Оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамытуда ұйғыр тілі мен әдебиеті пәндерінің рөлі

Чевәр-синип

«Оқуғучиларниң функционаллиқ саватлиғини ашурушта уйғур тили вә әдәбияти пәнлириниң роли»

Баяндай асасий оттура мәктивиниң уйғур тили вә әдәбияти пәнлириниң муәллими Идилова Ревизем Максумовна

Мәхсәт: билим алғучиларниң функционаллиқ саватлиғини ашурушта уйғур тили вә әдәбияти пәнлириниң муһимлиғини ениқлап, муәллимләрни өз паалийитидә оқуғучиларниң иқтидар саватлирини риважландурушқа интилдуруш.

Өткүзилидиған вақти 29.11.2024-жил

Орни: Әмгәкчиқазақ наһийәси Байсейит йезиси

«Исмайил Таиров намидики оттура мәктиви» КММ

Чевәр-синипниң берилиши

Психологиялик вәзийәт:

• Бүгүнки чевәр – синипқа хуш кәйпият билән кәлгән кәсипдашлар бир чавак чалсун.

• Өз кәспиниң чевәрлири болған кәсипдашлар икки чавак чалсун.

• Вилайәтлик семинардин пайдилиқ тәвсийә, усунушларни алған кәсипдашлар үч чавак чалсун. Рәхмәт!

«Қум вә таш». Бүгүнки иш-чариға буларниң қандақ алақиси бар?

Топқа бөлүш. Қатнашқучилар ватсап арқилиқ алдин ала 2 топқа бөлүнгән.

Мавзуға чиқиш:

• Кәсипдашлар, қени, деризидин талаға қараңлара, немә көриватисиләр?

• Дурус. Һаят, өмүрни көрүватимиз. Шу һаятқа бизниң шагиртлар тәйярму? Функционаллиқ саватлиқ термини тоғрилиқ нурғунлиған алимларниң изаһи бар болуп, һәммиси дегидәк билим алғучиларниң нәзәрий билимини әмәлиятта, һаятта дурус қоллинилиши, һәрхил вәзийәттин тоғра йол тепип чиқиши дәп изаһлайду.

Силәр алдиңлардики булутларға чевәр-синиптин немиләрни күтисиләр, шуни йезиңлар.

Анкета.

3- өз тәжрибәмдә қоллинимән

2- мавзу билән тонуш

1-мавзуни чүшәнмидим

24 балл-100% мавзуни толуқ өзләштүргән;

18 балл - 70-80% өзләштүрүш жәриянида;

12 балл - 50% чүшәнчиләрни өзләштүрүштә қийинлиқлар бар.

Һөрмәтлик кәсипдашлар диққитиңларни Gamma платформиси арқилиқ сүнъий интеллект ярдими билән тәйярлап кәлгән презентацияға жәлип қилмақчимән. Диққәт қоюп тиңшайли.

Әмәлий иш.

1-топ. Берилгән еланлиқ буклет асасида оқуғучиларниң функционаллиқ саватлиғини шәкилләндүрүшкә беғишланған тапшурмиларни түзүңлар.

2-тапшурма. Мәтин бойичә оқуғучиларниң функционаллиқ саватлиғини шәкилләндүрүшкә беғишланған тапшурмиларни түзүңлар.

Икки дост

Бурун­бурун­бурунда, әл арисида уруш көп болған чағда, икки батур дост болупту.

Бир күни әскәрләр бир дәрияниң бойиға орунлишиду. Шу чағда туюқсизла дүшмәнләр уруш ачиду. Һәммә мал­мүлүклирини елип, адәмлирини тутқунға алиду.

Икки достниң бири дүшмән қолиға чүшиду. Достиниң қолға чүшкинини аңлиған иккинчи батур күзниң қара соғиға қаримастин, дүшмән ятқан җайға келиду.

Дүшмәнләр уни тутувалиду. Батур болса уни қолбашчисиға елип беришни сорайду. Елип барғандин кейин:

- Мән қолуңларға чүшкән бир батурниң хунини төләп, сетип елишқа кәлдим. Лекин мениң силәргә беридиған мал­мүлкүм, пулум йоқ, әгәр достумни бошатсаңлар, униң үчүн өзәмниң өмрүмни қурван қилар едим, — дәйду.

Қолбашчи ойлинип, уни синимақ болиду:

- Бопту, мән сениң өмрүңни қиймай, бирақ маңа сениң көзлириң керәк, оюп алимән, — дәйду. Батур өзиниң көзлирини берип, достини бошитипту вә униң мүрисигә қолини артип, хошал қайтипту. Буни көргән қолбашчи “Мундақ әрлири бар хәлиқни урушта бәтму­бәт йеңиш қийин екән” дегән қарарға келип, әскәрлирини чекинишкә буйруқ берипту.

(Ривайәт)

Хуласә.

Чевәр- синип жәриянида алған билим вә орунланған тапшурмиларни йәкүнләп, йәнә бир қетим асасий чүшәнчиләрни ениқлап өтсәк.

Рефлексия.

Биз булутлиримизға қайтип келимиз. Қайси булутни силәр өзгәрткән болар едиңлар? Қайси булутниң рәңги яки шәклини тамамән башқа қилип ясаттиңлар? Немишкә?

Диққитиңларға вә һәмкарлишип әмгәк қилғиниңларға рәхмәт!