«КурсANT» білім беру орталығы

ҰЛТТЫҚ БІЛІКТІЛІК ТЕСТІЛЕУГЕ ДАЙЫНДАЛУҒА
АРНАЛҒАН ПЕДАГОГИКА МЕН ƏДІСТЕМЕДЕН
КӨМЕКШІ ҚҰРАЛ
педагог қызметкерлерге арналған көмекші құрал

Алматы - 2018

ƏОЖ 373
КБЖ 74.20
Б 743
Құрастырған: «КурсANT» білім беру орталығы
Б 743 Ұлттық біліктілік тестілеуге дайындалуға арналған педагогика мен
əдістемеден көмекші құрал. – Алматы, 2018. -89 бет.

ISBN 978-601-275-901-3

Көмекші құрал педагог қызметкерлерге арналған жаңа форматтағы Ұлттық
біліктілік тестілеуге дайындалуға арналған сұрақтардың жинағы болып
табылады. Аталған көмекші құралдан күтілетін нəтижелер педагог
қызметкерлердің өз тəжірибесінде қолданып жүрген əдіс-тəсілдерінің
оқушыларды қалай оқыту керектігін, соның нəтижесінде еркін, өзіндік дəлелуəждерін нанымды жеткізе білетін, ынталы, сенімді, сыни пікір-көзқарастары
жүйелі дамыған, сандық технологияларда құзырлылық танытатын оқушы
ретінде қалыптасуын қамтиды.

ƏОЖ 373
КБЖ 74.20

ISBN 978-601-275-901-3

«Жедел басу баспаханасы», 2018

КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасының Президенті 2018 жылғы 10 қаңтардағы
«Төртінші өнеркəсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері»
атты Қазақстан халқына Жолдауында Қазақстан жаңа əлем көшбасшыларының
қатарына қосылу үшін педагогтарды оқыту жəне олардың біліктілігін арттыру
жолдарын қайта қарау, мұғалімдер үшін біліктілік деңгейін ескеретін
категориялардың жаңа кестесін енгізу, категорияларды ұлттық біліктілік тест
арқылы беру жəне орта білім беру саласында жаңартылған мазмұнға көшу, яғни
жаңа бағдарламалар, оқулықтар, стандарттар жəне кадрлар даярлау сияқты
бірқатар міндеттерді орындау керектігін атап өткен болатын.
Осы «Ұлттық біліктілік тестілеуге дайындалуға арналған педагогика мен
əдістемеден көмекші құрал» педагог қызметкерлерге арналған жаңа форматтағы
Ұлттық біліктілік тестілеуге дайындалуға арналған сұрақтардың жинағы болып
табылады. Аталған көмекші құралдан күтілетін нəтижелер педагог
қызметкерлердің өз тəжірибесінде қолданып жүрген əдіс-тəсілдерінің
оқушыларды қалай оқыту керектігін, соның нəтижесінде еркін, өзіндік дəлелуəждерін нанымды жеткізе білетін, ынталы, сенімді, сыни пікір-көзқарастары
жүйелі дамыған, сандық технологияларда құзырлылық танытатын оқушы
ретінде қалыптасуын қамтиды. Мектеп əкімшілігі мен білім беру жүйесін
басқару органдарының мұғалімдерді тиісті ресурстармен қамтамасыз ету
қызметінен гөрі, оқушыларды тəрбиелеу, дамытуға бағытталған мұғалімнің
сыныптағы күнделікті жұмысы оқыту үдерісі мен оқушылардың оқу
нəтижелеріне көбірек ықпал етеді
Көмекші құралда ұсынылатын материалдар баспа беттерінен жəне
ғаламтор желісінен жинақталып, құрастырылған.

