Өткізгіштерді тізбектей және параллель қосу.

Сынып 8

Сабақ 38

Сабақтың аты

§41 Өткізгіштерді тізбектей және параллель қосу.

Жалпы мақсаты

Өткізгіштерді тізбектей және параллель қосу жайлы мағлұмат беру

Өткізгіштерді тізбектей және параллель қосуды күнделікті өмірде және өндірістерде, есептер шығаруда қолдана білуге үйрету

Топта бағалай білуге баулу

Күтілетін нәтиже

Өткізгіштерді тізбектей және параллель қосу жайлы мағлұмат алады

Өткізгіштерді тізбектей және параллель қосуды күнделікті өмірде және өндірістерде, есептер шығаруда қолдана білуге үйренеді

Сабақтың түрі

Сындарлы оқыту

Көрнекіліктер мен құрал-жабдықтар

Оқулық, таратпа материалдар, тірек-сызбалар,интерактивті тақта,постер,маркер, стикер.

Әдіс-тәсілдер

Жұптық, топтық жұмыс, диалог, сын тұрғысынан ойлау, өзіндік бағалау

Сабақтың барысы

Ұйымдастырыу

Сәлемдесу;

Түгендеу;

Топқа бөлу;

Жағымды психологиялық ахуал туғызу;

Оқушылармен бірге бағалау критерийлерін анықтап алу

Үй тапсырмасын тексеру

Өтілген тақырыптар бойынша сұрақтар қою, сәйкестіру тест

Бөлімі

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Білу

Сабақтың тақырыбын, мақсатын айқындау

Үй тапсырмасын тексеру, қайталау. (сыныпты үш топқа бөлу)
Сөз шешу: І топқа - кот, ІІ топқа - декергі, ІІІ топқа - керуен (берілген сөздің дұрысын жазу)
1. Шаманың атауы
2. Белгіленуі
3. Формуласы
4. Өлшейтін құрал
5. Өлшем бірлігі
6. Өлшейтін құралдың шартты белгіленуі
7. Өлшейтін құралдың тізбекке жалғануы
8. Ашқан ғалым кім?

Түсіну

Эл оқулық демонстрация

І топ өткізгіштерді параллель жалғау оқу, түсіндіру

ІІ топ өткізгіштерді тізбектей жалғау оқу, түсіндіру

1.Тапсырмамен танысады

2.Жұбына түсіндіреді

3.Сұраққа жауап береді, өзі сұрақ қояды.

4.Тақырыпты түсіндіреді.

5.Өзіне қойылған сұрақтарға жауап беріп, топтың тақырыпты

меңгергенін өзі сұрақ қойып тексереді.

6.Топтар бір-біріне сұрақ қояды

7.Жеке оқушымен жұмыс.

Қолдану

Тақтамен жұмыс.

. Техникада және тұрмыста әр түрлі тұтынушылар:қыздыру шамдары,үтіктер,электр пештері,электрқозғалтқыштары және т.б.электр құралдарын пайдаланады.Бұлар түрліше жалғанады.Практикада қолданылатын электр тізбектерінің құрамында бірнеше электр энергиясын тұтынушы элементтер болуы мүмкін. Бұл элементтер бір-бірімен әрқалай қосылады, мысалы тізбектей немесе параллель.

Тізбектей жалғауда:

Өткізгіштерді тізбектей жалғағанда ток күштері тең, ал тізбектегі жалпы кернеу оның бөліктеріндегі кернеулердің қосындысына тең болады, ал жалпы кедергі әрбір өткізгіштің кедергілерінің қосындысынан тұрады:

I = I₁ = I₂ = … = I_n;

U = U₁ + U₂ + … + U_n ;

R = R ₁ + R₂ + … + R_n.

Егер бірінші өткізгіштің соңы екінші өткізгіштің басымен, екіншініғң соңы үшіншінің басымен жалғанса, онда мұндай қосуды тізбектей қосу деп атайды.

Параллель жалғау:

Өткізгіштерді паралель жалғағанда, тізбектің барлық бөліктерінде кернеу бірдей, ал жалпы ток күші әрбір өткізгіштегі ток күштерінің қосындысына тең, жалпы кедергі әрбәр өткізгіштің кедергісінен кем болады.

U = U ₁ = U ₂ = … = U_n

I = I ₁ + I ₂ + … + I_{n
= + + … +}

Егер өткізгіштердің басын бір ғана А нүктесінде, ал ұштарын екінші бір В нүктесінде жалғаса, онда мұндай жалғауды өткізгіштерді параллель жалғау деп атайды.

Сергіту сәті

Дене қимылдарын жасату арқылы сергіту жасату

Дене қимылдарын жасату арқылы сергіту жасады

Талдау

Тиімді жолмен шығару , қатемен жұмыс.

Физикалық диктант.

1. Пайдаланған мені жұрт

Отын менен жарыққа

Қызмет етем әрқашан

Түсіне білген халыққа

Жауабы: (Электр тогы)

2. Бойындағы зарядты

Ұзақ уақыт сақтайды

Реленің күшімен

Бүлдірместен баптайды.

Жауабы: (Аккумулятор)

3. Ток бар жерде, біреу бар

Өлшемі вольт, киловольт

Ұмытып кетпе тағы да,

Гектавольт пен мегавольт

Жауабы: (Кернеу)

4. Аса қажет өмірге халық үшін

Пайдаланам күн сайын жарық үшін

Жауабы: (Электр шамдары)

5. Мұз жарғыш жүзіп келеді

Бауыры қызып келеді

Абайла ойып түсер

Ондайлар бұзық келеді

Жауабы: (Үтік)

6. Шам, плита жұмысын жасай қалды

Ал, оның есептен – ақ басы айналды

Жауабы: (Электр есептегіш

Жинақтау

Тест алу

1. Ток күшінің өлшем бірлігі не?

а) 1 А в) 1 В с) 1 Ом д) 1 Ом * м

2. Химиялық энергияны электр энергиясына айналдыратын элемент.

а) Вольта элементі в) Гальвани элементі с) Нейтрондар д) Иондар

3. Аккумулятор қай елдің сөзі?

а) Латын в) Грек с) Ағылшын д) Итальян

4. Меншікті кедергінің өлшем бірлігі қайсысы?

а) 1В в) 1 Ом * м с) 1 А д) 1 Ом

5. Дененің электрленгенін анықтайтын құрал:

а) Реостат в) Амперметр с) Электроскоп д) Вольтметр

6. Тізбек бөлігі үшін Ом заңының формуласы:

а) U = IR в) I = c) R = p д) R =

7. Кедергілері 4 Ом және 6 Ом болатын өткізгіштер параллель жалғанған. Жалпы кедергісін тап.

а) 2,4 Ом в) 3,7 Ом с) 4,2 Ом д) 5,8 Ом

Білімдерін жинақтап, қорытады.

Бағалау

Оқуды және оқыту үшін бағалау: екі жұлдыз, бір тілек; Тренинг «Адам есімінің түстері»

Формативті бағалау , өзін- өзі бағалау

Мұғалімнің бақылауы

Бағалау критерийлері арқылы өздеріне баға береді.

Кері байланыс

Үміт ағашына стикер парағын жапсыру арқылы бағалау

Оқушылар өз пікірлерін жазады.

Үйге тапсырма

§ Теоремаларды жаттау № 284 , №283(ә)

Жан-жақты ізденеді