Тақырып бойынша 31 материал табылды

Математикадан анықтама

Материал туралы қысқаша түсінік
Математка пәніне формулалар
Материалдың қысқаша нұсқасы

САНДАРДЫҢ БӨЛІНГІШТІК БЕЛГІЛЕРІ


  1. 2 ге бөлінетін сандар - егер натурал санның соңғы цифры 2-ге бөлінсе, онда ол сан 2 ге бөлінеді.


  1. 3 ке бөлінетін сандар - егер натурал санның цифрларының қосындысы 3 ке бөлінсе, онда ол сан 3 ке бөлінеді.


  1. 4 ке бөлінетін сандар - егер натурал санның сонғы екі цифрынан құралған екітаңбалы сан 4 ке бөлінсе, онда ол сан 4 ке бөлінеді


  1. 5 ке бөлінетін сандар - егер берілген натурал санның сонғы цифры 0 немесе 5 болса, онда ол сан 5 ке бөлінеді.


  1. 6 ға бөлінетін сандар - егер натурал сан 2 ге және 3 ке бөлінсе, онда ол сан 6 ға бөлінеді.


  1. 7 ге бөлінетін сандар - ол санды оңнан солға қарай үш – үштен топтаймыз да, тақ нөмірлі санды минуспен, ал жұп нөмірлі санды плюспен жазып, өрнектің мәнін табамыз. Егер өрнектің нәтижесі 7 – ге бөлінсе, онда берілген сан да 7 –ге бөлінеді.


  1. 8 ге бөлінетін сандар - егер натурал санның сонғы үш цифрынан құралған үштаңбалы сан 8 ке бөлінсе, онда ол сан 8 ке бөлінеді


  1. 9 ға бөлінетін сандар - егер натурал санның цифрларының қосындысы 9 ке бөлінсе, онда ол сан 9 ке бөлінеді.


  1. 10 ға бөлінетін сандар - егер берілген натурал санның сонғы цифры 0 болса, онда ол сан 10 ға бөлінеді.


  1. 11 ге бөлінетін сандар - егер натурал санның тақ орналасқан цифрлары мен жұп орналасқан цифрларының қосындыларының айрымы 11 ге бөлінсе онда ол сан 11 ге бөлінеді




КӨБЕЙТУ ЗАҢДАРЫ


1.a·b=b·a; 2.(a·b) ·c=a·(b·c); 3.(a±b) ·c=a·c±b·c;



БӨЛШЕКТІҢ НЕГІЗГІ ҚАСИЕТТЕРІ


1.

2.


ҚОСУ


1.

2.



КӨБЕЙТУ


1. 2.


БӨЛУ


1. 2. 3.



ПЕРИОДТЫ ОНДЫҚ БӨЛШЕКТЕР


Периодты бөлігінде қанша цифр болса, бөлшек бөлімінде сонша 9 және үтір мен периодтық бөлік арасында қанша цифр болса сонша 0 жазылады.


ҚАТЫНАС, ПРОПОРЦИЯ



ДӘРЕЖЕ


k рет


ҚАСИЕТІ


1. 2.

3. 4.

5. 6.

7. 8.


ҚЫСҚАША КӨБЕЙТУ ФОРМУЛАЛАРЫ


1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

АРИФМЕТИКАЛЫҚ ТҮБІРЛЕРДІ ТҮРЛЕНДІРУ


1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.


БӨЛШЕКТІҢ БӨЛІМІНДЕГІ ИРРАЦИОНАЛДЫҚТАН ҚҰТЫЛУ


1.

2.

3.

4.

5.



САННЫҢ МОДУЛІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚАСЕТТЕРІ


егер

1. 2.

3. 4.

5. 6.

7. 8.


ТЕҢДЕУЛЕР


1.

2.

3.

4.


СЫЗЫҚТЫҚ ТЕҢДЕУЛЕР



КВАДРАТ ТЕҢДЕУ ШЕШУ


егер егер

егер түбірі жоқ






ТЕҢДЕУЛЕР ТҮРЛЕРІ


1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8. егер онда

9. егер онда


ИРРАЦИОНАЛ ТЕҢДЕУЛЕР


1. болса, онда

2. болса, онда

3. болса, онда

4. болса, онда






МОДУЛІ БАР ТЕҢДЕУЛЕР


1. болса, онда

2. болса, онда

3. болса, онда

4. болса, онда

5. болса, онда

6. болса, онда

7. болса, онда


ВИЕТ ТЕОРЕМАСЫ


онда


КВАДРАТ ҮШМҮШЕНІ КӨБЕЙТКІШТЕРГЕ ЖІКТЕУ


ТЕҢСІЗДІКТЕР


СЫЗЫҚТЫҚ ТЕҢСІЗДІКТЕР


1. егер

2. егер


КВАДРАТ ТЕҢСІЗДІКТЕР


1. 2.


