Нағашы атам
Көбісі өз атасы түралы айтып, жазып жатады мен бүгін нағашы атам
анамның әкесі ұлы ,дана тұлға жайлы жазбақпын . Мен өмірде өз атамды
көрмесемде, сол кісінің орнының жоқтығын білдірпей қамқор қорған болған
нағашы атам еді. Нағашы атам салматы ,сабырлы ,көп сөйлемейтін, бірақ кей
кезде ашылып бірталай әнгіме айтып беретін , ел ішінде мәртебесі жоғары
тұлға еді ,адамдары бөліп жармайтын қандай жағдай болсада әрдайым
қол үшін беруге дайын тұратын еді.Атам маған көбінесе жақыныңа жанашыр
бол ,қарапайым адам бол , басқа адам тұралы айтпас бұрын сол адамның
орынына өзіңді қойып барып айт, қолындағы заттқа шүкіршілік жаса деп
әрдайым ақылын айтып жүретін. Себебі нағашы атам КССР кезінде өмір
сүрген 16 жасар бала болған екен . Жоқшылықты көріп, жақын адамдарнан
айырып көптеген қиындықтарлы басынан өткізген адам болатын.Нағашы
атамның айтуынша сол заманда балаларды көбінесе егін, мал
шаруашылығына қолданатын деп . Атам және оның досы екеуі бір күні егінде
бидай жинап жүріп досының қарны қатты ашқан соң бір уыс бидайды
қалтасына салып алып кешке қайтарда қалтасына салған бидайы жерге
төгіліп сол жердегі басшы көріп қойып оны жазалапты ауыл ішінде мен
ұрымын деп айғайлатып арқасына бір қап бидай байлатып ауыл ішін
аралатып елге ұрлықшы деп жариялаған екен . Нағашы атам сол кісінің
қасында болғандықтан кінәлі деп бір айлық азық бермей аш өткізген
күндерде картошканың қабығын бештің үстіне қақтап жеп күн көріпті.Осы
әнгімесінен атамның басына не бір тауқымет күндерді өткізіп жастайынан
қанша қиындыққа тап болсада шыдамды болғанын түсіндім.Нағашы атам
екеміздің әнгімеміз қыза түсіп нағашы апам мен қалай танысқанын сұрап
едім. Сонда нағашы атам қазіргі жастарға жақсы өзі таңдайды, әркім өз
қалаған адамымен үйленеді. Бірақ махаббат пен отбасының құндылығы
дегенді дұрыс түсінбейді деген де. Неге? деп сұрап едім мен нағашы апаңды
өмірде көрмедім екі жақтың үлкендері өздері келісіп, нағашы апаңмен
үйлендірді. Екеміз бір бірімізді танымасақта жақсы отбасыға айналдық.Оның
сыры не деп сұрап едім нағашы апам қосыла келіп нағашы атаң маған өмірде
қол көтеріп , бір ауыз ауыр сөз айтқан емес , мені әрдайым сыйлап құрметтеп
қадырлейтін деп айтқанда. Сонда түсінгенім қарым қатынаста бір-бірін
құрметтеп, қадірлеп, аялау арқылы отбасының берекесін сақтап қалуға
болатыны түсіндім.Атамның ел ішінде қадырлы дана тұлға екенін, бірде
қонаққа барған кезде төрде отырған үлкен қажы адамның орнынан тұрып
келіп қол беріп амандасқанан ақ байқадым.Менің осындай дана тұлғадан
тәлім тәрбей алғаныма өте бақыттымын. Әр бір айтқан ақылы әлі күнге дейін
есімде. Өмірде қаншама нағашы аталарды көрдім бірақ менің нағашы
атамдай жейен қыз немересімен әнгіме айтып өмірде көрген білген
қызықты оқиғаларын ,ақылын қорғап қолпаштаған бір де бір нағашы атаны
көрмепін. Міне осындай кереметтей нағашы атамнан айырлып қалғанма екі
жылдай болды. Өмірде қанша қиналсамда жаныма батпайтын, мен нағашы
атам өмірден өткен кезде қатты жаныма батып, қабарғамды қайыстырып

жібергендей болды.Бірақ нағашы атамның әр ақылы мен өнегесі жадымда
сақталып қалғандықтан қанша қиналсамда төзе білу керектігін білемін.
Нағашы атама құран бағыштап, берген құдай тамақтармыз қабыл болып
жатқан жері жайлы болып , топырағы торқау болсын.Құрметті оқып отырған
оқырман жанға бір пайдасы тетінене сенімдімін . Мен нағашы атаммен
айтқан әнгіменің бірін ғана баяндап жатырмын.
Оразбек Сәния