CLIL деген не?

CLIL  - Content and Language Integrated Learning - Пән мен тілді кіріктіріп оқыту әдістемесі. Пәндерді екінші не үшінші (қазақ, орыс не ағылшын) тілде оқыту; 
CLIL дегеніміз не немесе ағылшын тілі арқылы әлемді тани аламыз ба?

CLIL ағылшын тілін оқытуда жаңа бағыт болып табылады, онда мектеп пәндері шет тілдерінде оқытылады. Термин «Content and Language Integrated Learning» болып жіктеледі және «пәндік-тілдік интеграцияланған оқыту» деп аударылады.

CLIL екі мақсатты көздейді, яғни тақырыпты шет тілі арқылы және шет тілін пән бойынша оқыту. Осылайша, студенттердің өздерінің ана тілі және үйреніп жатқан тілі – біртұтас болып табылады. Математика, жаратылыстану ғылымдары, биология, химия, экономика, информатика, өнертану, география, философия, классикалық әдебиет және басқа да көптеген пәндер ағылшын тілінде оқытылады.

CLIL әдіснамасының негіздері Лондон Экспресс Мектептерінде:

• тіл білімі пәннің мазмұнын зерттеудің құралы болып табылады;

•сабақтар қызықты түрде жүргізіледі, студенттер ғылыми тәжірибелер жасайды және түрлі эксперименттер жүргізеді;

•тіл жалпы білім беру бағдарламасына біріктірілген;

•қызықты тақырыптарды талқылау үшін тілді үйренуді ынталандыру;

• сыныптар тілдік ортаға түсуге негізделген;

• қажетті дағдылар - шет тіліндегі мәтіндерді оқу.

Тілге тән интеграцияланған оқыту

CLIL – бұл кейбір пәндердің жартысы шет тілінде оқыту әдісі болып табылады. Үйрену екі тілде жүргізіледі, сондықтан оқу жағдайында жағдайға және оқу мақсатына сәйкес келетін тіл қолданылады. CLIL әдісіне сәйкес ана тілінен басқа барлық пәндер шет тілінде оқытылады, демек тіл оқыту объектісі емес құралы болып табылады.

Тілдік сабақтарда жүргізілетін оқыту шет тілін үйрену деп аталады. Оқыту ішінара ана тілінде және ішінара шет тілінде жүргізіледі. Шет тілінде оқытуды тілдік класс, «тілдік жауын» немесе екі тілде білім беру деп атауға болады. Оқыту сөйлеу жағдайында ерте «толық тілді сіңіруге» негізделген.

CLIL (Content and Language Integrated Learning) - бұл шет тілін пәндік-тілдік интеграцияланған оқыту. Мысалы, география мен тарих оқытудың тіліне қарамастан барлық сыныптарға қазақ тілінде , дүние жүзі тарихы және информатика орыс тілінде. Математика, физика, химия және биология , информатика сияқты барлық жаратылыстану пәндері, жоғарғы сыныптарда ағылшын тілінде.

CLIL оқытудың құзыреттілік көзқарасы болып табылады, ол еуропалық білім беру жүйелерінде серпін береді. Бұл пән шет тілі арқылы оқытуды, яғни, сабақты «тілді қолдану арқылы» үйрету. CLIL бүгінгі жұмыс берушілер арасында сұранысқа ие тұлғалық, мәдениетаралық және тілдік дағдыларды дамытатын бағдарламаларды пайдалануға шақырады.

CLIL сабағы келесі компоненттерден тұрады:

• МАЗМҰН (білімді, дағдыларды, пәндік доменді дамыту)

•БАЙЛАНЫС (оқыту кезінде шет тілін пайдаланып, оны қалай қолдану керектігін үйрену)

•ТАНУ (жалпы идеяны қалыптастыратын когнитивті және ойлау қабілетін дамыту)

•МӘДЕНИЕТ (өзіңізді мәдениеттің бір бөлігі ретінде танытып, баламалы мәдениеттердің бар екенін түсіну. Бұл пәнаралық байланыстар мен азаматтықты тәрбиелеуді қамтиды.)

Бұл жерде лексикалық бағыт грамматикаға қарағанда маңызды.

Мәтінмен жұмыс істеген кезде, оқуды визуализациялау үшін иллюстрациялары бар, мәтіндерді схемалық түрде ұсынуға болады, бұл оқушыларға мәтіннің идеясын және онда көрсетілген ақпаратты анықтауға көмектеседі.

Оқып болған соң, оқушылар мәтіннің идеясын өз сөздерімен жеткізу мүмкіндігіне ие болады, сол уақытта, мұғалімдер пән мен тақырыпқа сай лексикасына назар аудару керек. Сонымен қатар, мұғалім арнайы лексикаға назар аудару керек, сондай-ақ кейбір әмбебап тілдік бірліктер: сабақтан тыс уақытта қажет болатын фразалық етістіктер, тұрақты тіркестер, салыстырмалы шырайлар.