3. 4.


БӨЛШЕК РАЦИОНАЛ ТЕҢСІЗДІКТЕР


1. 2.


3. 4.


5. 6.


ИРРАЦИОНАЛ ТЕҢСІЗДІКТЕР


1.

2.

3. a) егер

b) егер

4. a) b)



МОДУЛІ БАР ТЕҢСІЗДІКТЕР.


1. 2.


3. 4.


5. 6.

7.

8.

АРИФМЕТИКАЛЫҚ ПРОГРЕССИЯ


1. 2.

3. 4.


5. 6.

7. 8.


ГЕОМЕТРИКАЛЫҚ ПРОГРЕССИЯ


1. 2.

3. 4. 5.


6.



|Q|<1 БОЛҒАНДАҒЫ, ШЕКСІЗ ГЕОМЕТРИКАЛЫҚ ПРОГРЕССИЯНЫҢ ҚОСЫНДЫСЫ


ТРИГОНОМЕТРИЯ


НЕГІЗГІ ФОРМУЛАЛАР


1. а) б)

2. 3.

4. 5.

6.

7.

8.

9.

10.

11. 12. 13. 14.

15. 16.

17.

18. 19.

20. 21.

22.

23. 24.

25.

26.

27.

28.

29.

30. 31.

32. 33.

34.

35.

36.

37. 38.

39. 40.

41. 42.

43. 44.

45. 46.

47. 48.

49. 50.

51. 52.


КЕЛТІРУ ФОРМУЛАСЫ


x

90º-x

90º+x

180º-x

18+x

270º-x

27+x

360º-x

36+x

sinx

cosx

cosx

sinx

-sinx

-cosx

-cosx

-sinx

sinx

cosx

sinx

-sinx

-cosx

-cosx

-sinx

sinx

cosx

cosx

tgx

ctgx

-ctgx

-tgx

Tgx

ctgx

-ctgx

-tgx

tgx

ctgx

tgx

-tgx

-ctgx

Ctgx

tgx

-tgx

-ctgx

ctgx


ТРИГОНОМЕТРИЯЛЫҚ ФУНКЦИЯЛАРДЫҢ МӘНДЕРІ


x

0

30º

45º

6

9

12

135º

150º

180º

sinx

cosx

tgx

ctgx



ТРИГОНОЕТРИЯЛЫҚ ТЕҢДЕУЛЕР


1.

2.

3.

4.


1.

2.

3.

4.


1. 1.

2. 2.

3. 3.

4. 4.


ТРИГОНОМЕТРИЯЛЫҚ ТЕҢСІЗДІКТЕРДІ ШЕШУ



немесе

1. жауабы: 2kπ<x< π+2kπ;

2. -π+2kπ<x< 2kπ;

3. arcsina+2kπ<x< π-arcsina+2kπ;

4. -π-arcsina+2kπ<x< arcsina+2kπ;


немесе

1. жауабы: -π/2+2kπ<x< π/2+2kπ;

2. π/2+2kπ <x< 3π/2+2kπ;


3. -arccosa+2kπ<x<arccosa+2kπ;

4. arccosa+2kπ<x<2π-arccosa+2kπ;


немесе

1. жауабы: kπ<x< π/2+kπ;

2. -π/2+kπ <x< kπ;

3. arctga+kπ<x< π/2+kπ;

4. -π/2+kπ<x<arctga+kπ;


немесе


1. жауабы: kπ<x< π/2+kπ;

2. -π/2+kπ <x< kπ;

3. kπ<x< arcctga+kπ;

4. arcctga+kπ<x<π+kπ;

DrawObject1 DrawObject2



АРККОСЖӘНЕНУС, АРКСЖӘНЕНУС, АРКТАНГЕНС


1.

2.

3. .

4. 5.

6. 7.


Мысал: sin(arcsin 0)=0, cos(arcos 0)=π/2,

tg(arctg 1)=π/4, ctg(arcctg 0)= π/2;


Мысал:



КӨРСЕТКІШТІ ТЕҢДЕУ




ТҮРЛЕРІ:


1.

2.

3.

4.

Мысал:


КӨРСЕТКІШТІК ТЕҢСІЗДІКТЕР



1. Егер: онда

2. Егер: онда

3. а) онда

б) онда

4. а) онда

б) онда

в) онда түбірі жоқ

5. онда

және

6. онда

және






ЛОГАРИФМ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ҚАСИЕТТЕРІ


1. .

2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

10. 11.



ЛОГАРИФМДІК ТЕҢДЕУ





ТҮРЛЕРІ:

1. 2.

3.

4.

5.


Мысал:

Шешуі:


ЛОГАРИФМДІК ТЕҢСІЗДІКТЕР


1.

а) Егер онда

б) Егер онда


2.

а) Егер онда

б) Егер онда

3.

а) Егер онда

б) Егер онда

4.

а) Егер онда

б) Егер онда

5. онда және

6. онда және

7. онда және

8. онда және

9. онда және


ФУНКЦИЯ


, x – тәуелсіз айнымалы шама

y – тәуелді айнымалы шама


1.Сызықтық функция-

анықталу облысы:

мәндер облысы:


2. Квадраттық функция


анықталу облысы:

мәндер облысы: мұндағы


3. Кубтық функция


анықталу облысы:

мәндер облысы:


4. Бөлшек рационал функция

анықталу облысы:

мәндер облысы:


5. Натурал көрсеткішті дәрежелік функция


анықталу облысы:

мәндер облысы:

6. Бүтін теріс көрсеткішті фүнкция:

анықталу облысы:

мәндер облысы:


7. Оң рационал көрсеткішті дәрежелік функция



анықталу облысы:

мәндер облысы:


8.Теріс рационал көрсеткішті дәрежелік функция

анықталу облысы:

мәндер облысы:


9.Нақты көрсеткіштік дәрежелік функция


анықталу облысы:

мәндер облысы:


10.Көрсеткіштік функция


анықталу облысы:

мәндер облысы:


11. Логорифмдық функция


анықталу облысы:

мәндер облысы:



12.Тригонометриялық функция.




ТУЫНДЫ ИНТЕГРАЛДАУ



КҮРДЕЛІ ФУНКЦИЯ


1.

МЫСАЛ:


2.


МЫСАЛ:


ФУНКЦИЯСЫНА НҮКТЕСІНЕ ЖҮРГІЗІЛГЕН ЖАНАМА ТЕҢДЕУІ

,


Мысал:


ФУНКЦИЯСЫНА НҮКТЕСІНЕ ЖҮРГІЗІЛГЕН НОРМАЛІНІҢ ТЕҢДЕУІ



АНЫҚТАЛҒАН ИНТЕГРАЛ


1.

2.

3.

4.

5.


АНЫҚТАЛҒАН ИНТЕГРАЛДЫҢ ҚОЛДАНЫЛУЫ



a) Егер , онда,




b) Егер

, онда ,



c)

ЕКІ СЫЗЫҚПЕН ШЕКТЕЛГЕН АУДАН


КӨЛЕМДЕР



a) функциясы аралағында x-осінен айналдыра бұрғанда дененің көлемі:


b) функциясы аралағында y-осінен айналдыра бұрғанда дененің көлемі:



ҚИСЫҚ СЫЗЫҚ ҰЗЫНДЫҒЫ



ГЕОМЕТРИЯ


Қабырғалары:

Периметр:

Жарты периметр:














CD=h- биіктігі

L-биссектриса













DO=BO=R

Синустар теоремасы:

R- сыртай сызылған шеңбердің радиусы

r- іштей сызылған шеңбердің радиусы
























ҮШБҰРЫШ АУДАНЫ












1. БИІКТІК:

2. МЕДИАНА:

3. БИССЕКТРИСА:


ГЕРОН ФОРМУЛАСЫ



ДҰРЫС КӨПБҰРЫШТАРДЫҢ АУДАНЫ



КӨПБҰРЫШТАРДЫҢ ІШКІ БҰРЫШТАРДЫҢ ҚОСЫНДЫСЫ


ПАРАЛЛЕЛОГРАМ



ТІК ТӨРТБҰРЫШ



РОМБ



КВАДРАТ


Диагональ:

Ауданы





ДҰРЫС КӨПБҰРЫШТАР


ішкі бұрыш

сыртқы бұрыш


1. Егер n=3:


2. Егер n=4:


3. Егер n=6:

4. Егер n=k:




СТЕРЕОМЕТРИЯ


КӨЛБЕУ ПАРАЛЛЕЛЕПИПЕД


V=Sтаб·H;


