Бекжанов Акжан Бекманович,

«Қ. Сәтбаев атындағы мектеп- гимназия»-сі дене шынықтыру пән мұғалімі,

Түркістан облысы, Созақ ауданы

ОҚУШЫЛАРДЫҢ ФУТБОЛ ОЙНАУ ШЕБЕРЛІГІН ДАМЫТУ ТӘСІЛДЕРІ

Кіріспе

Қазіргі білім беру жүйесінде дене шынықтыру пәнінің маңызы ерекше. Соның ішінде футбол – оқушылардың дене дайындығын, жылдамдығын, төзімділігін және ептілігін дамытатын ең тиімді спорт түрлерінің бірі. Футбол арқылы оқушылар ұжымдық жұмысқа, жауапкершілікке және тактикалық ойлауға үйренеді. Сондықтан дене шынықтыру мұғалімінің негізгі міндеті – оқушылардың футбол ойнау шеберлігін жүйелі және ғылыми негізде дамыту.

Футбол шеберлігін дамытудың негізгі бағыттары

1. Техникалық дағдыларды қалыптастыру

Футбол ойынын меңгерудің негізі – техникалық дайындық. Мұнда келесі элементтерге ерекше көңіл бөлінеді:

• Допты алып жүру (дриблинг)

• Допты беру және қабылдау

• Қақпаға соққы жасау

• Допты тоқтату

• Қорғаныс әрекеттері

Техникалық жаттығуларды үйрету барысында:

• Қарапайымнан күрделіге қағидасын сақтау;

• Әр жаттығуды көрсету және түсіндіру;

• Қателерді дер кезінде түзету маңызды.

Жаттығулар жүйелі түрде қайталанып, ойын жағдайында бекітілуі тиіс.

2. Тактикалық ойлауды дамыту

Футбол – тек қана қозғалыс емес, ойынды түсіну өнері. Оқушыларды:

• Алаңда дұрыс орналасуға,

• Әріптесіне уақытылы пас беруге,

• Қарсыластың әрекетін болжауға,

• Командалық әрекетке үйрету қажет.

Шағын топтық ойындар (3х3, 5х5) тактикалық ойлауды дамытуға өте тиімді. Бұл әдіс әр оқушының ойынға белсенді қатысуына мүмкіндік береді.

3. Дене қасиеттерін дамыту

Футбол шеберлігі дене дайындығымен тығыз байланысты. Сондықтан сабақ барысында:

• Жылдамдықты дамыту жаттығулары

• Ептілікке арналған эстафеталар

• Төзімділікке арналған жүгіру жаттығулары

• Күшті дамыту жаттығулары

жүйелі түрде қолданылуы тиіс.

Жаттығулар жас ерекшелігіне сай және қауіпсіздік талаптарын сақтай отырып ұйымдастырылуы қажет.

4. Ойын арқылы үйрету әдісі

Орта буын оқушылары үшін ойын элементтері өте маңызды. Құрғақ жаттығулардан гөрі:

• Эстафеталық жарыстар

• Техникалық станциялар

• Мини-турнирлер

• Рөлдік тапсырмалар

оқушылардың қызығушылығын арттырады және шеберлікті табиғи түрде дамытады.

5. Мотивация және психологиялық қолдау

Мұғалім оқушылардың жетістігін үнемі атап өтіп, қолдау көрсетуі керек.

• Әр жетістік мадақталуы тиіс;

• Қателік үшін жазалау емес, түсіндіру әдісі қолданылуы қажет;

• Командалық рух қалыптастыруға көңіл бөлінуі керек.

Позитивті ортада оқушылар белсенді әрі сенімді ойнайды.

Сабақты ұйымдастырудың тиімді жолдары

1. Сабақ құрылымын нақты жоспарлау (қыздыру – негізгі бөлім – қорытынды).

2. Әр оқушыны белсенді қатыстыру.

3. Қауіпсіздік ережелерін сақтау.

4. Ойын барысында әділ төрешілік жүргізу.

5. Сабақ соңында талдау жасап, кері байланыс беру.

Қорытынды

Оқушылардың футбол ойнау шеберлігін дамыту – жүйелі жаттығу мен дұрыс ұйымдастырылған педагогикалық үдерістің нәтижесі. Техникалық және тактикалық дайындықты үйлестіру, дене қасиеттерін дамыту, ойын әдістерін қолдану және психологиялық қолдау көрсету арқылы мұғалім оқушылардың спорттық қабілетін жоғары деңгейге көтере алады.

Футбол сабағы – тек спорттық машық емес, ол оқушылардың тәртібін, ұжымдық мәдениетін және салауатты өмір салтын қалыптастыратын маңызды құрал.