Мақала

Дене шынықтыру сабағы – оқушы денсаулығының кепілі

Кіріспе

Қазіргі білім беру жүйесінде оқушының жан-жақты дамуы басты назарда. Зияткерлік қабілетпен қатар, денсаулықтың мықты болуы – сапалы білім алудың негізгі шарты. Осы тұрғыда дене шынықтыру сабағының рөлі ерекше. Дене тәрбиесі оқушылардың физикалық дамуын жетілдіріп қана қоймай, олардың ерік-жігерін, тәртібін, ұйымшылдығын қалыптастырады. Сондықтан мектептегі дене шынықтыру пәні – тек қимыл-қозғалыс сабағы емес, тұлғалық дамудың маңызды құралы болып табылады.

Негізгі бөлім

1. Дене шынықтыру сабағының мақсаты мен міндеттері

Дене шынықтыру сабағының басты мақсаты – оқушылардың денсаулығын нығайту, қозғалыс белсенділігін арттыру және салауатты өмір салтын қалыптастыру.

Негізгі міндеттері:

• қозғалыс дағдыларын дамыту;

• төзімділік, жылдамдық, икемділік, күш сапаларын жетілдіру;

• спорттық ойындар арқылы ұйымшылдыққа тәрбиелеу;

• қауіпсіздік ережелерін сақтауға үйрету;

• салауатты өмір салтына қызығушылық қалыптастыру.

2. Дене шынықтыру сабағының маңызы

Мектеп жасындағы балалар үшін қозғалыс – табиғи қажеттілік. Қозғалыс аз болған жағдайда омыртқа қисаюы, артық салмақ, тез шаршау сияқты мәселелер туындауы мүмкін. Ал жүйелі түрде ұйымдастырылған дене жаттығулары:

• жүрек-қантамыр жүйесін нығайтады;

• тыныс алу жүйесінің жұмысын жақсартады;

• иммунитетті күшейтеді;

• көңіл-күйді көтереді;

• оқу үлгеріміне оң әсер етеді.

Сонымен қатар дене шынықтыру сабағында ұлттық ойындарды қолдану оқушылардың қызығушылығын арттырып, ұлттық құндылықтарды дәріптеуге мүмкіндік береді.

3. Қазіргі білім беру жағдайындағы дене шынықтыру

Қазіргі таңда білім беру жүйесінде жаңартылған бағдарлама аясында дене шынықтыру сабағында белсенді оқыту әдістері қолданылады. Оқушыға бағытталған тапсырмалар, топтық жұмыстар, эстафеталық ойындар сабақтың тиімділігін арттырады. Қазақстан Республикасының білім беру саясаты аясында дене тәрбиесі мен спортты дамыту мәселесі мемлекеттік деңгейде қарастырылып келеді. Бұл бағытта Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрлігі тарапынан түрлі бағдарламалар жүзеге асырылуда. Сонымен қатар, дене шынықтыру мен спортты дамытудың стратегиялық бағыттары Қазақстан Республикасының Туризм және спорт министрлігі құжаттарында айқын көрсетілген.

4. Дене шынықтыру сабағын ұйымдастыру ерекшеліктері

Сабақ үш бөлімнен тұрады:

1. Дайындық бөлімі – сапқа тұрғызу, жалпы дамыту жаттығулары.

2. Негізгі бөлім – жаңа қимыл-қозғалыс әрекеттерін үйрету, спорттық ойындар.

3. Қорытынды бөлім – тыныс алу жаттығулары, сабақты қорытындылау.

Мұғалім сабақ барысында қауіпсіздік ережелерін қатаң сақтап, әр оқушының жас ерекшелігі мен денсаулық жағдайын ескеруі тиіс.

Қорытынды

Дене шынықтыру сабағы – жас ұрпақтың денсаулығын нығайтудың, белсенді өмір салтын қалыптастырудың тиімді құралы. Ол оқушылардың физикалық дамуына ғана емес, тұлғалық қасиеттерінің қалыптасуына да ықпал етеді. Сондықтан мектеп бағдарламасындағы дене шынықтыру пәнінің сапалы ұйымдастырылуы – болашақ ұрпақ денсаулығының кепілі.

Пайдаланылған әдебиеттер

1. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы. – Астана, 2023.

2. Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрлігі. Жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты. – Астана, 2022.

3. Қазақстан Республикасының Туризм және спорт министрлігі. Дене тәрбиесі мен спортты дамытудың тұжырымдамалық құжаттары. – Астана, 2023.

4. Әбдіхалықов С. Дене тәрбиесінің теориясы мен әдістемесі. – Алматы: Мектеп, 2020.

5. Құралбаев М. Мектептегі дене шынықтыру сабағын ұйымдастыру әдістемесі. – Алматы, 2019.