3

Ұлттық біліктілік тестілеуге дайындалуға арналған
педагогика мен əдістемеден көмекші құрал
1. … өз еңбектерінде диалог сабақта оқушылардың қызығушылығын
арттырумен қатар олардың білім деңгейінің өсуіне үлес қосатынын атап
көрсетеді.
Жауап: Мерсер мен Литлтон
2. «… менің негізгі принципім: адамға əрқашан барынша көп талап қою,
сонымен қатар оны мейлінше қатты сыйлау» кімнің пікірі?
Жауап: А.С.Макаренко
3. «Ағаш ықтималдығы» стратегиясы нені білдіреді екенін анықтау жəне
оны тапсырмалар, мəселелер мен түрлі күнделікті жағдаяттарды шешу үшін
қолдану қай сабақта болады
Жауап: Математика
4. «Адамдар басқалардың белгілі бір тапсырманы орындауын бақылау
барысында білім алады» деген идея __________ оқу теориясының негізі болып
табылады.
Жауап: Əлеуметтік-жағдаяттық
5. «Бағалау» термині қандай мағынаны білдіреді?
Жауап: Жақын отыру дегенді
6. «Бастама-жауап-кейінгі əрекет» (БЖƏ) моделі бойынша қойылған
сұрақтарда бастама жасайтын жəне оны бақылап отыратын адам - мұғалім» деп
пікір білдірген ғалым
Жауап: Мерсер, 1995 ж.
7. «Білім алуды үйретудің» қозғаушы күші
Жауап: Метатану
8. «Дəлелдердің деңгейі мен маңызын мойындау» сыни тұрғыдан ойлау
қабілеттерінің ерекшелігі
Жауап: Пайым
9. «Дəстүрлі» білім беруді енжарлықпен білім алу үдерісі ретінде
сипаттайды жəне өзара əрекеттің немесе сыни қатысуды төмен деңгейін қажет
ететін жаттап алу əдісін сынаған
Жауап: Дж.Дьюи
10. «Диалог арқылы оқыту» жəне «Қалай оқу керектігін үйрету»
Жауап: Бірінші модуль

4

11. «Диалог негізінде оқыту жəне оқу» еңбегінің авторы
Жауап: Мерсер, 1995 ж., Александр, 2008 ж., Литолтон, 2007 ж.
12. «ЖАДА» сөзінің толық атауы
Жауап: Жақын арадағы даму аймағы
13. «Жақын арада даму аймағы» ұғымын енгізген ғалым
Жауап: Л.С.Выготский
14. «Жақын отыру» дегенді білдіретін латын сөзінен шыққан термин
Жауап: Бағалау термині
15. «Жер сілкінісі, күші, салдарлары» тақырыбындағы бейнематериал
көрсетіледі. Балалар куə ретінде жер сілкінісі болған аймақтағы өз сезімдерін
əңгімелейді.
Жауап: Əңгімелеуге идея дайындау
16. «Зияткерліктің өзара байланысын көрсету мүмкін емес» деген пікір
білдірген ғалым
Жауап: Говард Гарднер
17. «Кейс-стади» сыныптардың əрқайсысында талантты жəне дарынды
балаларды анықтау жөнінде əртүрлі əдістерді қолданып суреттейтін жоба саны
Жауап: Үш жоба
18. «Көзге көрінетін оқыту: Жетістіктерге қатысты 800-ден астам метаанализдердің синтезі» кітабының авторы
Жауап: Джон Хетти
19. «Қалай оқу керектігін үйрету» моделінің атауы қандай үдеріске
жатады?
Жауап: Өзін-өзі реттеу үдерісі
20. «Қалай оқу керектігін үйрету» модулінің атауы
Жауап: Өзін-өзі реттеу
21. «Қарым-қатынас жасаудың бірсарынды үдерісі емес, керісінше,
идеялар екіжақты бағытта жүреді жəне осының білім алу үдерісі алға жылжиды»
деп тұжырымдама жасаған ғалым
Жауап: Александр, 2004 ж. «Білім берудегі əңгімелесу»
22. «Мен көшбасшының қай түріне жатамын?» өзін-өзі бағалауға
араналған ________ жаттығу.
Жауап: Психологиялық

5

23. «Мен өз оқушыларымының қажеттіліктері мен мүмкіндіктерін анықтай
аламын, жəне оны анықтау үшін менде жоспар бар» – өз əрекеттеріме осындай
рефлексия жүргізілетін кезең
Жауап: Сабаққа дейін
24. «Мен» тұжырымдамасын дамытқан ғалым
Жауап: Карл Роджерс, 1983 ж.
25. «Мен» тұжырымдамасын, жəне жеке тұлға мен оның тəжірибесімен
қарым-қатынас жасау маңыздылығын дамытқан ғалым
Жауап: Карл Роджерс, 1983 ж.
26. «Мен» тұжырымдамасындағы бір үйлесімдік
Жауап: Əлеуметтік
27. «Метатану» термині оқушылардың саналы білім алуы мен ойлауын
дамытуға ықпал ететін бірқатар үдерістерге қатысты қолданылады» деген пікір
қалдырған ғалым
Жауап: Джон Флейвелл, 1976 ж.
28. «Метатану» терминінің авторы
Жауап: Джон Флейвелл
29. «Метатану» ұғымын енгізген ғалым
Жауап: Джон Флейвелл, 1976 ж.
30. «Мұғалімге арналған нұсқаулықтан» алынған мəтінді оқыңыз: Ғылыми
зерттеу нəтижелері сабақта диалогтің маңызды рөл атқаратынын көрсетті.
Мерсер мен Литлтон (2007) өз еңбектерінде диалог сабақта оқушылардың
қызығушылығын арттырумен қатар олардың білім деңгейінің өсуіне үлес
қосатындығын атап көрсетеді. Зерттеулерде ересектермен интерактивті қарымқатынас пен достарымен бірігіп жүргізілген жұмыстың балалардың оқуына жəне
когнитивті дамуына əсер ететіндігі айтылған. Төменде келтірілгендердің
қайсысы Мерсер мен Литлтонның диалогтік оқыту мен оқу туралы идеяларына
қатысты емес?
Жауап: Мұғалімдер сабақта көп сөйлеулері керек

