Мектептерде дене шынықтыру бойынша мобильді қосымшаларды қолданудың тиімділігі

АҢДАТПА

Мақалада мектептердегі дене тәрбиесі процесінде мобильді қосымшаларды қолданудың тиімділігі қарастырылады. Заманауи технологиялар білім беру процесіне, соның ішінде оқушылардың физикалық белсенділігіне айтарлықтай әсер етеді. Мобильді қосымшалар физикалық белсенділікті бақылауға арналған ыңғайлы құралдарды ұсынады, оқу жоспарларын оқушылардың жеке қажеттіліктеріне бейімдеуге мүмкіндік береді және спортқа деген қызығушылықты арттырады. Мобильді қосымшалар дене шынықтыруды жақсартуға, оқушыларды тұрақты жаттығуларға ынталандыруға және салауатты өмір салтын қалыптастыруға қалай ықпал ететіні зерттелуде. Технологияларды білім беру процесіне біріктірудегі оқытушылардың рөліне де назар аударылады. Нәтижесінде, дене тәрбиесінде мобильді қосымшаларды қолдану физикалық дағдыларды дамытуға, денсаулықты нығайтуға және оқушылардың спортпен шұғылдану деңгейін арттыруға ықпал ететін тиімді әдіс ретінде қарастырылады.

Түйінді сөздер: сандық технологиялар, ақпараттық орта, мобильді қосымшалар, салауатты өмір салты.

АННОТАЦИЯ

В статье рассматривается эффективность использования мобильных приложений в процессе физического воспитания в школах. Современные технологии оказывают существенное влияние на образовательный процесс, в том числе на физическую активность учащихся. Мобильные приложения предоставляют удобные инструменты для отслеживания физической активности, позволяют адаптировать учебные планы к индивидуальным потребностям учащихся и повышают интерес к спорту. Изучается, как мобильные приложения способствуют улучшению физической формы, стимулируют учащихся к регулярным упражнениям и способствуют здоровому образу жизни. Также уделяется внимание роли преподавателей в интеграции технологий в образовательный процесс. В результате использование мобильных приложений в физическом воспитании рассматривается как эффективный метод, способствующий развитию физических навыков, укреплению здоровья и повышению уровня занятий спортом учащихся.

Ключевые слова: цифровые технологии, информационная среда, мобильные приложения, здоровый образ жизни.

ANNOTATION

The article examines the effectiveness of using mobile applications in the process of physical education in schools. Modern technologies have a significant impact on the educational process, including the physical activity of students. Mobile applications provide convenient tools for tracking physical activity, allow you to adapt curricula to the individual needs of students and increase interest in sports. It examines how mobile apps help improve physical fitness, encourage students to exercise regularly and promote a healthy lifestyle. Attention is also paid to the role of teachers in integrating technology into the educational process. As a result, the use of mobile applications in physical education is considered as an effective method that promotes the development of physical skills, health promotion and improvement of the level of sports of students.

Keywords: digital technologies, information environment, mobile applications, healthy lifestyle.

Компьютерлік және цифрлық технологиялардың пайда болуы мен қарқынды дамуы ғылым мен қоғамның дамуының логикалық нәтижесі болды. Интернет ақпаратты өңдеу және деректерді беру жылдамдығы арқылы бүкіл әлемде керемет танымалдылыққа ие болды.

Әлемде пайдаланушылардың 90% - дан астамы смартфоннан интернетке шығады, ал 80% - дан астамы мұны күнделікті жасайды. Біздің елімізде 50% - дан астамы интернетті смартфон арқылы пайдаланады, ал 16% - ы тек мобильді интернетті пайдаланады. Бүкіл әлемде адамдар мобильді қосымшаларда жұмыс үстеліндегі (стационарлық) компьютерлерге (жұмыс үстеліне) қарағанда 7 есе көп уақыт жұмсайды.

Білім беру саласындағы мемлекеттік саясат экономиканың цифрлық форматқа белсенді көшуіне байланысты цифрландыру және цифрлық трансформация арқылы оқу процесін жетілдіру мәселесін өзекті етеді.

