"Өзін өзі тану" сабағынан "Сүйіспеншілік мекені"

ДӘРІС № 5

ТАҚЫРЫБЫ:Тағам гигиенасы

ДӘРІС ЖОСПАРЫ:

1. Дурыс тамақтану. Балансты тамақтау

2. Тамақ ішу тәртібі

3. Энергетикалык баланс

4. Ағзанын энергия жоғалтуы

5. Негізгі зат алмасу

ДӘРІС МАЗМҰНЫ:

Тамақтану – ағзаның маңызды физиологиялық сұранысы, ол негізгі қызметтерді атқарады:

- адамның ағзасыны өсуіне қатысады;

- адамның ағзасының жетілуіне қатысады;

- жұмыс істеу қабілетінің белсенділігін арттыруды және қамтамасыз етуге бағытталады.

Сондықтан тиімді тамақтану жағдайын нормада ұстап және жұмыс қабілеттілігінің жоғары деңгейін қамтамасыз етуі қажет.

Тиімді тамактанудың негізгі элементтері болып мыналар саналады:

1) - үйлесімді тамақтану;

2) - тамақтану тәртібі.

Тиімді тамақтану – тәуліктік тамак тағамдарының калория молше-рінің тәуліктікте қуатты жоғалту мөлшеріне қатынасы. Бұл катынастың өзгеруі ағзада әр түрлі өзгерістер тудырады. Мысалы, тағамдық рационда үнемі калориясы аз тағамдарды колданғанда адам азады, жұмыс кабілеті нашарлайды, әр түрлі жүқпалы ауруға қарсы төмендейді, ал керісінше та-ғамдық рационда үнемі калориясы көп тағамдарды қолданғанда адам семі-реді, денесін май басады, соның салдарынан әр түрлі аурулар пайда бола-ды. Әсіресе, калориясы жөғары тағамдардыі қолдану гиподинамия, бұл-шық еттерге күш түспеген кезде, яғни адам аз қозғалатын жұмыс атқарса өте кауіпті болып саналады. Бұл кезде адам ағзасына тамақ арқылы көп қуатты түседі, ал қуатты жұмсауы аз болады, қуатты артық мөлшері ағза-да майға айналады да, адам семіреді.

Адамның денсаулығына қажетті тиімді тамақтанудың негіздерінің анықтамалары

Үйлесімді тамақтану.

Үйлесімді тамақтану тамақтық заттарға деген қажеттілігі және өзара ара қатынасы үйлесімді тамақтану деп атайды.

Үйлесімді тамақтану бойынша:

- тағам дұрыс сіңуі үшін;

- адам ағзасы дұрыс өмір сүруі үшін;

- ағзада уақытылы барлық тамақтық заттармен қамтамасыз ету керек;

- тамақтық заттар дұрыс арақатынаста болуы керек.

Үйлесімді тамақтану деп адамның тамағының құрамындағы барлык тамақтық, биологиялык белсенді заттардың ең тиімді арақатынаста болуы және олар адам ағзасына ең жоғарғы пайдалы тигізуін айтамыз.

Үйлесімді тамактану тамақтық заттар мен биологиялык белсенді қатар санымен сапа жағынан да тиімді байланыста болуы керек, олар ақуыз, май, көмірсу, витаминдер (дәрумендер) мен минералды элементтер.

Тамақтың заттарға және биологиялық белсенді заттарға деген қажеттілік берілген.

Ересек адамдардың үйлесімді тамақтану формуласы

(А.А Покровский бойынша берілген)

№	Тағамдық заттар	Тәуліктік қажеттілік
1.	Су г :	1750-2200
1.1	оның ішінде: ішетін (су, шәй, кофе, шырындар т.б.)	800-1000
1.2	Сорпа	250-500
1.3	Тамақ тағамдарымен	700
2.	Акуыздар, г	80-100
2.1	Оның ішінде жануарлар ақуызы	50
3.	Алмастыруға болмайтын аминқышқылдары, г
3.1	Триптофан	1
3.2	Лейцин	4-6
3.3	Изолейцин	3-4
3.4	Валин	3-4
3.5	Треонин	2-3
3.6	Лизин	3-5
3.7	Метионин	2-4
3.8	Фенилаланин	2-4
4.	Алмастыруға болатын амииқышқылдары, г
4.1	Гистидин	1,5-2
4.2	Аргинин	5-6
4.3	Цистин	2-3
4.4	Тирозин	3-4
4.5	Аланин	3
4.6	Серин	3

4.7	Глутамин қышкылы	16
4.8	Аспаргин қышкылы	6
4.9	Пролин	5
4.10	Гликокол	3
5.	Көмірсулар, г	Материалды жүктеу Жүктеу Сақтау Бөлісу ЖИ арқылы жасау Файл форматы: docx Өзін-өзі тану Портфолио Барлық сыныптар 26.00.2020 432 Жүктеу Сақтау ЖИ арқылы жасау Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз, шағым қалдыра аласыз Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз! Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі. Толығырақ Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз! Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз! Жариялау Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз! Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз! Жариялау Министірлікпен келісілген курс саны 12 Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Тарих пәні педагогтерінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Ағылшын тілі пәні педагогінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Информатика пәні педагогінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Мектепке дейінгі білім беру ұйымдары педагогтерінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген «Қазақ тілі» және «Қазақ әдебиеті» пәндері бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану. Жасанды интеллект: теория және практика 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Білім беру ұйымы басшысының тәрбие ісі жөніндегі орынбасары мен сынып жетекшінің кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген