Массаждың жүйесі мен әдісі

Алматы қаласы

Алматы автомеханика коллежі

Дене шынықтыру пәні мұғалімі

Иманғожаев Дидар Аблейулы

Массаждың жүйесі мен әдісі

Ғалымдардың көп жылдық зерттеуі мен тәжірбиесі бойынша массаждың жүйесін төртке бөледі. Олар шведтік, финдік, шығыстық және советтік жүйелер.

Массаждың шведттік жүйесі. 1813 жылы стокгольм қаласында атақты ғалым П. Линг ашқан еді. Ол массаждың сипау, ысқылау, қимыл – қозғалыс жасау тәсілдерін жүйеге енгізеді. Шведттік жүйе көбінесе буын ауыруларына, сіңір созылуына кеңінен қолданылады.

Массаждың финдік жүйесі. Ең алғаш финдік спорт массажының көзге түсуіне, 1924 жылы жеңіл атлет П. Нурмидің өз алаңындағы жарыста көрсеткен таңғажайып жеңісі болды. Ақыры 20-30 жыл шамасында финдер массаждың советтік жүйесінен бірсыпыра тәсілдерді өздеріне қосып алды. Себебі финдік жүйе өте қиын жасалады және шипалылық әсері шамалы болды.

Шығыс жүйесі. (оны түрікше жүйе деп атайды ) Азербайжанда, Өзбекстанда, Иракта т.б елдерде кеңінен қолданылады. Ол қолмен де, аяқпен де жасалынады. Дегенмен оның пайдасы айтарлықтай болмай, ғылыми тұрғыда толық дәлелденбей келеді. Ондай массаж шығыс еліне лайық моншаларда жасалады.

Массаждың советтік жүйесі. Совет одағында массаждың классикалық тірін 70-жылдары орыс ғалымы И.В. Завлудовский ашты. Оны бір жүйеге келтіруге, орындау тәсілдеріне, әдісіне талай еңбек жасалынды. Сондықтан И.В. Завлудовский массаждың атасы деп есептелінеді.

Спорттық массаждың негізін салушы профессор И.М. Саркизов-Серазини болды. Ол советтік классикалық массаждың тәсілдеріне сүйене отырып спорттық массажды дамытты.1924 жылы Физкультура институтында массаж негізгі пән болып енгізілді. 1929 жылы спорттық және емдік массаждың Саркизов- Серазини үш айлық курс ұйымдастырды. Бұл масаждың Ресейде ашылған курсы еди. Осылай Саркизов- Серазини бастаған спорттық массаж бірдіндеп дамыды. Ақыры біраз жылдар ішінде жоғары білімді білікті мамандар пайда болды. Ол тек Ресейде емес, басқа елдерге кең тарап кетті.