақ уақытқа созылған эмоционалдық күйзеліс физикалық денсаулыққа да әсер етіп, ұйқының бұзылуына, бас ауруына және жалпы әлсіздікке әкеледі. Осындай виртуалды агрессияға тап болғанда, ең бастысы — арандатуға берілмей, жауап қайтармау, келген хабарламалардың скриншотын сақтап алу, әлеуметтік желілерде бұғаттау функциясын қолдану және мәселені іште сақтамай, сенімді адамыңызға немесе мамандарға ашып айту қажет.

Қорытындылай келе, кибербуллинг — бұл жай ғана желідегі сөз емес, адам өміріне зиян тигізетін ауыр мәселе. Интернетті қауіпсіз әрі жайлы ету үшін әрбір пайдаланушы желідегі әдептілікті сақтап, бір-біріне құрметпен қарауы тиіс. Бұл мәселемен күресу — бәріміздің ортақ жауапкершілігіміз.

мүмкін.

«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне баланың құқықтарын қорғау, білім беру, ақпарат және ақпараттандыру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2022 жылғы 3 мамырдағы Заңмен «Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы» және «Білім туралы» Заңдарға «жәбірлеу (буллинг), кибербуллинг» ұғымдары енгізілді.

Оқу-ағарту министрлігі баланы жәбірлеудің (буллингтің) алдын алу қағидаларын әзірлеу және бекіту жөніндегі уәкілетті орган болып табылады.