Барлық пәндер бойынша білім беру мазмұнын өзгерту барысында "білім беру" ұлттық жобасы аясында енгізіліп жатқан "қазіргі заманғы мектеп" және "цифрлық білім беру ортасы"федералды жобаларын іске асыру арқылы ақпараттық және коммуникациялық технологияларды қолдану қажет болады. Мұғалімдердің Жаңартылған цифрлық құзыреттілігі мәселесі негізгілердің бірі болып табылады, яғни пән мұғалімдерінің ақпараттық-коммуникативтік технологиялар саласындағы құзыреттілігін қалыптастыру қажеттілік ретінде қарастырылады. Бұл өзгерістер дене шынықтыру мұғалімдеріне де қатысты.

Дене шынықтыру-спорттық білім беру проблемаларының бірі-дене шынықтырумен тұрақты айналысуға деген ынтаны арттыру және жеке қабілеттер мен денсаулық жағдайын ескере отырып, дене шынықтыру сабақтары арқылы салауатты өмір салтын

Іс жүзінде барлық мұғалімдер білім алушыларды ақпараттық ағымға батыру проблемасына тап болады, ол мобильді құрылғылардың көмегімен қалыптасады және білім беру мақсатында емес, көбінесе сабақ кезінде. Қазіргі уақытта әр оқушыда көптеген функциялары бар мобильді құрылғы бар (калькулятордан камераға дейін). Бұл құрылғы интернетке қол жеткізуді қамтамасыз етеді, оларды пайдаланушылар арасында, соның ішінде білім беру мақсатында ақпарат алу және жедел алмасу үшін пайдалануға мүмкіндік беретін жағдайлар жасайды. Осыған байланысты білім беру процесінде өзара әрекеттесудің қашықтықтан формаларын қолдану мүмкіндігі бар екенін ескеру қажет. Нәтижесінде заманауи ақпараттық орта білім беру процесінің сапасын арттыруға көмектеседі. Егер сіз оқу процесінде оқушылардың мобильді құрылғыларын дұрыс қолдансаңыз, онда олар" тітіркендіргіштерден " сабақ өткізуге қажетті ақпаратқа қол жеткізу құралына айналуы мүмкін. Өз кезегінде, бұл оларға тиісті құзыреттерді игеруді тиімдірек жүзеге асыруға, цифрлық ақпараттық ортаға басшылықпен сүңгуге мүмкіндік береді. Кейінгі өмірде бұл дағдылар оларға өмір бойы білім алуға көмектеседі [4].

Мұғалім дене шынықтыру сабақтарын өткізу үшін оқыту әдістерін таңдағанда, әр оқушының мүмкіндіктерін ескеріп, оған шығармашылықты көрсетуге, моториканы және танымдық белсенділікті арттыруға мүмкіндік беруі керек, бірақ сонымен бірге оқудың баланың денсаулығына зиян тигізбейтіндігіне көз жеткізуі керек. Білім алушының оқу процесі өмір шындығымен тығыз байланысты екенін, білім жеке нәрсе емес, нақты шындықтан ажыратылған, мектеп білімнің жалғыз көзі емес екенін, оны үздіксіз, өмір бойы үйренуге болатындығын және білім беру ортасы болып табылатын әлеуметтік кеңістікте өзіне қызығушылық тудыратын ақпаратты ала алатындығын түсіну өте маңызды.

Қазіргі уақытта мобильді құрылғылар нарығы қарқынды дамып келеді. Тәулік бойы қолыңызды импульсте ұстауға және барлық оқиғалардың орталығында болуға мүмкіндік беретін мобильді құрылғыларды пайдаланушылар саны артып келеді. Ұялы телефондар адамдардың, әсіресе жастардың күнделікті өмірінде берік орнықты.

Мобильді қосымша - бұл мәселелерді шешудің ең оңай нұсқаларын табуға және уақытты үнемдеуге мүмкіндік беретін бағдарламалық өнім.

Мақсаты бойынша қосымшалар әртүрлі санаттарға бөлінеді: ойындар, жаңалықтар қосымшалары, фотосуреттермен, мәтінмен жұмыс істеу, бизнесті жүргізуге, интернет-сатып алуды жүзеге асыруға, сондай-ақ олардың физикалық жағдайын бақылауға көмектеседі. Бүгінгі таңда мобильді қосымшалар танымалдылықтың шыңында. Олардың арасында қозғалыс белсенділігін бағалауға арналған мобильді қосымшалар үлкен орын алады (олар жүріп өткен километрлер саны, қадамдар, жұмсалған калория, жүрек соғу жиілігі және т. б. д.), дене шынықтыру саласындағы білімді пайдалануға көмектеседі, жаттығулардың дайын кешендерін ұсынады.

