САБАҚ ЖОСПАРЫ

Microsoft Access-те деректер моделін құру

(сабақ тақырыбы)

Модуль /пән атауы: Бағдарламалық қамтамасыздандыруды жобалау

Оқытушы: Мырзағали Меруерт Аділғалиқызы

2022 жыл 1 желтоқсан

1.Жалпы мәліметтер

Сабақ типі: аралас сабақ

2. Мақсаты, міндеттері

мәліметтер қорының негізгі нысандарымен таныстыру, бірнеше кестеден тұратын мәліметтер қорын құрып олардың арасында байланыс орнатуды үйрету

Міндеттері

• мәліметтер қорының негізгі нысандары туралы білімдерін дамыту.

• Техникалық құрылғыларды пайдалану барысында ұқыптылыққа тәрбиелеу. Microsoft Access-те жұмыс істеу принциптерін меңгерту арқылы теориялық білімін, ой-өрісін, шапшаң ойлау қабілетін дамыту.

2.1 Оқу сабақтары барысында білім алушылар игеретін кәсіби біліктердің тізбесі

мәліметтер қорының негізгі нысандары туралы білімдерін дамыту.

Техникалық құрылғыларды пайдалану барысында ұқыптылыққа тәрбиелеу.

2.2 Бағалау өлшемдері

-Мәліметтер қорын құрады

- өріспен жұмыс істеуді үйренеді.

Құндылықты қалыптасытыру:

Оқуға, білімге деген қызығушылығын арттырып, еңбекке баулу.Жеке және топта жұмыс жасай алу, ынтымақтастық.

3. Қажетті ресурстар

Оқу-әдістемелік құрал-жабдықтар, анықтамалық әдебиеттер: презентация, сабақ жоспары. Техникалық құралдар: компьютер, мобильді телефон, Wordwall, Classtime, Platonus платформасы.

4. Сабақтың барысы

4.1.Ұйымдастыру кезеңі (5 мин)

Білімгермен амандасу, түгендеу, сабаққа деген зейінін аудару. Сабақтың тәрбиелік мақсатын іске асыру. Білімгердің сабаққа даярлығына көңіл бөлу.

Психологиялық дайындық «Көңіл күй букеті» әдісі

Көңіл күйлерің қалай?

КЕРЕМЕТ ! 2 қолын көтеру

Сабаққа дайындықтарың қалай?

Тамаша! Қол шапалақтау

Сабаққа ынтаңыз ше?

Ғажап! Бас бармақ көрсету

Ендеше сабағымызды бастайық

Үй тапсырмасын тексеру. Wordwall бағдарламасы арқылы өткен тақырыптарға байланысты сөздерге анықтама беру

4.2. Тәжірибелік-зертханалық жұмыстың орындалу реті мен шарттарын түсіндіру.

1. Тәжірибелік жұмыстың мақсаты мен тақырыбын хабарлау

2. Жұмыс орындарын тексеру

3. Аудиторияның жұмысқа даярлығын қадағалау

4. Тәжірибелік жұмыстың орындалуының ретін түсіндіру

5.Тапсырманың орындалу шарттарымен таныстыру

6. Білімгердің өз бетімен жұмыс істеуі

7. Білімгерлердің тапсырмаға қатысты сұрақтары туып жатса немесе қиыншылықтары болса оқытушы нұсқау беру

8. Білімгерлердің сұрақтарына жауап беру

9. Сабақ барысында білімгерлердің түсінбеген сұрақтарына жауап беру

10. Жұмыстарын қабылдау

«Миға шабуыл» әдісі, суреттер арқылы өз пікірлерін білдіреді, сабақтың тақырыбын ашады. (10 мин)

Тәжірибелік жұмыстың орындалуының ретін түсіндіру.

Негізгі ұғымдар:

Мәліметтер базасында қолданылатын мәндер типі. Негізгі мәндер типтерімен біз таныспыз. Мәселен, Microsoft Excel электрондық кестесін оқығанда біз мәтіндік, сандық мәндермен және формулалармен жұмыс жасадық. Мәліметтер базасының кестелері бұдан да көп мәндер типімен жұмыс жасайды. Төменде Microsoft Access МҚБЖ жұмыс жасайтын негізгі мәндер типтері келтірілген:

1. Мәтіндік (Текстовый) – форматталмаған, мөлшері шектелген (255 символ) мәтіндік мәндер типі;