Тапсырмаларды құрастырған кезде, оқушылардың ойында қалу үшін иллюстрациялық заттардың болуы ықтимал. Мысалы, сіз келесі тапсырмаларды пайдалана аласыз: құрастыру немесе диаграмма, кесте, карта, т.б. толтыру, нақты ақпарат (күні, уақыты және орны) тауып, дұрыс ретпен тармақтарды орнату (мысалы, қолмен) іс-қимыл барысын анықтау, мәтіндегі бос жерлерді толтыру, мәселе қоя білу: сұрақ-жауап, мерзімді анықтау, толық емес; нақты ақпаратты іздеу бойынша міндеттер; ойындар арқылы сөздерді табу, сауалнама, мәтін бойынша 20 сұрақ қою, көрнекі материалдар қолдау сұрақтар, түрлі көркем диаграмма, жұмыстың ауызша презентациясы. Бұл жағдайда мәтіндер пән бойынша болуы тиіс сонда ғана пәндік және тілдік құзыреттілік даму болады.

Мұғалімнен жүйелі жоспарлау, оқыту, бақылау және бағалау қажет.

CLIL артықшылықтары:

• тіл біліктілігін және өзін-өзі сенімділікті жоғарылатады

• мұғалім мен студенттердің ынтасын көтереді

•тәуелсіздікті және жеке пікірді ынталандырады және жігерлендіреді

• екі тілдегі сауаттылықты жақсартады

• оқу дағдыларын, шоғырлануын дамытады

• гендерлік мәселелерге оң көзқарас

• ойлау дағдыларын дамытады

• мәдениет пен мәдениетаралық білім дамытады

• оқу лексикасын көбейтеді

CLIL сабақтарында мұғалім мен оқушылар оқытатын тілмен бұрыннан таныс болуы керек. Оқушылар тақырыпты түсіну және олардың идеяларын түсіндіруге, қарым-қатынас мүмкіндігі болу үшін, пәндік (сөздік, грамматикалық құрылымдардың) байланысты болып табылатын тілді білетініне сенімді болуы тиіс. Мысалға, географияға сай, оқушылар картаны сипаттау үшін және картадағы оқылымды қалай түсіндіруге болатын арнайы сөздікке ие болуы керек. Олар пәннің оқу материалын оқып-үйрену барысында қолдануға болатын грамматикалық құрылымдарды қалай қолдануға болатынын біле алады. Оқушылар әдетте тілді ағылшын тілінде үйренеді. Мысалы сыныпта картаны үйренген кезде, өзен маршрутын сипаттау үшін студенттер «ағады» немесе «тасиды» деген негізгі етістіктерді пайдалана алады . Олар сондай-ақ себептері мен әсерін білдіру үшін шартты нысанын пайдалана алады.

CLIL дегеніміз не? Егер біз бұл тұжырымдаманы қазақ тіліне аударсақ, онда бұл пәндік-тілдік интеграциялық оқытудан басқа ештеңе емес. CLIL - бұл пәндер шет тілдерінде оқытылатын оқыту әдістемелерін сипаттайтын термин. CLIL екі мақсатты көздейді, атап айтқанда, тақырыпты шет тілі арқылы және шет тілін пән бойынша оқыту. CLIL әртүрлі білім беру контексттерінде - балабақшаның үлкен тобынан жоғары білімге дейін қолданылады. CLIL білім беруінде шет тілін пайдалану білім мақсаттары мен алдына қойылған мақсаттарға байланысты. CLIL - бұл әртүрлі білім беру контексттерінде қолданылатын бірқатар тәсілдерді біріктіретін «қолшатыр» термині. CLIL-ты жүзеге асырудың әртүрлі әдістерін сипаттайтын бірқатар терминдер бар, мысалы: толық тілді меңгеру, «тілдік душ» және т.б. CLIL әдіснамалық тәсілінің негізгі қағидаттарын айқындаған кезде, төрт еуропалық елдерде мәдени және лингвистикалық ортаны қамтитын және негізгі және білім беру проблемаларын шешуге бағытталған төрт негізгі аспект бар. 4 аспектілердің әрқайсысы оқушыларлардың жасына, әлеуметтік-лингвистикалық ортаға және CLIL-дегі меңгеру дәрежесіне байланысты түрлі жолдармен жүзеге асырылады.Тілдік интеграцияланған оқыту қағидасын пайдалану идеясы шет тілін білу деңгейіне қойылатын талаптардың көбеюіне байланысты, оны зерттеуге арналған уақыт. Бұл мәселе барлық елдердегі мұғалімдерде кездеседі.

Қазіргі заманның ұстазға қояр басты талабы – ақпараттандырылған жан – жақты, дүниетанымы кең, тәрбиелі әрі саналы шәкірт сомдауы. Сапалы білімге жету жолында ұстаздың аянбай еңбек етуі керек. Оқытудың тиімді әдіс–тәсілдерін, қазіргі заманауи инновациялық технологияларды меңгеруі шарт

  Кіріктіру – ХХІ ғасыр талабы. Ең маңыздысы оқушылар мамандықты игеру барысында ынтасы жоғары болуы керек. Тек арнаулы пәндерді ғана емес басқа да пәндерді меңгеру қажеттігін оқушыға жеткізу, түсіндіру ұстаздарға байланысты.