28.

Метрополитен экологиялық ахуалды жақсартып, көлік мәдениетін қалыптастыра ма?

  Метрополитен– бұл заманауи экологиялық таза, жайлы және қауіпсіз көлік түрі. Метроның жер асты жолымен жүретін түрі көп тараған. Еліміздеге үлкен қалаларда метролар өзінің сапалы қызметін жасап жатыр.

Метрополитен көлікке, жаяу адамдарға кедергісі жоқ, әрі қаланың қалыптасқан архитектуралық көрінісіне және  жер асты коммуникацияларына нұқсан келтірмейді. Сонымен қатар эколлгиялық ахуалды жақсартып, көлік мәдениетін де қалыпастыра алады деп ойлаймын.

Ең алдыменен, қазір көлік түрлері көбейгенін білеміз. Тіпті әрбір үйде кемінде бір, әйтпесе, екі-үштен көліктер бар. Үй ауласына көлік сыймай тұратын жағдайларды да кездестіреміз. Қаладағы көліктердің көптігі сондай, аспан көк түсіннен көрінбейді. Себебі, көліктер жанар-жағармаймен жүретіндіктен одан шығатын түрлі газдар ауаға тарап, оны бұзып жатыр. Бұл адам денсаулығы мен қоршаған ортадағы жанды нәрсенің барлығына зиянын тигізуде деп білемін. Адамдардағы тыныс жолдары, өкпе, демікпе аурулары ауаның ластануынан болатынын дәрігерлер болжап отыр. Осыны ескерген дамыған елдер әлдеқашан метро көліктерін көбейтуді қолға алған. Себебі, ол элпктр тогымен жүретіндіктен, таза экологиялық көлік ретінде танылуда.

Қазіргі көліктердің көбеюінің тағы бір зияны үлкен көлік кептелістерінің тууы және көлік мәденитінің, тіпті адамдар мәденитенің бұзылуына әкеп соғуда. Оны күнделікті өмірден көзімізбен көріп жүрміз. Көлік кептелісінде қалған адамдардың бір-біріне деген қарым-қатынасы, психикасы бұзылатыны анық. Әсіресе, қайнаған ыстықтағы көлік кептелісі талайлардың шыдамын алып, сабырсыздықтың кесірінен түрлі жағдайларға апарып жатыр. Ал, метро көліктерін алсақ, ол өзінің арнайы жер асты жолымен жүргендіктен, ешқандай да кептеліс жоқ. Арнайы кестемен жүретін метроның басты тиімділігі де сонда деп санаймын. Ол жерде барлығы мәдениетті, адамдар емін-еркін жайғасып, кітаптарын оқып, киноларын көріп, қалаған жеріне тез жете алады. Метроның іші кең, таза, эстетикалық жағынан өте тартымды екенін білеміз.

Метродағы тағы бір ұтымды нәрсе жолаушылар үшін жайлылық, қауіпсіздік мәселелері түгел ескерілген. Жолаушылар вагондардан- вагондарға емін-еркін өте алады Ал аялдамаларды әрлендіруде ұлт­тық өрнек, оюларға басымдық берілген. Сондай-ақ, қазақ хал­қының тарихи болмысынан сыр шертетін композициялық суреттер де жерасты жолын әсем бе­зендіре түскен. Бұған қоса әрбір бекеттің келбеті өз атауына сай көрініс тапқан. Мәселен, Ал­малы стансасында Алматының басты белгісі – алманың суреттері бейнеленген. Келеңсіз әрекеттердің алдын алу үшін метрода ТМД шеңберінде кездеспейтін бейне-бақылау жү­йе­сі орнатылған. «Метрожоба» ЖШС өкілдері оның сүзгі­сінен суық қару мен жарылғыш заттар, тіпті, есірткі заттары да мүлт кетпейді дейді.

Қорыта келгенде, метрополитен экологияны жақсартып, көлік пен адамдардың жеке мәдениетін, ішкі әлеуетін арттыруда заманауи, озық көліктердің түрі деп айта аламын.Метролар елімзідің үлкен қалаларында көптеп жасалынып, адамдарға жағымды қызметін ұсына берсін деген тілектемін.