Халықтың өмір сүру деңгейі дамыған сайын дене шынықтырумен айналысу кез-келген адамның ажырамас бөлігіне айналады. Спортшылардың жұмысын талдауды бақылау үшін ғылым мен техниканың соңғы әзірлемелері мен жетістіктері қолданылады, олардың бар екенін кеше біз елестете алмадық. Бүгінгі таңда ағзаның функционалды жүйелерін бақылауға негізделген бағдарламалармен ешкімді таң қалдырмаңыз. Сандық зерттеушілердің пікірінше, пайдаланушылардың қызығушылығы смартфондар мен планшеттерден werable технологиясына қарай айтарлықтай өзгерді ("ақылды" сағаттар, көзілдіріктер, фитнес білезіктер және ЭКГ футболкалары фантастикалық емес заттар). Киілетін құрылғылар немесе wearables [ˈwerəbl] нағыз технотрендке айналды: оларды жас стартаптар да, Apple және Hyundai сияқты алыптар да шығарады, қазіргі кезде сағаттар, білезіктер және ақылды киімдер сияқты киілетін электронды құрылғылардың қарқынды дамуы жүріп жатыр. Бүгінгі таңда прогресс "ақылды киімдерді: пассивті, белсенді және ультра ақылды" деп жіктеу үшін жеткілікті деңгейге жетті, соңғысы ауыр жарақаттардан кейін бұлшықеттердің қалпына келу белсенділігін бақылауға дейін бірқатар күрделі мәселелерді шеше алады. Ғалымдар адам ағзасына енгізілген нано датчиктерді әзірлеумен айналысуда, олар ағзадағы ақаулардың пайда болу кезеңінде адам денсаулығының ауытқуларын анықтай алады. Бірақ егер әзірге бұл әзірлемелер болса, онда спорттық көрсеткіштерді жақсарту құралдары қазірдің өзінде шындық.

Дене шынықтыру саласындағы заманауи педагогикалық технологиялар, сондай–ақ интернет-ресурстарды, жаңа ақпараттық технологияларды пайдалану мұғалімге өзекті мәселелерді шешуде максималды нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік береді:

1. Физикалық жаттығуларға, белсенді танымдық белсенділікке деген қызығушылықты арттыру.

2. Дене белсенділігінің мониторингін қалыптастыру және ақпаратты өңдеуді жүзеге асыру мүмкіндігі.

3. Оқушылардың өз денсаулығына ұқыпты қарауда тұрақты уәждемелері мен қажеттіліктерін қалыптастыру.

4. Салауатты өмір салтын ұйымдастыруда дене шынықтыру және спорт саласында цифрлық құралдар мен технологияларды шығармашылық пайдалануды қалыптастыру.

Дене шынықтыру - сауықтыру саласында мобильді қосымшаларды қолдану іс жүзінде ұсынылуы мүмкін бірқатар себептер бар:

• әртүрлі жаттығу бағдарламалары;

• қозғалыс әрекеттері туралы негізгі білімді беру арқылы интерактивті оқыту мүмкіндігі;

• әдістемелік бағдарламаларды электронды түрде сақтау;

• қозғалыс белсенділігінің нәтижелерін бақылау, түзету ретінде пайдалану;

• оқушының физикалық және психикалық жағдайын тексеру процестерін оңтайландыру;

• жеке қозғалыс қызметі, оның ішінде ағымдағы жай-күйі мен деректер динамикасы туралы ақпаратты жедел жинауды және өңдеуді жүзеге асыру.

Жұмыста мобильді қосымшаларды пайдалану кезінде дене шынықтыру мұғалімі бағалау критерийлерін және оқушылардың қозғалыс белсенділігін бағалау үшін мобильді қосымшаны таңдау бойынша практикалық ұсыныстарды әзірлеуге саралап қарауы керек. Ол үшін физикалық жаттығуларға арналған өзін-өзі бақылау қосымшаларының ерекшеліктерін қарастыру қажет. Жаттығулар жиынтығын қамтитын бағдарламалар, әдістемелік нұсқаулар жаттығу барысында алынған нәтижелерді айқын көрсетеді. Жүріп өткен километрлер, жұмсалған калориялар, жиынтықтар саны, жалпы көтерілген салмақ, жаттығулардың ұзақтығы туралы мәліметтер өңделеді. Өз үлгерімін бақылау мотор белсенділігін сақтаудың маңызды мотиваторы болып табылады, бұл білім алушылардың спортпен және дене шынықтырумен айналысу әдеттерін тәрбиелеуге ықпал етеді. Алынған өзін-өзі бақылау нәтижелері дене шынықтыру мұғаліміне оқушылардың қозғалыс белсенділігінің жеке траекториясын құруға көмектеседі. Міндетті талап - жүйеде спорттық қосымшаларды қолдана отырып, тәуелсіз сабақтар өткізілуі керек. Алынған нәтижелердің анық болуы үшін білім алушыларға мобильді қосымшаның скриншоттарын енгізе отырып, өзін - өзі бақылау күнделігін жүргізу ұсынылады. Мобильді спорттық қосымшаларды қолдану сараланған топтардың ішінде де, сыныпта да, жалпы параллельде де оқушылардың ерекше спорттық қызығушылығын тудыратын бәсекеге қабілетті элементтерді жарқын және жанды етеді.

Білім алушыларға осы немесе басқа мобильді спорттық қосымшаны ұсынбас бұрын, мұғалім осы қосымшаларды таңдау критерийлерімен танысуы керек:

1. Басқа пайдаланушылардың пікірлері бойынша қарастырылып отырған мобильді қосымшаның танымалдылығына назар аударыңыз.

2. Пайдаланушылардың пікірлерін әзірлеушінің қолданба сипаттамасымен сәйкестендіріңіз.

3. Қолданбаны пайдаланудағы өз мақсатыңызды анықтаңыз және мақсаттарыңызға жету үшін қолданбадағы ең қолайлы мүмкіндіктерді таңдаңыз.

4. Ыңғайлы интерфейс пен тіркеу маңызды рөл атқарады. Қолданба белгілі бір пайдаланушы үшін мүмкіндігінше ыңғайлы болуы керек және белгілі бір пайдаланушының мақсаттарына жету үшін құралдар мен әдістердің ең қажетті санын біріктіруі керек.

5. Жеке параметрлердің болуы. Бағдарламаны жекелендіру, жаттығу бағдарламасын жеке таңдау үшін өз критерийлеріне сәйкес келтіру мүмкіндігі.

6. Қолданбаға кіру және басқа қолданбалармен синхрондау жоғалған кезде деректерді бұлтта сақтау мүмкіндігі.

Әрі қарай мұғалім әр түрлі топтағы оқушылардың қозғалыс белсенділігіне деген қажеттіліктерін талдап, олардың тиімділігін қамтамасыз ететін және шектейтін факторларды зерттеп, осы негізде практикалық ұсыныстар әзірлеуі керек.

Сабақтарда АКТ қолдану оқушылардың пәнге деген қызығушылығын дамытуға ықпал етеді, ақпарат іздеуге, әртүрлі мәселелерді шешу үшін компьютерлік бағдарламаларды пайдалануға мүмкіндік береді [2]. Күнделікті пайдалану процесінде жаңа технологиялар мен бағдарламаларды қарқынды енгізе отырып, мұғалімде оларды пайдалану, оқу-жаттығу процесін құру туралы белгілі бір білім қалыптасуы керек. Мұғалім тәрбие мен білім беру процесіне әсер етуге, олардың тиімділігі мен тиімділігін арттыруға мүмкіндік беретін оңтайлы әдістемелік әдістерді таңдауы керек. Мобильді гаджеттер мен оларға қосымшаларды пайдалану білім беру мен тәрбиенің мазмұнын жобалау кезінде ескерілуі керек, бұл өз кезегінде балалардың өмірін байытуға, олардың әртүрлі әлеуметтік тәжірибе алуына ықпал етеді және салауатты өмір салты дағдыларын қалыптастыруға мүмкіндік береді [1].

Бұл мақалада мектептердегі дене тәрбиесіне бағытталған қолданыстағы мобильді қосымшаларға талдау жасалды. Зерттеу ғылыми жарияланымдарға шолу жасауды, тәрбиешілер мен оқушыларға сауалнама жүргізуді және оқу процесінде мобильді қосымшаларды қолданудың практикалық тәжірибесін қамтиды.

