Көнерген сөздер

№

Көнерген сөздер

Түсіндірмелері мен баламалары

1.

Назбедеу

Жылқының ұрғашысы, құлындамаған, жүйрік ат

2.

Күрдемше

Некесіз туған бала

3.

Шәуке

Шағаланың еркегі

4.

Боршын

Қамыстан немесе құрақтан жасаған, суға киетін аяқ-киім

5.

Алтынкүрек

Бұлт басып тұрған аспанды шайдай ашып жіберетін, солтүстік-шығыстан соғатын жел

6.

Мырзажел

Баяу соғатын жел

7.

Кежеге

Желке (Кежегесін кейін тартты – желкесін кейін тартты) 

8.

Талқы

Теріні өңдейтін арнайы құрал

9.

Патсайы

Тығыз тоқылған жібек матаның бір түрі

10.

Торқа

1. Қайғыра көңіл айтқан кезде жұбату мақсатында қолданылатын сөз (топырағы торқа болсын).

2. Торқалы той – үлкен дүбірлі той (торқалы той, топырақты өлім - бір қуаныш, бір қайғы)

3. Матаның бір түрі

11.

Биқасап

Енсіз жібектен тоқылған жолақ мата

12.

Дүрия

Жылтыр, жарқыраған, тығыз жібек мата

13.

Лашық

Уақытша тұруға арналған шағын, лай қолдана отырып соғылған ең кіші басапана түрі

14.

Саптыаяқ

Салқын, ыстық сусындар құюға аранлған тұтқасы бар ыдыс

15.

Кебеже

Тағам сақтауға арналған сандық секілді ағаш бұйым

16.

Әбдіре (Абдыра)

Үй бұйымдары мен ұсақ бағалы заттарды сақтайтын, көлемі үлкендеу, үстіңгі қақпағы, бүйірлерінде бірнеше суырмалары бар үй жиһазы

17.

Шидем

Жүннен тоқылған жылы сырт киім

18.

Күпі

Матамен тыстал, ішіне түйенің, қойдың жабағы жүнін салып тігетін ұлттық сырт киім

19.

Шекпен

Тек қана түйе жүнінен тоқылатын сырт киім

20.

Берен

Болаттай мықты, күшті, асыл деген сөздермен синоним

21.

Тұқаба

22.

Репес

23.

Асадал

Тамақ және ыдыс-аяқ сақтайтын үй-жиһазы, кебеженің түрі

24.

Шөншік

Бұзау терісі

25.

Керсеп

26.

Түменбасы, Мыңбасы, Жүзбасы

Ертедегі мемлекеттердегі әскери жүйеге байланысты, сәйкесінше 10 мың, мың, жүз әскердің басшысы

27.

Барымта

Ұрлық сөзіне синоним сөз

28.

Ақ берен

Мылтықтың ауыз-әдебиетінде кездесетін ежелгі атауы

29.

Байыз

Тоқтау, тұралау деген мағынаны білдіреді. Байыз таппау – тоқтам таппау

30.

Қол кесер

Соғым союшыларға еттен берілетін сыбаға

31.

Бастаңғы

Алыс жол жүргелі отырған үйге жастардың жиналып ойын-сауық құрып бас қосуы

32.

Жағлан

Сырты былғарымен қапталған сандық түрі

33.

34.

Күлапара

Тері бояу шөптен алынатын бояудың бір түрі

35.

Иігір

36.

Біродар

37.

Қырықжеті

Әдетте қыз туылғанда сүйінші сұраған кезде қолданылатын тіркес (Қалың малға қырық жетіні матап берді)

38.

Әнбие

Ерекше ылсым қасиетке ие адамдар тобы (әулие-әнбие)

39.

Көкек

Сәуір атауының ежелгі атауы

40.

Итарқа

Екі керегенің басын қоса салып киіз жаба салатын, баспана түрі

41.

Ергенек

Ағаштан жасалған бұйымдардың ашылып – жабылатын топса тәрізді қызмет атқаратын бөлшегінің атауы, топса атауы

42.

Қақыра

Уақытша тұрғызылған баспана түрі

43.

Тоғанақ

Бір басында ілмегі бар, екінші басына арқан байланатын бастырық ағаш

44.

Адақ

45.

Ақтаяқ

46.

Ақшом

Астық алып қайту үшін алыс сапар шегетін түйелі керуен

47.

Керекей

Аюдың ұрғашысы

48.

Сүйрік

Бекіретұқымдастарының ішіндегі бірден-бір тұщы су балығы

49.

Еңгезер

1. Алып, дәу, үлкен деген мағына береді

2. Динозавр сөзінің қазақша баламасы

50.

Абажа

Ағаш тақтайшадан құралып, былғарымен, киізбен қапталған, беті жұқа қаңылтырмен әшекейленіп жасалған, ұзындығы бір құлаштай, биіктігі жарты құлаштай көлемді үй жиһазы

51

Алапа

1. Олжа, пайда, табыс (Егін жақсы шықса халыққа үлкен алапа)

2. Пара, алым, ауыз бастырық (Алапаға қызықпа)

3. Ескі әдет-ғұрып бойынша берілетін кәделік сыйлық, жөн-жоралғы

52

Зіл

1. Ауыр деген мағынаны білдіреді

2. Мамонт сөзінің қазақша баламасы (зіл, зіңгіт)

№

Жаргон, шұбыртпалы, кейбір орыс сөздері

Және олардың дұрыс аудармалары

1.

Тормоз