SПОЛ=2Sтаб+Sб.б;



ТІК ПАРАЛЛЕЛЕПИПЕД



H=c; Sтаб=a·b·sinα;

Sт.б=2·(a+b)·c+a·b·sinα;

V=a·b·c·sinα;



ТІКБҰРЫШТЫ ПАРАЛЛЕЛЕПИПЕД


H=c; SОСН=a·b;

Sб.б=2·(a+b)·c;

Sт.б=2·((a+b)·c+a·b);

V=a·b·c;






БЕРІЛГЕН :X,Y,Z ДИАГОНАЛ. ТАБУ КЕРЕК : A=? B=? C=?




КУБ


a=b=c; ;

Sтаб=a2; Sб.б=4·a2;

V=a3; Sтб=6·a2;



ПРИЗМА



P-табан

P = a+b+c+d+e;



1. тік призма

Sбб = P·H;

Sтаб = Sтөм.таб=Sжоғ.таб

Sтб = Sбб+2·Sтаб;

V = Sтаб·H;



2. Дұрыс призма

P=a·n;

Sбб=a·n·H;

Sтб=a·n·r/2; (r-іштей сызылған шеңбер радиусы)

Sтб=Sбб+2·Sтаб=a·n·(H+r);

V=SОСН·H=a·n·r·H/2;


ТРАПЕЦИЯ









ШЕҢБЕР,ДӨҢГЕЛЕК,СЕКТОР,САҚИНА



(Шеңбер ұзындығы)

(Шеңбер ауданы)


(Доға ұзындығы)




сақина ауданы

OAB сектордың ауданы

сегмент ауданы


ПИРАМИДА


SA,SB,SC,SD,SE,…-бүйір қабырғасы,

AB,BC,BD,DE,…-табан қабырғалары,

SO=H-биіктік,

P=AB+BC+CD+DE+EA+…-

Табан периметірі.,

SF=k-Апофема,

α,φ-табан жазықтығы арасындағы бұрыш.










Егер AB=BC=CD=DE=EA=…=a

P=a·n (n-қабырғалар саны)










ҚИЫҚ ПИРАМИДА




ДҰРЫС ҚИЫҚ ПИРАМИДА










ЦИЛИНДР






КОНУС



ҚИЫҚ КОНУС



ШАР.СФЕРА.


S=π·R2 үлкен шеңбер ауданы

S= π·r2 кіші шеңбер ауданы

екі шеңбер арасындағы S=4·π·R2 қашықтық





ШАР СЕКОНДАРЫ



ШАР СЕГМЕНТІ




ШАР ҚАБАТЫ







ВЕКТОРЛАР


1) Қосу







2) Азайту



ЖАЗЫҚТЫҚТАҒЫ АМАЛДАР



Егер А(x1;y1) и B(x2;y2), то



ВЕКТОРЛАР МОДУЛІ


Егер онда -вектор модулі.

Егер және - бірлік векторлар.


АНАЛИТИКАЛЫҚ ЖАЗЫҚТЫҚТАҒЫ ВЕКТОРЛАРҒА АМАЛДАР


және онда

1)

2) , онда

3)

СКАЛЯР КӨБЕЙТІНДІ


және онда

1)

2)

3)

4)

5)

6)

7)

8) Егер , онда

9) Егер , онда

10)

11)


ЖАЗЫҚТЫҚТА ДЕКАРТТЫҚ КООРДИНАТАЛАР



Кесіндінің қақ ортасы.

Егер A(x1,y1),B(x2,y2)

қашықтық



1. ШЕҢБЕР ТЕҢДЕУІ:

[центр A(a,b) ,R-радиус]


2. ПАРАБОЛА ТЕҢДЕУІ: (a≠0)


3. ГИПЕРБОЛА ТЕҢДЕУІ: ( a≠0,b≠0)


4. ЭЛЛИПСТІҢ ТЕҢДЕУІ: (a≠0,b≠0)


5. ТҮЗУДІҢ ТЕҢДЕУІ:


6. (A(X1,Y2) ЖӘНЕ B(X2,Y2) НҮКТЕЛЕРІ АРҚЫЛЫ ӨТЕТІН ТҮЗУДІҢ ТЕҢДЕУІ)










































































































































































































































Законы сложенжәнея (қосу заңдары)

1.a+b=b+a; 2.(a+b)+c=a+(b+c);
























~ 41 ~


Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
doc
24.02.2025
186
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курс саны 11