Бөлім

Периодтық заң және периодтық жүйе

Педагогтың аты-жөні

Алсеитова Гульнара

Күні

Топ

Сабақтың тақырыбы

Металдар мен қорытпаларды алу.

Оқыту нәтижелері

Металдар мен қорытпаларды алу әдістерін білу.

Сабақтың мақсаты

Бағалау критерийлері

1) Қазақстандағы мыс, мырыш, темір, хром және олардың қосылыстарының кен орындарын атайды;
2) мыс, мырыш, хром және олардың маңызды қосылыстарының қасиеттері мен қолданылуын түсіндіреді;

3) алюминий мен оның қорытпаларының қолданылуын сипаттайды;

4) коррозияны, оның пайда болу себептерін және металл конструкцияларының қызмет ету мерзіміне кері әсерін түсіндіреді;

5) ғылымда, техникада және тұрмыста қолданылатын ең маңызды қорытпалардың құрамын атайды: шойын, болат, мельхиор.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагог пен білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту

0-3 мин

Ұйымдастыру кезеңі:

“Гүлмен тілек” әдісі арқылы білім алушылардың бір-біріне жақсы тілек айту арқылы жағымды ахуал қалыптастыру.

Топ ережесін еске түсіру.

Топтастыру.

Білім алушыларды топтарға біріктіруді ұйымдастыру:

Фигуралар көмегімен білім алушыларды 3 топқа біріктіру.

I – Үшбұрыштар тобы

II – Дөңгелектер тобы

III – Төртбұрыштар тобы

Мақсаты: білім алушылар бойында идея немесе тілек білдіру, тыңдау дағдыларын дамытуға бағыттау, сондай-ақ барлық оқушыларды қатыстыру арқылы оқыту жағдайларын теңестіру.

Тиімділігі: оқушыны бір-біріне тілек айту арқылы жақындастырады, көңіл күйін көтереді, бауырмалдығын оятады.

Фигуралар салынған конверт

Жаңа сабаққа кіріспе

" Құпиясы бар қорап" әдісі арқылы әр топтың алдында тұрған Қазақстан карта сызбасына қорапшадағы металдар мен қалаларды сәйкестендіріп орындарына тауып жабыстырады.

Мысалы:

1. Жезқазған, Балқаш, Ертіс - мыс, 

Шымкент, Риддер, Өскемен - қорғасын мен мырыш

2. Мыс кентасының ірі кен орындарына - Жезқазған, Қоңырат, Ақтоғай, Айдарлы, Жаман-Айбат, Бозшакөл, Көксай, Қасқырмыс, Нұрқазған (Самара), т.б. жатады.

3. Темір кендерінің ең үлкен қоры Орал тауларында орналасқан (онда кейбір таулар толық темірден құралған). Курск, Кольск жартылай аралында, Шығыс және Батыс Сібірде темір кенінің үлкен қорлары бар. Қазақстанда темір кендері Оралдың шығыс беткейінде, Қостанай өңірінде көптеп кездеседі (Соколов - Cарыбай). 

ҚБ:«+, - қызықты»

ҚБ.

«+,-қызықты»

"Құпиясы бар қорап"

Сабақтың ортасы

Мағынаны ашу.

15 мин.

«Кім жылдам» ойыны үш топ жылдам кітаптан ізденіп қолдануы мен қасиеттерін табады.

1 - тапсырма. Кітаппен жұмыс

Үшбұрыштар тобы

Дөңгелектер тобы

Төртбұрыштар тобы

2 - тапсырма

Металдардардың физикалық қасиеттері:

Мыс – ашық қызғылт түсті жылтыр металл, жеңіл созылады. Электр тоғын жақсы өткізеді.

Мырыш – көкшіл ақ түсті металдық жылтыры бар, оңай балқиды.

Хром – күмістей ақ, жылтыр, морт сынғыш матал. Электр және жылу өткізгіштігі төмен.

Металдардардың химиялық қасиеттері:

(Металдардың химиялық қасиеттерін экранда сөзбен көрсетіледі, оқушылар реакция теңдеулерін өздері көрсетеді.)

Мыс, темір, мырыш, хром келесі заттармен әрекеттеседі:

- Оттекпен → оксидтер

- галогендермен → тұз

- сумен → оксид+сутек газы

- қышқылдар→ тұз+сутек газы

- тұздар→ тұз+металл

КБ: «БУТЕРБРОД»

Саралау тапсырмасы

«Көршісін тап» ойынымен бос ұяшықтарды толтырады

КБ: «БАС БАСМАҚ»

3 - тапсырма

Сәйкестендіру

Алюминий қорытпаларының тізімін атауымен құрамын сәйкестендіріп жазады

Дұрыс жауабы:

• AA-8000: Ұлттық электр кодексіне сым салу үшін қолданылады

• Алклад: жоғары тазалығын алюминийді беріктігі жоғары материалмен байланыстыру арқылы жасалған алюминий парағы

Al-Li (литий, кейде сынап)

• Alnico (алюминий, никель, мыс)

• Дуралумин (мыс, алюминий)

• Индалий (алюминий, магний, марганец, кремний)

• Силумин (алюминий, кремний)

• Титанал (алюминий, мырыш, магний, мыс, цирконий)

Алюминий магниймен, марганецпен және платинамен басқа күрделі қорытпаларды құрайды.

КБ:"жеке ой түйін" әдісі

4-тапсырма.

“Иә,  жоқ”

«Зерттеу» әдәсі

Оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамытуға бағыттаушы

Сіз рудалардан металл қорытпаларын алуға маманданған тау-кен компаниясында жұмыс істейтін инженер екеніңізді елестетіңіз. Сіздің міндетіңіз – белгілі бір металл қорытпасы үшін тиімді және экологиялық таза өндіру процесін жобалау. Бұл тапсырма үшін келесі металл қорытпаларының бірін таңдаңыз: қола (мыс-қалайы қорытпасы), тот баспайтын болат (темір-хром-никель қорытпасы) немесе жез (мыс-мырыш қорытпасы).

Екі металл жанасқанда жүретін коррозия

II тапсырма

ҚБ: Мадақтау сэндвичі

«Кластер» әдісі

І тапсырма толықтырып жазу

ІІ тапсырма. Сәйкстендіру

КБ «Алақан» әдісі

КБ: «БУТЕРБРОД»

КБ:"БАС БАСМАҚ»

КБ:"жеке ой түйін" әдісі

«Зерттеу» әдәсі

Химиялық
реакцияны орындауы

ҚБ: Мадақтау сэндвичі

«Кластер» әдісі арқылы

Әр ұяшықты толықтырып жазады

КБ «Алақан» әдісі

КБ:"БАС БАСМАҚ»

Сабақтың соңы

Ой толғаныс.

Рефлексия

2 мин.

«Өзіндік ойын» жаңа сабақ бойынша бекіту сұрақтары.

Кері байланыс. Өзара бағалау. «Досыңа СМС» әдісі бойынша оқушылар өзара бағалу жүгізеді.

Бүгін сабақта саған не ұнады/ұнамады?

Сенің пікірің немесе ұсынысың.

КБ:"СМС әдісі"

(білім алушылар өз ойларын смс арқылы жолдайды)