Мобильді қосымшалардың артықшылықтары

1. Қол жетімділік және ыңғайлылық: мобильді қолданбалар оқушыларға кез келген уақытта және кез келген жерде физикалық белсенділікпен айналысуға мүмкіндік береді. Бұл әсіресе спортзалға баруға немесе топтық сабақтарға қатысуға мүмкіндігі жоқ мектеп оқушыларына қатысты.

2. Физикалық белсенділікті бақылау: қолданбалар жаттығу нәтижелерін бақылауға, физикалық белсенділікті түсіруге және прогресті талдауға мүмкіндік береді. Бұл тұрақты спортпен шұғылдану әдетін қалыптастыруға ықпал етеді.

3. Оқытуды жекелендіру: мобильді қосымшалар әр оқушының дене шынықтыру деңгейіне сәйкес сабақтарды бейімдеуге мүмкіндік беретін жеке жаттығу жоспарларын ұсынады.

4. Мотивация: қолданбаларда ойын элементтері мен сыйақы жүйелерін пайдалану оқушылардың дене шынықтыруға деген ынтасын арттырады.

5. Интерактивтілік: мобильді қосымшалар көбінесе бейне сабақтар мен демонстрацияларды қамтиды, бұл сабақтарды қызықты әрі көрнекі етеді.

Оқушылардың денсаулығына әсері

Дене тәрбиесінде мобильді қосымшаларды қолдану оқушылардың физикалық және психологиялық денсаулығына оң әсер етеді. Тұрақты спортпен шұғылдану фитнесті жақсартуға, энергия деңгейін жоғарылатуға және стрессті азайтуға көмектеседі. Сонымен қатар, мобильді қосымшалар салауатты өмір салтын қалыптастыруға және олардың денсаулығына саналы түрде қарауға ықпал етеді.

Мұғалімдердің рөлі

Мұғалімдер мобильді қосымшаларды білім беру процесіне сәтті біріктіруде шешуші рөл атқарады. Олар оқушыларды осы құралдарды қолдануға үйретіп қана қоймай, олардың қолданылуын қадағалап, бағыттап, ынталандыруы керек. Сондай-ақ білім беру стандарттарына сәйкес келетін сапалы және ғылыми негізделген қосымшаларды таңдау маңызды.

Қорытындылай келе, дене шынықтырумен айналысуға оң уәждемені арттыру үшін күнделікті пайдалану процесінде мобильді гаджеттер мен оларға қосымшаларды пайдалану білім алушылардың дене шынықтыру-сауықтыру қызметін едәуір арттыруға, олардың өз денсаулығына деген жеке қызығушылығын ынталандыруға мүмкіндік беретінін атап өткен жөн.

Пайдаланылған әдебиеттер

1. Бегашева и.с., Рыженкова Н.В. желілік өзара әрекеттесу негізінде оқушылардың кәсіби өзін-өзі анықтау жұмыстарын ұйымдастыру // Муниципалитет: инновация және эксперимент. 2018. № 4. 20-24 бет.

2. Коликова Е. г. технология сабақтарында оқу процесіне ақпараттық-коммуникациялық технологияларды енгізу ерекшеліктері / Е. г. Коликова / / мектеп технологиялары.– 2018.– № 6.– 89-92 ББ.

3. Прохоров А., Коник Л. сандық трансформация. Талдау, трендтер, әлемдік тәжірибе [Электрондық ресурс]. - URL: http://www.telecomlaw.ru/news/Digital-Transformation.pdf (өтініш берген күні: 29.11.2019).

4. Пяткова О.Б., Аверина Т. г. химия сабақтарында семантикалық оқу әдістері / О. Б. Пяткова, Т. Г. Аверина. - Киров: ғылыми-әдістемелік электронды журнал тұжырымдамасы. 2017. № Т31. 916-920 ББ.

5. Технология интеллектті әлсіретеді. Балалар мен гаджеттер [Электрондық ресурс]. - URL: https://narasputye.ru/archives/3710 (өтініш берген күні: 29.11.2019).

6. Трубников с., Трубников А. Ресей мектебін цифрландыру [Электрондық ресурс]. - URL: https://rossaprimavera.ru/article/336d883e (өтініш берген күні: 29.11.2019).