Бекітемін:

Тәрбие ісінің меңгерушісі:

Күні:

27.12.2024ж

Сынып жетекші:

Сынып

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

«Онлайн сатып алудағы алаяқтық»

Қауіпсіздік сабағы (10 минут) № 19- САБАҚ 10–сыныптар: «Интернеттегі және әлеуметтік желілердегі жеке шекараларды қорғау»

Сабақтың мақсаты:

• Оқушыларды онлайн сатып алу кезіндегі қауіпсіздік ережелерімен таныстыру.

• Алаяқтықтан сақтану жолдарын үйрету.

• Топтық жұмыс және пікірталас арқылы сыни ойлау дағдыларын дамыту.

• Онлайн алаяқтық түрлерін анықтау.

• Интернет арқылы қауіпсіз сатып алудың негізгі қағидаларын түсіну.

• Топтық жұмыста ұсыныстар әзірлеу және қорғау.

Құндылықтарды дарыту

Ұлттық құндылықтарды құрметтеуге, әділетті болуға тәрбиелеу.

Апта дәйексөзі

Әділет жолы- адал жол

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Мұғалім әрекеті

Оқушы әрекеті

Ресурстар

Ұйымдастыру бөлімі (5 минут)

Негізгі бөлім (25 минут)

• Оқушылармен амандасу.

• Сабақтың тақырыбы мен мақсатын түсіндіру.

• Ұлттық ұстанымдарымыздың өмірдегі маңызы туралы қысқаша түсінік беру.

• Оқушылармен амандасу, сыныпты топтарға бөлу.

• «Миға шабуыл» әдісі:

  • Оқушыларға сұрақ қойылады: «Онлайн сатып алу кезінде қандай қауіптер болуы мүмкін?»

Тақырыпты таныстыру:

Онлайн сатып алудағы алаяқтық – бұл интернет арқылы жасалатын қаржылық немесе жеке деректерді ұрлауға бағытталған қасақана әрекеттер. Ол электрондық сауда платформалары, әлеуметтік желілер немесе онлайн төлем жүйелері арқылы жүзеге асады. Мұндай алаяқтықтың негізгі мақсаты – тұтынушыны алдап, ақша немесе жеке мәліметтерді иемдену.

Онлайн алаяқтықтың түрлері:

Жалған интернет-дүкендер:

Алаяқтар шынайы дүкендерге ұқсас веб-сайттар жасайды. Тұтынушы төлем жасағаннан кейін, тауар жеткізілмейді немесе сапасыз өнім жіберіледі.

Фишинг:

Бұл әдіс арқылы алаяқтар электрондық хаттар, SMS немесе әлеуметтік желі хабарламалары арқылы жеке немесе қаржылық мәліметтерді ұрлайды.

Карталық алаяқтық:

Қолданушының банк картасы мәліметтері ұрланып, шотынан заңсыз түрде қаражат алынады.

Тауарды алдын ала төлем жасауға мәжбүрлеу:

Алаяқтар тұтынушыдан тауар үшін толық немесе жартылай алдын ала төлем сұрайды, бірақ тауар жеткізілмейді.

Жалған жеңілдіктер мен сыйлықтар:

Әлеуметтік желілерде немесе сайттарда жалған науқандар ұйымдастырылып, жеңілдік немесе сыйлық ұту үшін жеке ақпарат сұралады.

Алаяқтықтың негізгі белгілері:

Бағаның өте төмен болуы: Нарық бағасынан әлдеқайда төмен бағаны ұсыну – күдікті белгі.

Сайттың сапасыз болуы: Қате толтырылған беттер, тілдік қателер, сенімсіз дизайн.

Контактілердің болмауы: Телефон нөмірі, нақты мекенжай, лицензия туралы ақпараттың жоқтығы.

Төлемнің тек алдын ала жасалуы: Банк аударымы немесе төлем жүйесі арқылы қайтарылмайтын төлемдерді талап ету.

Жіберілетін хаттардың күмәнділігі: Тауар немесе төлем туралы ресми емес немесе күмәнді хаттар.

Қалай қорғануға болады?

Сенімді сайттарды пайдалану:

Танымал, сертификатталған интернет-дүкендерден ғана сатып алыңыз.

Сайттың қауіпсіздігін тексеру:

HTTPS протоколы мен құлып белгісінің болуын қадағалаңыз.