6

31. «Мұғалімге арналған нұсқаулықтан» алынған мəтінді оқыңыз: Джон
Флейвелл (1976) өткізген алғашқы кең көлемді метатану зерттеуінде ерте
жастағы балаларға еске сақтауға тапсырмалар берілді. Бестен жеті жасқа дейінгі
оқушыларға зерттеуші белгілі ретпен бірқатар заттарды көрсетті. Он бес
секундтан кейін балалардан осы реттілікті бұзбай еске түсіру сұралды. Ересектеу
балалар бір нəрсені еске сақтау қажет болса, ол үшін күш салу керек екендігін
түсінді. Олар қайталау тəсілін пайдаланып, кезектілік ретін еске сақтады. Ал
неғұрлым кішірек балалар бұл тəсілді пайдаланбағандықтан, есте сақтай алмады.
Қайталау туралы нұсқау алғаннан кейін ғана олар тапсырманы дұрыс орындап
шықты. Нұсқау берілмеген жағдайда оқушылар білім алу уақытын өнімсіз
(тиімсіз) пайдаланды. Джон Флейвелл мұндай қабілеті жетіп тұрса да,
«тəсілдерді пайдаланбауды» «өнімділік тапшылығы» деп сипаттайды
(Whitebread, 2000). Жүргізілген зерттеудің негізінде төменде келтірілген
жауаптар нұсқаларының қайсысы дұрыс болып табылады?
Жауап: Бес жастағы балаларға метакогнитивтік стратегияларды
үйретуге болады
32. «Мұғалімнің талабы» зерттеуінің авторы
Жауап: Михай Чиксентмихайи
33. «Нақтылайтын өңдеуді» зертеген ғалым
Жауап: Хелга Нойсмен, 2006 ж.
34. «Ойлау туралы ойлану» қай модульді сипаттайды?
Жауап: Сыни тұрғыдан ойлауды үйрету
35. «Ойын - баланың алдынан өмір есігін ашып, оның шығармашылық
қабілетін дамытады, ойынсыз ақыл- ойдың қалыптасуы мүмкін емес» деген
пікірдің авторы
Жауап: В.А. Сухомлинский
36. «Оқушылардың пікірлесудің мақсаты – қабылдаушының көзқарасы
тұрғысынан алғанда оқудың не екендігін түсіну, жекелеген оқушылар мен топтар
үшін қалай да жақсарту» - деп жазған
Жауап: Джин Раддок
37. «Оқып отырған əңгіме бойынша не болатынын мен болжаймын»
(Əрқашан. Кей кезде. Ешқашан) ұсынылған пікір оқушыға беретін мүмкіндік
Жауап: Ойлауды жəне бағытталған оқуды қолдануға өзіндік бағалау
жүргізу
38. «Оқыту үшін бағалау» дербес тұжырымдама деп танылған жыл
Жауап: 1999 ж.
39. «Оқытудағы гуманистік тəсілінің» негізін қалаушылар
Жауап: Маслоу мен Роджерс
7

40. «Оқытудың жолын қалай үйрену керек» тақырыбы бойынша
жүргізілген ауқымды зерттеу барысында Кембридж университетінің
зерттеушілері жүргізген жоба
Жауап: Оқушы үні
41. «Педагогика» термині білдіретін мағына
Жауап: Жетектеуші
42. «Рефлексиялаушы практик» ұғымын жасаушылар
Жауап: Дж.Дьюи, Д.Шон
43. «Ситуациялық тану» түсінігін берген ғалымдар
Жауап: Лейв жəне Венгер
44. «Сұрақ қою, қайта сұрақ қою» стратегиясының көмегімен бір пікірге
келдік
Жауап: Қайталама–түзету
45. «Тəрбиелеу болжамдары» кітабының авторы
Жауап: Джудит Харрис
46. «Тиянақты, нақты жəне жан-жақты болу» сыни тұрғыдан ойлау
қабілеттерінің ерекшелігі
Жауап: Тəртіп
47. «Төңкерілген сынып» оқыту технологиясының авторлары
Жауап: Арон Самс жəне Джонатан Бергманн
48. «Үш көмекші» ұғымы кімге тəн?
Жауап: Шульман
49. «Үштік модель» зияткерлік теориясының авторы
Жауап: Роберт Стернберг
50. «Экспериментальды» оқыту немесе «жаңалық ашу жолымен оқыту»
идеясын жарыққа шығарған, оқыту саласындағы когнитивтік психолог жəне
теоретик, ғалым
Жауап: Джером Брунер, 1960 ж.
51. «Эпистемиялық субъектіні» зерттеген ғалым
Жауап: Жан Пиаже
52. «Lesson Study» таныстырылымын жасаған
Жауап: М.Йошида
53. 1-апта, күндегі Дипактың қасиеті
Жауап: Ұстанымы
8

54. 1960 жылдан бастап қандай бағалаудың түрлерінің айырмашылығы
белгіленді?
Жауап: Формативтік жəне жиынтық
55. 1960 жылдары когнитивті психология əлемінде «Ойлауды дамыту
теориясы» басымдыққа ие болды. Аталған теорияның авторы
Жауап: Жан Пиаже
56. 1960 жылы белгіленген бағалау түрлері
Жауап: Формативтік жəне жиынтық
57. 1960 жылы когнитивті психологияда басымдыққа ие болған «Ойлауды
дамыту» теориясының авторы
Жауап: Жан Пиаже
58. 1971 жылы сыныпта тіл қаншалықты қолданылса, соншалықты
оқушылардың білім алуына əсер ететінін айтқан ғалым
Жауап: Барнс
59. 1973 жылы селективті зейіннің дамуын көрсеткен ғалымдар
Жауап: Хаген, Хейл
60. 1994 жылы балалардың өз оқуын бақылау мен мониторнигі үдерісінде
дербестігін қалыптастыруға баса назар аударған ғалымдар
Жауап: Шанк мен Циммерман
61. 5 кезеңді модельді жəне 4-блоктан кейбір үлгілерді пайдаланған ғалым
Жауап: Каролина Шарпке
62. Авраам Маслоу жасаған адам қажеттіліктерінің иерархиясындағы
негізгі қажеттілік
Жауап: Өзін-өзі таныта білу қажеттілігі
63. Адам санасында өңделетін нақты материалға аса мəн бермеген
Жауап: Стернберг
64. Адамдар қалай білім алатынын түсіну: «теориялық экспедициялардың»
өн бойында ең ұзақ болатын топ
Жауап: Когнитивті психологтар
65. Адамдардың қалай білім алатынын түсінуге бағытталған теориялық
экспедициялардың негізгі бағыттары
Жауап: Əлеуметтік теоретиктер,
теоретиктер жəне когнитивті психологтар

9

мотивациялық,

аффективті

66. Адамдардың қалай оқитындығы туралы негізгі бағыттарды атаңыз
Жауап: Əлеуметтік психология, аффективтік теориялар, когнитивті
психология
67. Адамдардың қалай оқитындықтары туралы білім саласындағы
заманауи жетістіктер дегеніміз не?
Жауап: Əлемді өзгеше қырынан қарастыру арқылы танып білу үшін оқуды шынайылықты өзгеше түсіну жəне түсіндіру тəсілі ретінде қарастыру
68. Адамдардың қалай оқитынын түсіну теориялық экспедициялар негізгі
бағыттары
Жауап: Əлеуметтік психология, аффективтік теориялар, когнитивтік
неврология
69. Адамдардың қалай оқитынын түсіну, теориялық экспедициялар негізгі
бағыттары
Жауап: Əлеуметтік-психология, аффективтік теориялар, когнитивтік
психология жəне неврология.
70. Адамның өздік базалық мəдениетін қалыптастыру жəне өздік дамуға
бағытталған жүйелі есті əрекеті
Жауап: Өздік тəрбие
71. Адамның өсуіне ерекше назар аударылған тəсіл
Жауап: Оқытудағы гуманистік тəсіл
72. Айтылған пікірге қосып аларыңыз бар ма?
Жауап: Əріптестердің кəсіби дағдылары мен олардың өзіне деген сенімін
дамыту
73. Акселерация дегеніміз
Жауап: Оқушылардың оқу бағдарламасына сай тез дамуының түрі
74. АҚШ-та білім беру жақсы білім беру бағдарламасын төмен
жалғастырудан емес, осы бағдарламаға төмен сұраныстан екендігін дəлелдеген
ғалым
Жауап: Ричард Елмор, 1996 ж.
75. Ақпарат толық болу үшін тағы қандай деректерді пайдаланамыз?
Жауап: Деректер жинау арқылы ұйымдастырушылық диагностика
жүргізу қабілеті
76. Ақпараттарды тарату жəне мəселелерді шешу мақсатында ой бөлісу
Жауап: Талқылау
77. Ақпаратты бағалаудың негізгі сипаттары
Жауап: Есеп беру, іріктеу жəне мониторинг жүргізу
10

