Әрекеттің кезеңдері

Тәрбиешінің әрекеті

Балалардың әрекеті

Мотивациялық -  ынталандыру кезең

Кіріспе бөлім:

Ұйымдастыру кезеңі:

-         Балалар, сендерді көргеніме өте қуаныштымын.

Біз балдырған тең басқан,

Дос құшағын кеңге ашқан.

Тілегіміз тыныштық,

Ашық болсын көк аспан.

Мықты болсын іргеміз,

Бәрімізде біргеміз.

-         Көңіл – күйлерің қалай?

-         Ендеше, осы көңіл-күймен ойын іс әрекетімізді бастайық. Бізде бүгін ерекше күн. Бізге бүгін қонақтар келіп отыр. Олай болса апайларға өз білімдерімізді көрсетейік.

Балалар шаттық шеңберіне тұрып өлең шумқтарын айтады.

-         Жақсы.

Балалар өз орындарына жайғасып отырады.

Ұйымдастыру-ізденгіш кезең

Негізгі бөлімі.

-         Балалар, сендер далада ойнағанды ұнатасыңдар ма?

-         Олай болса, мені мұқият тыңдаңдар, мен сендерге қазір далада табиғатымыз қандай болып тұрғанын теледидардан көрсетемін.

(видео қосылады)

-         Балалар, сендер фильмнен не көріп тұрсыңдар?

 Қай мезгілді көрдіңдер?

Күзде ауа райы қандай болады?

Ағаштардың жапырақтары сарғайып, жерге түсіп жатыр. Құрт-құмырсқа, жәндіктер суықтан тығылып, құстар жылы жаққа ұшып бара жатыр, бұл қай мезгілде болады?

-         Күз – жылдың өте қызықты бір мезгілі, ауа-райыда әр түрлі болады: бірде күншуақ, кейде жаңбыр жауады.

 Күз мезгілінің ханшайымы болады.

Ғажайып сәт.

Мінеки, бізге де Сиқыршы Күз ханшайымы қонаққа келіп қалыпты.

Күз кіреді, амандасады:

-         Сәлеметсіңдер ме, балалар!

-         Сендер қандай әдемі, ақылды, әдепті балаларсыңдар! Беттерін қызғылт, тістерін аппақ, көздерін жып-жылтыр!

Тәрбиеші айтады:

-         Себебі, біздің балалардың дендері сау.

Күз: - Дендерің сау болу үшін сендер не істейсіңдер?

Күз: - Жарайсыңдар! Менің қолымдағы себетте не бар екенін балалар өздері тапсын. (үстелдің үстіне себетті қояды)

Тәрбиеші себеттің ішінен сәбізді алып, көрсетіп сұрайды.

-         Бұл не балалар?

-         Қандай ол?

-         Ал, мынау қандай игілік?

-         Ол қандай?

-         Мұның барлығын бір сөзбен қалай атауға болады?

Күз: - Дұрыс, сендер қалай білдіңдер көкөніс екенін? Тәрбиеші: - Себетте не бар екенін тағы қалай білуге болады? («қол» моделін көрсетеді)

. Күз: - Жарайсыңдар, балалар.

Менде сендерге денсаулыққа пайдалы сыйлық алып келдім

Бірақ сол сыйлықты берместен бұрын сендерге тапсырма бергім келіп тұр.

Тапсырмаларымды орындайсыңдарма?

Ендеше ойлау қабылеттеріңді жақсарту үшін алғашқы тапсырманы тыңдаңдар.

Тәрбиеші: - Қазір біз сендермен ойын ойнаймыз.

Ойын: «Бақта ма әле бақшада?»

Ойын шарты: Көкөністер мен жемістердің суреттерін балаларға топтастырып жинату.

Ол үшін балалар ыдыстан көкөністер мен жемістердің суреттерін алып, қолындағы сурет жеміспе әлде көкөніспе айтып. Көкөніс болса бақшаға, жеміс болса баққа жапсырады.

Күз: жарайсыңдар балалар. Ақылды алғыр екенсіңдер.

Күз: Балалар мен сендерге сұрақ қояйыншы. Күз мезгіліне қатысты ертегілерді немесе өлең жолдарын білесіңдерме?

Тәрбиеші: әрине күз ханшайымы. Біздің бүлдіршіндер ойын ойнағанды ғана емес, тақпақ, өлең жаттағанды да жақсы көреді. Солай емеспе балалар?