Төлем картасын қорғау:

CVV-кодты ешкімге хабарламаңыз, бір реттік карталарды қолданыңыз.

Жеке ақпаратты құпия сақтау:

Жеке және қаржылық деректерді тексерілмеген көздерге бермеңіз.

Алаяқтық туралы хабардар болу:

Жаңа алаяқтық әдістері туралы ақпаратты үнемі бақылаңыз.

• Онлайн сатып алудағы алаяқтық туралы қысқаша бейнеролик көрсету немесе оқиға мысалын баяндау.

• Жеке сұрақтар:

  • Онлайн сатып алуды қалай жүзеге асырасыз?

  • Қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін не істейсіз?

Әр топқа тапсырмалар беру. Әдіс: "Жигсо" немесе "РАФТ" (рөлдік жазылым).

1-топ: Алаяқтық түрлері

• Тапсырма: Онлайн алаяқтықтың негізгі түрлерін анықтап, постер жасау.

• Мысалы: Фишинг, жалған сайттар, жалған тауарлар, алаяқтық жарнамалар.

2-топ: Қауіпсіздік ережелері

• Тапсырма: Интернет арқылы сатып алу кезінде қолданылатын 5 негізгі қауіпсіздік ережесін жазып, топ алдында түсіндіру.

• Ереже үлгілері:

  • Сенімді сайттарды қолдану.

  • Банктік картаның құпия ақпаратын қорғау.

  • Тауарды төлем алдында тексеру.

3-топ: Проблеманы шешу ұсыныстары

• Тапсырма: Мектеп оқушылары үшін «Онлайн алаяқтықтан қалай сақтану керек?» деген тақырыпта ұсыныстар әзірлеу.

• Нәтиже: Әлеуметтік желіге арналған инфографика немесе презентация.

Топтардың жұмысын қорғауы (5 минут)

Әр топ өз жұмыстарын қысқаша таныстырады. Басқа оқушылар сұрақ қойып, кері байланыс береді.

Қауіпсіздік сабағы (10 минут)

№19-САБАҚ. Тақырыбы:
«Интернеттегі және әлеуметтік желілердегі жеке шекараларды қорғау»

Мақсаты:

• Оқушыларға интернеттегі жеке мәліметтерді қорғау маңыздылығын түсіндіру;

• Әлеуметтік желідегі жеке шекараларды сақтау жолдарын үйрету.

Сабақ мазмұны:

1. Жеке шекара дегеніміз не?

   • Жеке ақпараттар: телефон нөмірі, мекенжай, жеке суреттер, құпиясөздер.

   • Шекара бұзылуының қауіптілігі: алаяқтық, мәліметтердің таралуы, қауіп-қатер.

2. Жеке шекараларды қорғау ережелері:

   • Жеке мәліметтерді бөтен адамдармен бөліспеу.

   • Күшті құпиясөздерді пайдалану.

   • Бейтаныс адамдардың сұрауларына жауап бермеу.

   • Құпиялылықты сақтау үшін әлеуметтік желі баптауларын тексеру.

3. Талқылау:

   • «Интернетте шекараны сақтау неге маңызды?»

   • Оқушылардың өз тәжірибесінен мысалдар.

4. Қорытынды:

   • Оқушылардан сабақтан алған әсерлерін сұрау.

   • «Интернеттегі қауіпсіздік – сенің жауапкершілігің!» деген ұранмен сабақты аяқтау.

Сұрақтар ға жауап береді

Тақырып бойынша өз ойларымен бөліседі

Бірлесіп жұмыс жасайды

Кері байланыс жасайды

Тақырып

тық суреттер

Қосымша материалдар

Стикерлер

Қауіпсіздік ережелері туралы слайдтар.

Әлеуметтік желілердегі жеке мәліметтердің қауіптері туралы бейнеролик.

Кері байланыс

Рефлексия (5 минут)

• «Бес саусақ» әдісі:

o Бас бармақ: Бүгінгі сабақ ұнады ма?

o Сұқ саусақ: Сабақтан не үйрендің?

o Ортаңғы саусақ: Не түсініксіз болды?

o Аты жоқ саусақ: Келесіде не білгің келеді?

o Шынашақ: Сабақтағы көңіл-күйіңді сипатта.

Оқушылар тілектері мен ұсыныстарын білдіреді

Қағаз қиынды

лары