78. Ақпараттың орналасқан жерін анықтау, ақпаратты ұйымдастыру,
түсіну, бағалау жəне құру қабілеті - ____________.
Жауап: Сандық сауттылық
79. Алған білім негізінде оқушылардың практикалық əрекеті іске
асырылады
Жауап: Іскерлік
80. Алғашқы кең көлемді метатану зерттеуінде ерте жастағы балаларға есте
сақтауға тапсырмалар берген ғалым
Жауап: Джон Флейвелл
81. Алдағы оқыту туралы шешімді қабылдау мақсатында, оқыту
нəтижесінің жүйелі қосындысына бағытталған қызметті белгілеу үшін
пайдаланылатын ұғым
Жауап: Ойлау
82. Алдын ала ойластырылған дескрипторлар мұғалімге оқушының
тапсырманы
Жауап: Оқушылар мен ата-аналарға сындарлы кері байланыс беруге
83. Алдын ала пайдалану лексика жəне қажетті тіркестер, оның ішінде тіл
уақтылы контекст, пəн бойынша оларды қалай пайдалану керектігін білу үшін
Жауап: Алдын ала оқыту
84. Алдыңғы жұмыстар портфолиосын бағалау үшін оқушылар үнемі .....
болады
Жауап: Сақтап қоюға
85. Алдыңғы қадамдарды жоспарлау жəне орындау мақсатында іс-əрекет
жасау (мысалы, оқыту жəне оқу), іс-əрекет нəтижелерін сыни талдау жəне
бағалау барысындағы мұқият ойлану үдерісі
Жауап: Іс-əрекеттегі рефлексия
86. Александр зерттеген диалог үлгілерінің ішіндегі артығын анықта
Жауап: Бағалау
87. Александр өз тəжірибесінде диалогтің неше үлгісін анықтаған?
Жауап: 5
88. Александрдің зерттеуіне сəйкес диалогтың бес үлгісіндегі механикалық
есте сақтау
Жауап: Үнемі қайталап отыру арқылы фактілерді, ойларды жаттау
89. Американдық психолог Карл Роджерс 1960 жылы жарияланған өз
эерттеулерін ___________________ қолданды
Жауап: «Жеке тұлғаға бағдарланған» терапияда
11

90. Аталған мүмкіндіктердің қайсысы оқыту үшін бағалауды қолдануда
мұғалімге Блум таксономиясы ұсынатын мүмкіндіктерді сипаттайды
Жауап: Мұғалімнің төмен дəрежелі ойлаудан жоғары дəрежелі ойлауға
дейін дамуға көмектесетін сұрақтарды қою мүмкіндігі
91. Аткинсон мен Шифрин қысқа мерзімді есте сақтау адамның жадында
негізгі орын _____ сөз пайдаланылады
Жауап: 6 мың
92. Ауызша жəне тұжырымдамалық білімдің сақталуына жауап беретін
мидың бөлігі
Жауап: Самай бөліктері
93. Ауызша, жазбаша сөйлеу түрлері арқылы сауаттылық
Жауап: Модельдеу принципі
94. Əлемдік тəжірибеде қолданылып отырған сындарлы теориялық
оқытуға негізделген тəсіл дегеніміз не?
Жауап: Пəнді терең түсіну қабілетін дамыту жəне алған білімдерін
пайдалана алуын қамтамасыз ету
95. Əлеуметтік – мəдени теориясындағы маңызды ұғым
Жауап: Жақын арадағы даму аумағы
96. Əлеуметтік сындарлылық тұрғыдан білім беруді түсіну жайында
айтқан ғалымдар
Жауап: Выготский, 1978 ж., Вуд 1998 ж.
97. Əлсіз дағдылар
Жауап: Мазасыздық, селқостық
98. Əңгіме білім алу мақсатында жүргізілгенімен, оған қатысушылардың
өзгелер ұсынған қандайда болсын идеаларды төзімділікпен тыңдау қай
əңгімелесу түріне жатады?
Жауап: Топтық –əңгіме
99. Əңгіме дебат барысында
Жауап: Ой пікірлерде үлкен алшақтық болады
100. Əңгімеге сыныпта бастама жасайтын жəне де оны бақылап отыратын
адам мұғалім болатын жағдайларды көрсететін модель
Жауап: «Бастама-жауап-кейінгі əрекет» (БЖƏ)
101. Əңгімелесу негізінде кеңес берудің кең тараған үш түрі
Жауап: Əңгіме құру, талқылау, əңгімелесу

