Бөлім:

Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда)

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Тәрбие тақырыбы

Махамбет Өтемісұлы

Мақсаттары

Махамбет Өтемісұлының өмірі, шығармашылығынан мәлімет беру. Тарихи деректер мен тарихшы ғалымдардың пікірлерін оқушы санасына қалыптастыру ақын өмірі, шығармашылығы, ерлік істері, тарихи

Сабақтың кезені/ уақыт

Педагогтың әрекеті

Оқушылардың әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

І топ Тарихшылар (Махамбет өмір сүрген дәуірді зерттеп келеді)
ІІ топ. Әдебиетшілер (Махамбеттің өлеңдерін жатқа айтады)
ІІІ топ. Зерттеушілер (Махамбеттің өлеңдерін ,күйлерін зерттейді)

презентация

Сабақтың ортасы

«Қолдағы хат» психологиялық тренингі арқылы ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.

Әрқайсысы өзіне серігін таңдап,қарама-қарсы тұра қалады. Бойы ұзын бала көзін жұмып тұру керек. Егер бойлары бірдей болса,кімнің жасы үлкен (туған күні 1-2 айға ертерек ) бала көзін жұмады.Көзін жұмып тұрған бала қолын алға созып тұрады. Көзі ашық бала соның алақанына хат жаза бастайды,жеке тұрған баспа әріптерді.Көзі жұмулы оқушы сол әріптерді табуға тырысып,не оқығанын айтып беру керек.

Бір әріпті жазғаннан кейін келесіні жазар алдында бұрын жазылған әріпті өшіріп тастап отыру керек.Немесе әр топтан екі оқушыдан шығаруға болады.Бірнеше оқушының жазған сөздерін оқып,бүгінгі сабағымызға сәттілік тілейміз,күніміздің табысты,берекелі болуына ниет етеміз.

Интербелсенді тақта/ компьютер

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

-Шаруалар көтерілісінің шығу себептері?

-Көтеріліс басшысы кім,ол туралы не білеміз?

-Махамбеттің балалық,жастық шағы туралы не білеміз?

-Ақынның Өтемістен туған он едік деу себебі?

-Махамбет ақын өлеңдерінің тақырыбын қалай жіктеуге болады?

-Өлеңдерінің негізгі түйіні ?

- Махамбет орыстың қандай ғалымымен таныс болды?

-Хан емессің қасқырсың,-деп басталатын өлең кімге арналған,тарихи тұлға туралы не білеміз?

-Ақынның қандай күйлерін білеміз?

Сөзжұмбақ «МАХАМБЕТ»

1.Махамбеттің Исатай батыр өліміне арналған классикалық шығармаларының бірі қалай аталады? (МҰНАР КҮН

2.Ақын зираты қай облыста? ( АТЫРАУ)

3.Көтеріліс жеңіліске ұшырағаннан кейін ақын әскер жинау мақсатында қайда барды? (ХИУАҒА )

4. Бай-сұлтандарға жағыну үшін Махамбетті өлтірген досы кім? (ЫҚЫЛАС )

5.Ханның 12 биінің бірі болып,хан ордасында болған ақынның ағасы кім? ( БЕКМАҒАМБЕТ )

6.Ақынның руы қандай? (БЕРІШ )

7.Гекке басқарған әскермен болған қанды шайқас қай

жеде болды? (БЕКЕТАЙ ҚҰМЫ )

8.Көтеріліс басшысы кім (ИСАТАЙ )

Ақын өлеңдерінен үзінділер оқу:

-Қызғыш құс

-Ереуіл атқа ер салмай

-Хан емессің, қасқырсың

Керемет,балалар,ақынның тағы қандай өлеңдерін білеміз? Ендеше, Махамбет ақынның толғаулары: «Баймағамбет сұлтанға айтқаны», «Мен, мен едім,мен едім»

І топ : «Кластер »әдісі бойынша «Баймағамбет сұлтанға айтқаны» өлеңін оқып,өлеңнің жанрын,өлеңнің шығу тарихын және Баймағамбет бейнесін сипаттай отырып, ақын Махамбет бейнесінің ерекше қасиеттерін,батырлығын ашады.

ІІ топ: «Мен,мен едім, мен едім» өлеңін оқи отырып,ақын бейнесін,ерлігін,өрлігін,бай-сұлтандар алдында бас имейтін кескекті ердің сойы екенін дәлелдейді

ІІІ топ Баймағамбет пен Махамбет бейнесін «ВЕНН диаграммасы» арқылы салыстырады.

І топ -«МЕН»-нің мағынасын ашу, ақын образын жинақтау

МЕН --- мақсаты анық, мұраты айқын, ойы нық болмыс.

МЕН--- елімді Еділдің бойы ен тоғайға ел қондырсам деген асыл арман иесі.

МЕН--- кескілеспей басылмайтын, боз ағаштан биік батыр.

МЕН ---ойшыл, дана. Елі мен жері үшін мазаланған тұлға.

ІІ топ- Өлеңге сатылай кешенді талдау

-Тақырыбы: Баймағамбет сұлтанға айтқаны

-Жанры: толғау,шешендік арнау

-Идеясы: кек пен жалынға,арман мен үмітке толы рухты жыр.Ол үстем тап өкілдерінің озбырлығына,жасаған қысымына шыдай алмай, «бас кеспек болса да ,тіл кеспек жоқ»-, деп олардың жиркенішті,жексұрын бейнесін бетіне баса отырып,қайсарлық,өрлік танытады..

-Түрі: 7-8 буынды шұбыртпалы ұйқас

-Теңеу: атандай даусын ақыртып

күшіктей даусын қыңсылатып

аш күзендей бүгілтіп

- Метафораның ұлғайған түрі:екі тарлан бөрі едім

Мен кескекті ердің сойымын

Шамдансам ,жығар асаумын,

Шамырқансам,сынар болатпын

Тартынбай сөйлер асылмын

-Мақал:Ежелгі дұшпан ел болмас,

Етектен кесіп жең болмас

-Эпитеттер: ақ орда, сары бал

ІІІ топ-Семантикалық кесте арқылы ақын өлеңдерін сәйкестендіру