×
Сертификат тегін алу үшін
Материал тегін жариялау
ҚР БАҚ(СМИ) тіркеу №9512
Ең үздік ашық сабақ байқауы басталды
Алтын күз байқауы басталды
Сұрақтарды 8(771)-234-55-99 (Ватсап) осы номерге жазуға болады

Мәңгілік ел мемлекеттік идеологиясының тарихи негіздері.

Автор:Ақылбек Арай Қасымқызы
Бағыты: Қазақстан тарихы
Бөлімі: Мақала
Сыныбы: 5 сынып
Жарияланған уақыты: 2019-10-20

50-ден астам пәндер бойынша материалдарды тегін жүктеп, сабақ барысында қолдануға болады

Материал туралы қысқаша түсінік

Бұл мақалада ежелгі қазақ елінің «Мәңгілік ел» болуды көздеген мақсаты мен қазіргі кездегі Қазақстанның «Мәңгідік ел» болу идеясын салыстыра отырып, қарастырылған. Мақалада екі кезеңді көзделген мақсаттың бір екені олардың ұқсастығы туралы жазылды.



Бұл мақалада ежелгі қазақ елінің «Мәңгілік ел» болуды көздеген мақсаты мен қазіргі кездегі Қазақстанның «Мәңгідік ел» болу идеясын салыстыра отырып, қарастырылған. Мақалада екі кезеңді көзделген мақсаттың бір екені олардың ұқсастығы туралы жазылды.

