«Мектепте Python бағдарламалау тілін оқытудың әдістемелік негіздері»

Абдикадирова Индира Едиловна “Жамбыл облысы, Мойынқұм ауданы, Қ.Рысқұлбеков атындағы орта мектебі» КММ информатика пәні мұғалімі

Қазіргі таңда білім беру жүйесінің басты мақсаты — тек дайын білімді меңгерген шәкірт емес, алған білімін өмірлік жағдаяттарда қолдана алатын, креативті ойлайтын тұлға қалыптастыру. Бұл тұрғыда информатика пәнінің, оның ішінде бағдарламалау бөлімінің маңызы зор. Соңғы жылдары мектеп бағдарламасына Pascal немесе C++ тілдерінің орнына Python тілінің енгізілуі — заман талабынан туындаған қадам. Python — синтаксисі қарапайым, мүмкіндігі шексіз және әлемдік ІТ нарығында сұранысқа ие тіл.

Python тілінің басты артықшылығы — оның «оқылуында». Оқушылар күрделі жақшалар мен нүктелі үтірлерге алаңдамай, тікелей есептің алгоритміне назар аудара алады. Біздің әдістемелік жұмысымыздың негізгі өзегі — оқушыларға бағдарламалаудың бастапқы элементтерін жүйелі түрде, қарапайымнан күрделіге қарай принципімен үйрету. Оқыту барысында тек код жазуды емес, сол кодтың артында тұрған логикалық процестерді түсіндіру маңызды. Мысалы, Python интерпретаторы мен виртуалды машинасының жұмыс істеу принципін түсіну оқушыға бағдарламаның компьютер жадында қалай өңделетіні туралы түсінік береді. Бастапқы элементтерді меңгертудің тиімді жолдары, бағдарламалауды үйретуді айнымалылар мен деректер типтерінен бастап, функциялар (functions) тақырыбына дейін кезең-кезеңімен жүргізген абзал. Функцияларды оқытуда оқушыларға «қара жәшік» принципін қолдану тиімді. Мысалы, convert_to_cels(fahren) секілді нақты өмірлік формулаларды кодқа айналдыру оқушының пәнге деген қызығушылығын арттырады.

Оқыту процесінде келесі әдістерді қолдану оң нәтиже береді: проблемалық оқыту әдісі: Оқушыға дайын кодты бермей, нақты бір мәселені (мысалы, санның абсолюттік мәнін табу немесе температураны түрлендіру) шешу үшін алгоритм құруды тапсыру. Python-ның Turtle кітапханасы немесе графикалық нысандар арқылы алгоритмнің жұмысын визуалды түрде көрсету. Бұл әсіресе төменгі сынып оқушыларының абстрактілі ойлауын дамытады. Кішігірім «Калькулятор» немесе «Викторина» бағдарламаларын құрастыру арқылы оқушының өз бетінше жұмыс істеу дағдысын қалыптастыру. Python тілінің бастапқы элементтерін үйрету арқылы, оқушылар функцияның аргументі мен қайтарылатын мәні (return) арасындағы байланысты терең түсіне алады. Бұл тек информатика емес, математика және физика пәндеріндегі есептерді модельдеуге де үлкен септігін тигізеді.

Бағдарламалау тілін үйрету — бұл тек технологияны меңгеру емес, бұл — ойлау мәдениетін қалыптастыру. Python тілінің бастапқы элементтерін меңгеру, оқушылардың болашақ ІТ мамандығына деген алғашқы нық қадамы болмақ. Біздің міндетіміз — әрбір оқушының цифрлық әлемде тек тұтынушы емес, жасаушы (creator) болуына жағдай жасау.