Ендеше күз ханшайымына

«Көкөністер айтысы» ертегісін сомдап берейік.

Тәрбиеші: Күз ханшайымы көкөністеріміздің өнерлері ұнадыма?

Күз: әриене өнерлі екенсіңдер!

Тәрбиеші: бізде көкөністерімізден басқада дәмді жемістерімізде бар. Соларға кезек берейік.

Күз: қандай тәп тәтті жемістер!

Жарайсыңдар.

Тәрбиеші: біздің балалар күз мезгілін жақсы көргендіктен топта балалар күзге арнап тақпақтар жаттаған болатын.

Қанекей балалар жаттаан тақпақтарыңды айтып бере қойыңдар.

Күз: қандай талантты балаларсыңдар.

Енді қолдарыңныңшеберліктерін көрейін, ол үшін келесі тапсырмамды орындап көріңдер.

Тәрбиеші: тапсырманы орындамастан бұрын қолымызды шынықтырып алайық.

Музыка ырғамымен нейно жаттығу жасау.

Шығармашылық тапсырма.

Тәрбиеші: бұл тапсырманы орындау үшін біз 3 топқа бөлінуіміз керек.

Менің қолымда 3 түсті (Сары, жасыл, қызылт сары) жапырақтар берілген. Кім қандай түсті жапырақ алса сол жапырақ орналасқан орынға барып тапсырма орындайды.

Сары түсті топтың тапсырмасы

Жартысын тап деп аталады. Алдарында берілген жапырақтардың қиындыларын бір бірімен ұйқастырып қосулары керек. (Құрасыту)

Жасыл түсті жапырақтың тапсырмасы.

Жапырақтың қағаздан жасалған дайын сұлбасына құрғаған жапырақты мыжу арқылы жапсыру. (Аппликация)

Қызғылт сары жапырақтың тапсырмасы. Алдарында берілген ағаштың суретіне мақтаның көмегімен жапырақтар салу. (Сурет салу)

Күз: жарайсыңдар балалар. Ойларың ұшқыр, қолдарың шебер екеніне көзім жетті.

Тәрбиеші: Күз ханшайымы балалар сізбен қосылып ән айтып билегісі келіп тұрғандарын айтты.

Күз: әрине ән айтайық.

Ән: «Алтын күз келді!»

Барлығын орындап болған соң

Күз қоштасады: - Балалар, маған сендермен өте қызықты болды. Сендер сондай ақылды екенсіңдер. Бәрін біледі екенсіңдер. Сендерге әкелген сыйлығымды табыстайын. Сендерге рахмет, менің басқа балаларға баруым керек. Сау болыңдар!

Тәрбиеші күзге: - Алтын күз! Сен біздің денсаулығымызды үнемі ойлап бізге көптеген дәруменді тағамдар силайсың. Рахмет  саған! Сау бол!

-         Ия, ұнатамыз

-         Балалар тәрбиешіні мұқият тыңдайды.

 Теледидарға назар аударады.

Балалар теледидарға қарайды.

Күз мезгілін

 Күзде

-         Сәлеметсізбе, әдемі Күз!

-         Біз жаттығу жасаймыз, жуынамыз, тісімізді тазалаймыз серуенге шығып таза ауа жұтамыз, дәруменге толы пайдалы тағамдар жейміз.

-         Сәбіз.

-         Ұзын, түсті, сары, шашы бар.

-         Қызанақ.

-         Ол домалақ, қызыл, жылтыр.

-         Көкөністер деп атаймыз.

-         Көзбен көрдік.

Қолымызбен ұстап көреміз.

Балалар қолмен ұстап сезіп алма, алмұрт, бананды алады.

Ия әрине орындаймыз.

Балалар ойынды қызыға ойнайды.

Жемістер мен көкөністерді орындарына қояды.

Иа, білеміз.

Ия.

Кейіпкерлер:

Мөлдір

Көкөністер

жиналып қалыппыз бәріміз,

Қайсымыз ең дәмдіміз?

Ішімізден адамға

Тиеді көп пайдамыз.

Бұршақ:Мөлдір

Кішкентай түймедеймін мен, ұнаймын мен бәріне.

Дәмді тағамдарыммен,

Сый жасаймын бәріңе.