Тарих көрсеткендей, адамзаттың жауы адамның өзі, канағатсыздық, нәпсікұмарлық, жыртқыштық. Ізгілік жойылғанда мемлекет те, адамзат та жойылады. Адам баласының жүрегіне ізгіліктің нұрын құятын тарихи тамырдан нәр алған тәрбие, дәстүр. Дәстүр мен тәрбиені халық өзінің рухани өкілдері арқылы жасады, ал оны қолдайтын, іске асырып пайдаланатын қоғам. Қазақ халқының да тарихтың өне бойында жүйеленіп, ысылған дәстүрлі дүниетанымы бар. Заман дамып, уақыт өткен сайын, ғылым мен технология, қоғамдық қатынастар жетілген сайын осы дәстүр өз маңызын арттыра түсіп, қоғам қажеттілігіне барынша көкейтесті бола түсуде.Космостық байланыс жүйесі мен теледидар көмегімен ғаламдық ақпараттық кеңістік пайда болып, ғылым, білім, мәдениет салаларында мемлекетаралық ауыс-түйіске қолайлы жағдай жасалады. Бірақ қалың бұқараға күшті акпараттық әсер жаңа қауіптер мен өркениетаралық қарама-қайшылықтарды тудырады. «Ақпараттық жаңа отарлау», «ақпараттық соғыс» сияқты жаңа ұғымдар пайда болды. Көрнекті қазақ философы Ә. Нысанбаевтың дұрыс көрсетуінше оны дамыған өркениет ұтымды пайдаланып, әлсіз өркениетті идеологиялық бағындыруга, әлемде жаңа тәртіп орнатуға күш салып келеді.«Мәңгілік ел» халқы - моральдық-рухани тұрғыда жоғары, дендері сау, әлеуметтік жағдайлары жақсы, генетикалық жағынан жетілген алдыңғы қатарлы ұлт.Сондықтан осындай жағдайда қазак мәдениетін қайта түлетіп жандандыруды жаһандану кезіндегі Батыстың мәдениетіне қарсы басты бәсеке ретінде бағалайтын да көзқарас бар. Олар ұлттық құндылықтарымызды сақтап қана қоймай, мәдениетті қайта түлетіп, халықтың руханиятын көтеруге, жергілікті мәдени дәстүрлерді дамытуға мүмкіндіктер ашатынын ескертеді.Әлемдік қатерлермен бетпе-бет келіп отырған, аяғын тәй-тәй басқан жас мемлекетімізді келген «жымысқы» қатердің сездірместен, айналып өтпесі анық. Мемлекеттіліктің империялық кезеңдерін бастан кешкен ата-бабаларымыздың қалдырып кеткен өсиет-мұраларын көзге ілместен Батыстың алдамшы қүндылықтарының артынан кетіп, адасқан елді көргенде ойымызға қазынаға толы сандығы үй іргесінде көмулі жатып, жоқшылықтан алақан жайған бейшара түседі.Тарихта өткен талай мемлекеттердің түбіне жеткен зобалаңнан аман қалып, өзіндік ерекшеліктерге ие дәстүрді сол жаһанданудыңалапат дауылына ептілікпен қарсы қоя білу біздің мемлекетіміздің Мәңгілігінің кепілі. Заман тағы езгерер, ғылым мен технология дамып, адамзат санасы біздің түсімізге де кірмеген небір ғажайыптарға қол жеткізер. Өзге планеталар бағындырылар. Бірақ қазақ рухы, рухани мәйегі сол ғажайыптардан да жоғары тұруы керек.Қазіргі таңдағы әлемдік қауымдастықты шарпыған жаһандық мәселелер елімізді де айналып етпесі анық. Осы орайда Елбасымыз Н. Назарбаев өзінің Қазақстан халқына Жолдауында Еліміз бен оңіріміз үшін он негізгі сын-қатерді бөліп көрсетті. Елбасымыздың айтуынша, егер біз өз дамуымызда жаңа табыстарға одан әрі қол жеткізуді жоспарлайтын болсақ, олардың әрқайсысын міндетті тұрде ескеруге тиіспіз.Бірінші сын-қатер - тарихи уақыттың жеделдеуі.Екінші сын-қатер - жаһандық демографиялык теңгерімсіздік.Үшінші сын-қатер - жаһандық қауіпсіздігіне төнетін қатер.Төртінші сын-қатер - судың тым тапшылығы.Бесінші сын-қатер - жаһандық энергетикалық қауіпсіздік.Алтыншы сын-қатер - табиғи ресурстардың сарқылуы.Жетінші сын-қатер - Үшінші индустриялык революция.Сегізінші сын-қатер - үдей түскен әлеуметтік тұрақсыздық.Тоғызыншы сын-қатер - өркениетіміздің қүндылықтар дағдарысы.Оныншы сын-қатер - әлемдік жаңа тұрақсыздық қаупі [1].Елбасымыз осы он қатерді көрсете отырып, жаһандану жағдайында рухани кұндылықтар мен ұлттық идеологияның маңызы туралы: «Біз мемлекеттілігіміздің рухани мәселелері экономикалық, материалдық мәселелерден ешбір кем бағаланбайтын даму кезеңіне келіп отырмыз. 2050 жылғы Қазақстан прогрессивті идеалдар қоғам болуға тиіс», деп айқын көрсетті [1].Қазіргі замандағы саяси-экономикалық сұраныс ұлттық идеологиямыздың міндеттері ретінде жүйелі мәселелерді шешу талабын қояды. Ұлттық идеология тек ұлтты біріктіруші ғана емес, елдің ішкі, сыртқы қадамдарын реттеп, қазақ мемлекетінің абыройын әлемдік қауымдастық шеңберінде асқақтатып, оның одан әрі өсіп, өркендеуіне мұрындық болуы тиіс. Әлем жұртшылығының алдында тұрған ғаламдық мәселелерді төл ұлттық идеология тұрғысынан шешуге атсалысып, табысты нәтижелерге кол жеткізуге міндетті. Қазак тарихын саралау барысында төл идеологияның тарих тезінен абыройымен шығып, әз заманының талабына сай міндеттерін атқарганы белгілі болып отыр.2. Әл-Фарабидің философиялық шығармаларында (әсіресе «Қайырымды қала» шығармасында) идеяның теориялықфилософиялык тұрғыдан негізделуі; Көне тұркі жазба ескерткіштеріндегі саяси тұжырымдары, Әбу Насыр әлФарабидің «Қайырымды қала тұрғындарының көзқарастары» және тағы басқа әйгілі туындыларының ойидеялары «Құтты білік» дастанындағы аналогиялық толғам, философиялық түйіндер, саяси-әлеуметтік болжамдар бір мәдениеттің, бір өркениеттің, заман мен әлеуметтік жағдай ғана емес, біртектес елжұрт тіршілігі тұтастырған бір дүниетанымның жемістері. Тарихи кезең мен мемлекетшілдік сипаттарын білдіретін ұғымдар Кұлтегін жырларында да, әл-Фарабидің философиялык шығармаларында да және Жүсіп Баласағұн дастанында да бірдей кездесіп отырады.Халқымыздың ата-бабадан мұраға қалып, тарихи сабақтастықта жетілген және қазақтың дәстүрлі дүниетанымы мен ғасырлар бойғы мемлекеттік идеологиясынан нәр алған бабаларымыздың «Мәңгілік ел» идеясы XXI ғасырдағы Қазақ Елінің ұлттық идеясына айналып, өзінің өміршеңдігі мен жасампаздығын әлемге паш етіп отыр.

50-ден астам пәндер бойынша материалдарды тегін жүктеп, сабақ барысында қолдануға болады

Сертификатты жеке кабинеттегі жетістіктерім бөлімінен жүктеп алуға болады

Материалды сайттан тегін жүктеу

Материал ұнаса парақшаңызға сақтап қойыңыз!

Өз пікіріңізді қалдыру үшін тіркелу қажет.

Олимпиада бітуіне қалды: