Синип саати: "Меһриванлиқ" (Милосердие)

Мәхсити:  Балиларни өзигә, башқиларға болған қарим қатнишини жәмләш.Өзидин башқиларға меһриванлиқ , ечиниш, ғәмхорчи болушқа тәрбийәләш.
Вәзиписи: 
Меһриванлиқ сөзиниң мәзмунини ечиш. өзиниң, синипдашлириниң иш һәрикитигә син түрдә қарашқа,униңдин нәтижә чиқиришқа үгитиш.

Башқиларниң пикирини һөрмәтләшкә, чидамлиқ билән қобул қилишқа үгитиш.
әхлақий тәрбийә.

көрнәклиги:   проектор , магнит; альбом , фломастер, жүрәкчиләр. .

Дәрисниң бериши: 

Саламлишиш. Бир- биригә тиләк ейтиш.

«Просто так » мультфильмини көрүп, тәһлил қилиш.
Балилар ,немишкә мультфильмға шундақ нам берилгән?

Немишкә бала әтрапидики нәрсиләргә яхши кәйпият соға қилди?

Демәк, бүгүнки мавзу «Меһриванлиқ» дәп атилиду.

Меһриванлиқ дегәнни қандақ чүшинисиләр?

Биз әтраптики адәмләр биләнла әмәс, тәбиәткиму меһриванлиқ билән қаришимиз керәк.

Синип саатимизда әң муһим мәсиләрниң бири меһриванлиқ тоғрисида сөз қилимиз.

Биринчидин мону «Притчи» ни тиңшап, йәкүн чиқириңлар.

Притчи, которые учат нас быть мудрыми.

Расскажу притчу про морскую звезду. "Человек шел по берегу и вдруг увидел мальчика, который поднимал что-то с песка и бросал в море. Человек подошел ближе и увидел, что мальчик поднимает с песка морские звезды. Они окружали его со всех сторон. Казалось, на песке — миллионы морских звезд, берег был буквально усеян ими на много километров. 
— Зачем ты бросаешь эти морские звезды в воду? — спросил человек, подходя ближе. 
— Если они останутся на берегу до завтрашнего утра, когда начнется отлив, то погибнут, ответил мальчик, не прекращая своего занятия. 
— Но это просто глупо! — закричал человек. — Оглянись! Здесь миллионы морских звезд, берег просто усеян ими. Твои попытки ничего не изменят! 
Мальчик поднял следующую морскую звезду, на мгновение задумался, бросил ее в море и сказал: 
— Нет, мои попытки изменят очень много... для этой звезды. "

Муәллим:Балилар, бу һекайә немишкә бизни өзигә жәлип қилди?
-Бала немиләргә ғәмхорлуқ қилди? (юлтузчилириға- морские звездочки)
Пушкин «Белиқчи вә алтун белиқ» чөчигидә немини тәсвирлиди?
Немишкә у белиқни қоювәтти?
Ғәмхорлуқ, ечиниш, ичи ағришни қандақ чүшинисиләр?
Ундақ адәмниң жүрүги қандақ болуши керәк?
Адәмниң бу хислитини немә десәк болиду? (меһриванлиқ). ( Милосердие).

Бүгүн немә тоғрисида сөзлишимиз? Меһриванлиқ (О милосердии.)
- меһриванлиқ дегәнни қандақ тәссәвур қилисиләр?
Балилар : Меһриванлиқ …
-жүриги юмшақ ;
-меһриван.
-һәр қандақ ярдәм беридиған;
- яхшилиқ қилиш;
-өз яхшилиғи үчүн һәқ алмайдиған.
Муәллим: Милосердие в словаре Ожегова означает готовность помочь кому-нибудь или простить кого-нибудь из сострадания, человеколюбия.

Силәргә ким ғәмхорлуқ қилиду? (балиларниң жаваплири)
-Яхшилиқ қилиш, меһриван болуш һәр кимниң қолидин келәмду ?