2. Мемо өрісі (Поле Мемо) - көлемі үлкен (65 535 символға дейін) мәтіндерді сақтауға арналған арнайы мәндер типі. Физикалық тұрғыдан алғанда мәндер өрісте емес басқа жерде сақталады, ал өрісте оның көрсеткіші сақталады;

3. Сандық (числовой) – нақты сандарды сақтауға арналған мәндер типі;

4. Дата/уақыт (дата/время) – календарлық мерзім мен ағымдағы уақытты сақтауға арналған мәндер типі;

5. Ақшалық (денежный) – ақшалық соманы сақтауға арналған мәндер типі;

6. Санауыш (счетчик) – жазбалардың реттік нөмірін жазу үшін автоматты өсіп отыратын ерекше (өрісте қайталанбайтын) натурал сандарға арналған арнайы мәндер типі;

7. Логикалық – логикалық мәндерді сақтауға арналған. Тек Иә (Да) немесе Жоқ (Нет) мәндерін ғана қабылдайды;

8. OLE объект өрісі – OLE объектілерін сақтауға арналған арнайы мәндер типі;

9. Гиперсілтеме (гиперссылка) – интернеттің Web-объектілерінің URL адрестерін сақтауға арналған арнайы өріс. Сілтемеге тышқанды шерткенде браузер автоматты түрде іске қосылып, нысан терезеде бейнеленеді;

10. Алмастыру шебері (Мастер подстоновок) – арнайы мәндер типі. Бұл объектіні баптау арқылы өріске мәндерді енгізуді автоматтандыруға болады, мәселен ашылатын тізімнен таңдау.

Байланысқан кестелері бар МҚ реляцилық мәліметтер қоры деп те аталады.

Байланыстардың типтері:

1:1: «один-к-одному» қатынасы. Мысалы: (студент –сынақ кітапшасының№)

1:N: «один-ко-многим» қатынасы. Мысалы: Бір тауар жеткізуші...а)  ... бірнеше тауар түрлерін әкелуі мүмкін, ...б) ... бірақ әр тауарды жеткізуші бір ғана адам болуы керек. (Топ-студенттер)

N:M: «многие-ко-многим» қатынасында А кестесіндегі бір жазбаға В кестесінен бірнеше жазба сәйкес келуі сол сияқты В кестесіндегі бір жазбаға А кестесінің бірнеше жазбасы сәйкес келуі мүмкін. Мысалы: (Студенттер - олар қатысатын курстар)

1-тапсырма

1. Microsoft Office Access 2007 құжатын ашып, жаңадан «Деканат» мәліметтер қорын құрыңыз. Жаңа МҚ құру үшін:

• Access қосымшасын жүктеп, пайда болған терезеде Новая база данных пунктіне шертіңіз;

• «Файл новой базы данных» терезесінің Имя файла өрісіне МҚ-ның аты ретінде Деканат деп жазып, сіздің құрған МҚ орналасатын буманы құрыңыз немесе таңдаңыз.

• «Создать» батырмасын басыңыз.

2. Мәліметтер қорының кестесін құрыңыз. Ол үшін:

• Мәліметтер қоры терезесінің жоғарғы жағындағы мәзірде Access нысандарының барлық типтерін (кестелер сұраныстар, формалар және т.б.) басқаруға арналған элементтер шоғырланған. Терезеден құрылатын құжаттың типін таңдайсыз. Сізге, ең алдымен, кесте құру керек, сондықтан Таблица қосымшасын таңдап, Создать батырмасын басыңыз.

• «Жаңа кесте» сұхбат терезесі ашылып, оның оң жағында ары қарай жасалатын жұмыстардың нұсқалар тізімі келтіріледі.

• Бұл жердегі бірнеше нұсқалардың ішінен Конструктор режимін таңдап, ОК батырмасын басыңыз. Конструктор терезесі ашылады.

3. 1-ші кестеге сәйкес кестенің өрістерін анықтаңыз. Ол үшін:

• «Имя поля» баған жолына алғашқы өрістің атын Оқытушының коды деп енгіземіз;

• «Тип данных» бағанының өрісінде тізім батырмасына шертіп, мәліметтердің сандық типін анықтау үшін Числовое, ал өрістің өлшемін Общие өрісінен Целое типін таңдаңыз;

• Оқытушының коды өрісін кілттік өріс етіп алыңыз. Ол үшін саймандар тақтасындағы кілттің суретіне шертіңіз немесе контекстік мәзірді шақырыңыз.