Қызылша: Дәмелі

(Қызаланып ол, қып – қызыл болады).

Менде бір сөз айтайын,

Мақтанайын сіздерге,

Менсіз борщ болмайды,

Винегретте үстелде.

Қырыққабат: Айдай

Мақтанғаннан не пайда?

Менсіз дәмдә щи қайда?

Мені қосса самсаға,

Бәрі жейді тамсана.

Қияр: Нұрмағанбет

Көкте ерте шырмалып,

Өсемін мен бүр жарып,

Атым қияр теріп ал,

Жиі – жиі суарып.

Шалқан: Мерерт

Кім білмейді шалқанды?

Талалайлар маған таң қалды.

Бәріне сый боламын,

Тауып көр мен дарханды.

Сәбіз: Нұрәли

Кім бар сәбіз шырынын,

Жастайынан ішпеген?

Мені жеген адамдар,

Кем болмайды күшкеде.

Қызанақ: Ақөрік

Тал шыбығым бұралып,

Бақшада мен қызарып.

Тұрған сол қызанақ,

Күнге қарап ұялып.

Пияз: Бақдәулет

Боламын мен демеуіш,

Барлық – барлық тағамға.

Көкөністер ішінен,

Мен пайдалы адамға.

Картоп: Әмина

Мен ұялшақ картоппын,

Мен емеспін мақтанар.

Мені жақсы көреді,

Үлкендер мен балалар.

Бос айтысты қояйық,

Бәріміз дос болайық.

Медбике бала: Ясин

Көкөністер бәрі де

Денсаулыққа пайдалы.

Мұны жатқа біліңдер,

Оларды жақсы көріңдер.

Жемістер:

Алма: Медина

Мен алмамын, алмамын.

Таңдай қағар бар дәмім.

Алмұрт: Мансұр.

Мен алмұртпын, алмұртпын,

Аузындамын бар жұрттың.

Жүзім: Инабат

Мен жүзіммін, жүзіммін,

Моншақ болып тізілдім.

Өрік: Асылым

Мен өрікпін, өрікпін,

Табиғатқа көрікпін.

Әлинұр.

Күзім, күзім, күзім

Пісті алма, жүзім.

Тұрғанда бәрін күз беріп

Кел алайық біз теріп.

Арнат

Мерейлі күз мырза күз,

Сыйлығыңа ризамыз.

Аппақ арай таңымызда

Шомыламыз нұрға біз.

Ақбаян

Күз мезгілі қамбаға

Қауын, қарбыз толады.

Біздің ауыл жайлауда

Күздеуге кеп қонады.

Медина

Жетті желмен алтын күз,

Жеміс жинау салтымыз.

Жиып тезіп блған соң,

Той жасайды халқымыз.

Хиуаз

Сап –сары ғып даланы,

Бояпты ғой күз деген.

Құстар қанат қағады,

Қоштасқандай бізбенен.

Дәмелі

Қарашы күз келді, күз келді,

Сары алтын жауыпты іздерді.

Құс біткен керуен түзеді,

Көңілсіз неткен күз еді.

Мөлдір

Жапырақ ұшты,

Суықта түсті.

Сонда да бізге,

Қызық көп күзде.

Нұрасыл

Келеді көшіп комбайн,

Алтын дария егінді.

Жинап маржан бидайын, күзіміз неткен көңілді.

Балалар қолдарын шынықтырып дайыналады.

Балалар 3 топқа бөлінеді.

Өздеріне берілген тапсырманы мұқия орындауға тырысады.

Рахметтерін айтады.

-         Сау болыңыз!

Рефлексиялық - түзету

Қорытынды бөлімі.

-         Барлық ертегілерде соңы болады, сол сияқты біздің сабағымыздың да соңына жеттік. Айтыңдаршы балалар, бүгін бізге кім келді?

-         Біз бүгін не істедік?

-         Деніміз сау болу үшін қандай тағамдар жеуіміз керек?

Додэкатр әдісі арқылы жемістер мен көкөністер туралы сұрақтар қояды.

-         Сендерге сабақ ұнады ма?

-         Сендерге көп-көп рахмет, дендерің сау болсын, ауырмандар. Келесі кездескенше!

-         Сиқыршы күз келді.

-         Теледидар көрдік, әңгімелестік.

-         Дәрумендерге толы тағамдар.

-         Ия, ұнады