Уни немидин көрүшкә болиду? ( ағриқ адәмләргә,һайванатларға ғәмхорлуқ қилиш)
Муәллим: силәр шундақ адәмләрни билисиләр?

Аминәм ана 40 балини беқип, тәрбийлимәктә.

( ласкового, доброго, щедрого ,с  добрым сердцем и т д.).

Это люди,  имеющие  сердце, которые способны миловать, жалеть. Милосердный человек забывает о всех своих проблемах, он помнит только об одном, помочь тому, кому нужна его помощь.
Физ.минутка.
( На берегу океана собираем морских звёзд и отпускаем  в океан).
Әнди балилар, өзини унтуп ағриқ адәмләргә, ач ялаңач жүргәнләргә, уруш болуватқан әлләрдики житим қалғанларға ғәмхорлуқ қилған, жүриги меһриван адәмләр тоғрисида кино көрүп, уларға охшаш болушқа интилип көрәйли.

Слайд Доктор Лиза,

Йеңи жилниң алдида Қара деңиз үстидә Сириягә учуп кетип барған самолет һаләк болди.Бу самолетта барчиға мәлүм Доктор Лиза бар еди.У Сириядики балиларға кийим -кечәк, дора -дәрмәк,озуқ- түлүк , йеңи жиллиқ соғиларни елип баратти.Әпсус, миң мәртә әпсус, самолет бәлгүләнгән жайға йетәлмиди.Бу еғир жудалиқ жүрүги алтун,меһриван дохтурни аримиздин елип кәтти.У қанчиму еғир ағриқ балиларни Сириядин Москваға өзи көтирип елип чиққан еди.Өз вақтида Мать Терезаму дуниядики балиларға, ағриқларға ғәмхорлуқ қилди. Униң өз балиси йоқ еди. Адәмләргә яхшилиқ қилиш үчүн у он алтә йешида өйидин кетип, өй отақлиқму болмиди . У монахиня болуп, қәйәрдә қийин әһвал болса, шу йәргә ярдәмгә баридиған.

Мать Тереза тоғрисида презентация көрүп, униң ишидин рази болған миңлиған адәм һаяти тоғрисида пикир ейтишқа тәйярлиниңлар.

Қоллириңларни тутуп дүгләк болуп туруңлар. Бир- биримизгә силиқ сөзләрни ейтайли.
Муәллим:
Но как бы жизнь ни летела,
Дней своих не жалей,
Делай доброе дело, Ради счастья людей.

Мана мошу сөзләрниң гувачиси боп , житим, ташланған балиларни тәрбийәләп,ачлиқтин сақлап келиватқан уйғур аяли Аминәм һажимни мисал кәлтүрсәк һеч артуқ болмайду.Аминәм һажим 40-50 балини асрап ,оқутуп, һаят йолини таллашқа ярдәм берип келиватқан бирдин- бир ана.Буниңға охшаш аниларниң меһри дәрия , көңли ақ, өзиниң барини башқилар үчүн сәрип қилишқа тәйяр екәнлигини көргән, аңлиған һәр бир ана үлгә елип өз балилирини талаға ташлимай адәм қилишқа тиришиду дәп ойлаймиз.

Муәллим: Бир- бириңларға яхши сөз , яхши кәйпият, соға қилиңлар.Кимгиду силәрдин ярдәм керәк болса, ярдәм қилиңлар.Күндә « бүгүн қандақ яхши иш қилдим»дәп соал қоюп, жавап бериңлар.

Силәргә бүгүнки синип саати есиңларда қелиш үчүн жүрүгүмниң бир қисмини соға қилимән.

Силәрму Доктор Лиза,Мать Тереза, Аминәм Аджибаева охшаш хәлиқ үчүн яшаңлар.
Рефлексия.Бүгүнки дәрис силәргә немә үгәтти?

Өзәңлар қандақ яхшилиқ қилалайсиләр? Сүрәт билән тәсвирләңлар.