• «Код» өрісіндегі мәліметтерге шектеу қою керек, себебі, бұл мәліметтер қайталанбауы қажет. Оқытушылардың кодтары қайталанбауы керек, бірақ оларды өзгерту мүмкіндігі де сақталуы керек.

• Общие қыстырмасында Индексированное поле жолына шертіңіз;

Ескерту. Индекс — бұл Access-тің кестеде мәліметтерді іздеу мен сұрыптауды жеделдететін құралы. Кестенің кілттік өрісі (алғашқы кілттің өрісі) автоматты түрде индекстеледі. MEMO және Гиперсілтеме типті өрістерге немесе OLE нысандарының өрістері үшін индекстер құруға болмайды.

• Тізімнен Да (совпадения не допускаются) пунктін таңдаңыз;

• Оқытушылар кестесінің басқа өрістерін жоғарыдағыға ұқсас тәсілмен анықтаңыз.

Кесте 1.

• Құрылған кестені Оқытушылар деген атпен сақтаңыз. Ол үшін «Закрыть» белгісіне шертіп, пайда болған терезегге кестенің атын жазыңыз да, ОК батырмасын басыңыз.

2-тапсырма Мәліметтер қорын түзету.

1. Жобаланатын кесте үшін Конструктор режиміне кіріңіз. Егер сіз МҚ терезесінде болсаңыз, онда Оқытушылар кестесін таңдап, батырмасына шертіңіз.

2. «Қызметі» өрісіне енгізілетін мәліметтерге шектеу қойыңыз; бұл жерге Профессор, Доцент немесе Ассистент сөздері ғана жазылуы керек.

Енгізілетін мәліметтерге шарт қою үшін:

• «Қызметі» өрісіне шертіп, терезенің төменгі жағындағы Общие қыстырмасында Условие на значение жолына барыңыз;

• Өрнектерді құрушының көмегімен, шарттарды анықтау үшін батырмасына басыңыз;

3. Пайда болған терезеде Профессор сөзін жазып, батырмасын басып (бұл батырма ИЛИ функциясын орындайды), Доцент сөзін жазып, тағы да сол батырмаға басыңыз, Ассистент сөзін жазыңыз және «ОК» батырмасын басыңыз. Осылайша сіз «Қызметі» өрісінде тек жоғарыда көрсетілген мәндер ғана енгізілу үшін шарт қойдыңыз. «Қызметі» өрісінде енгізілген қателіктер туралы хабарлама мәтінін енгізіңіз. Сообщение об ошибке деген жерге "Мұндай қызмет жоқ, мәліметті дұрыс енгізіңіз" сөйлемін енгізіңіз.

3-тапсырма Кесте режиміндегі жұмыс.

1. Кесте режиміне көшіңіз:

• саймандар тақтасындағы батырмасына басып Режим таблицы бұйрығын орындау арқылы;

• Кестені сақтау туралы сұраққа «Да» батырмасына шертіңіз.

2. Кестені 2-кестедегі мәліметтермен толтырып, жүйенің «Қызметі» өрісіне дұрыс енгізілмеген мәліметтерге әрекетін бақылаңыз.

К естедегі өрістердің енін жазылған мәліметтердің ұзындығына сәйкес өзгертіңіз:

3. Кестеден оқытушы Асхатовты табыңыз:

• Курсорды «Тегі» өрісінің бірінші жолына орнатыңыз;

• Главная мәзірінде Найти бұйрығын орындаңыз;

• «Образец» параметрлер жолында Асхатов деп жазыңыз;

• «Найти» батырмасына шертіңіз. Курсор төртінші жазбаға келіп, Асхатов сөзін ерекшелейді;

• «Найти далее» батырмасына шертіңіз. Курсор жетінші жазбаға келіп, тағы да Асхатов сөзін ерекшелейді;

• Іздеу режимінен шығу үшін «3акрыть» батырмасын басыңыз.

3. Мәліметтерді алмастырыңыз: профессор Тарасованың еңбекақысын 84300-ден 92000-ға өзгертіңіз:

• Курсорды «Еңбекақы» өрісінің бірінші жолына ауыстырыңыз;

• Главная мәзірінде Заменить бұйрығын орындаңыз;

• Ашылған терезедегі «Образец» жолына 84300 деп жазыңыз;

• ал «Заменить на» жолына 92000 деп жазыңыз;

• Жүктеу

  ЖИ арқылы жасау
  ЖИ арқылы жасау

  

  Бөлісу