Критериалды бағалау жүйесінде кері байланысты ұйымдастыру

Критериалды бағалау жүйесі оқушының оқу жетістігін алдын ала анықталған нақты критерийлер негізінде бағалауға бағытталған. Бұл жүйеде кері байланыс маңызды рөл атқарады, себебі ол оқушыға өз білім деңгейін түсінуге, қателіктерін анықтауға және алдағы оқу әрекетін жоспарлауға көмектеседі. Кері байланыс тек баға қоюмен шектелмейді. Ол оқушы жұмысының күшті және әлсіз тұстарын көрсетіп, оны жетілдіру жолдарын ұсынады. Тиімді кері байланыс нақты, түсінікті және уақытылы болуы қажет. Мысалы, жалпы мадақтаудан гөрі нақты ұсыныс беру әлдеқайда нәтижелі болады. Бұл оқушының қай бағытта жұмыс істеуі керектігін айқын көрсетеді.Критериалды бағалау жүйесінде кері байланыс ауызша, жазбаша және өзін өзі немесе өзара бағалау түрінде жүзеге асырылады. Ауызша кері байланыс сабақ барысында жедел беріліп, оқушының қателігін сол сәтте түзетуіне мүмкіндік береді. Жазбаша кері байланыс қалыптастырушы бағалау кезінде тиімді қолданылады. Ал өзін өзі және өзара бағалау оқушылардың жауапкершілігін арттырып, сыни ойлау қабілетін дамытады.Кері байланыс дескрипторларға сүйене отырып ұйымдастырылғаны дұрыс. Оқушы бағалау критерийлерімен алдын ала таныс болған жағдайда, берілген ұсыныстарды нақты қабылдайды және өз нәтижесін жақсартуға талпынады. Бұл әділдік пен ашықтық қағидаларын қамтамасыз етеді. Қорыта айтқанда, критериалды бағалау жүйесінде кері байланысты тиімді ұйымдастыру – білім сапасын арттырудың негізгі тетіктерінің бірі. Зерттеулер көрсеткендей, уақтылы және нақты берілген кері байланыс оқушылардың оқу жетістігін айтарлықтай жақсартады. Себебі оқушы тек нәтиженің қандай екенін емес, сол нәтижеге қалай жеткенін және оны қалай жақсартуға болатынын түсінеді. Бұл – білім алудың саналы деңгейіне көтерілу деген сөз. Кері байланыс оқу мақсатымен және бағалау критерийлерімен тығыз байланыста болғанда ғана тиімді болады. Нақты дескрипторларға сүйенген ұсыныстар оқушыға өз қатесін көруге, оны түзету жолдарын табуға мүмкіндік береді. Мұндай жүйе әділдік пен ашықтық қағидаларын сақтайды, оқушы мен мұғалім арасындағы сенімді нығайтады. Сонымен қатар, өзін өзі және өзара бағалау арқылы оқушылар жауапкершілікті сезініп, сыни ойлау, талдау, қорытынды жасау дағдыларын дамытады. Қазіргі білім беру жүйесінде басты мақсат – тек білім беру емес, оқушының тұлғалық дамуын қамтамасыз ету. Осы тұрғыдан алғанда, кері байланыс оқушының ішкі мотивациясын арттырып, өз оқуына жауапкершілікпен қарауына ықпал етеді. Оқушы жетістігін байқап, даму бағытын айқын түсінген кезде, оның білімге деген қызығушылығы мен сенімі артады. Сондықтан критериалды бағалау жүйесінде кері байланысты жүйелі, мақсатты және сапалы ұйымдастыру – заманауи мұғалімнің кәсіби шеберлігінің көрсеткіші. Дұрыс берілген кері байланыс арқылы біз тек үлгерімді жақсартып қана қоймай, өз ойын еркін жеткізе алатын, жауапкершілігі жоғары, бәсекеге қабілетті тұлға қалыптастыра аламыз.