12

102. Əңгімелесудің үш түрі
Жауап: Əңгіме-дебат, зерттеушілік əңгіме, топтық əңгіме
103. Əрекеттегі мағынаны қайта қарастырудың ретроспективті үдерісі
Жауап: Рефлексия
104. Əсердің өлшемі
Жауап: Бұл сұраққа жауап беру тəсілі
105. Б.Скиннер көзқарасы бойынша, адамдардың лайықты істері үшін
ынталандыру, лайықсыз құлықтарын елемеу немесе жаза қолдану
Жауап: Оперантты шарттылы
106. Бағалау арқылы оқуды жақсарту үшін енгізілуі тиіс түйінді бес
фактордың бірі
Жауап: Оқушының өзін-өзі бағалауға қатыстырылуы
107. Бағалау арқылы оқытуды жақсартуға
факторлардың қайсысы түйіндеу қатарына жатпайды

байланысты

болатын

Жауап: Тек мұғаліммен жүргізілетін бағалау
108. Бағалау барысында мұғалім жобалаушы ретінде болатын сұрақты
таңдаңыз
Жауап: Тақырып, бөлімді өткен уақытта не қызықты əрі пайдалы
болады?
109. Бағалау кезінде қолдануға болмайтын ақпарат
Жауап: Бұл мен көргім келгендей, ең жақсы жұмыс емес!
110. Бағалау
интерпретациясы

мақсатында

жүргізілген

қадағалау

нəтижелерінің

Жауап: Алынған мəліметтердің мəнін анықтау
111. Бағалау талантты жəне дарынды балаларды тиімді оқытуды қалайша
қамтамасыз ете алады?
Жауап: Мұғалімдер мүмкіндіктері əртүрлі оқушыларды бағалау
нəтижелеріне сүйеніп оларға арналған тапсырмаларды жоспарлайды.
112. Бағалау үдерісін тиімді жасау үшін мұғалімге ұсынылады
Жауап: Оқу мақсаттары жəне бағалау критерилеріне сəйкес тапсырма
құрастыру, оларға дискрипторлар əзірлеу.
113. Бағалау үшін оқыту сыныптағы əңгіменің басталатын негізгі үш түрі
Жауап: Механикалық, ауызша жауап алу, түсінік беру

13

114. Бағалауды қалай түсінесіздер?
Жауап: Оқытудың нəтижелерін
бағытталған қызметті белгілеу

жүйелі

түрде

жинақтауға

115. Бағалауды өткізу үшін нені анықтау қажет?
Жауап: Оқушылардың нені білетіндігін жəне не істей алатындығын,
сонымен қатар олар қандай қиындықтармен кездесуі мүмкін екендігін анықтау
116. Бағалаудың барлық түрлері төмендегілерді қамтиды
Жауап: Бақылау, интерпретация, қорытынды
117. Бағалаудың барлық түрлеріне тəн үш сипаттама бар. «Интерпретация»
сипаттамасына сəйкес келетін мұғалім əрекеті
Жауап: Оқушының жауабын критерийге сəйкестендіру
118. Бағалаудың барлық түрлеріне тəн үш сипаттама бар. «Қорытынды»
сипаттамасына тəн мұғалім іс-əрекеті
Жауап: Оқушының жауабына сəйкес шешім қабылдау
119. Бағалаудың барлық түрлерінің жалпы сипаттамасы
Жауап: Бақылау, талдап түсіндіру, қорытынды
120. Бағалаудың басты мақсаттары
Жауап:
1) Оқытудың қиындықтарын анықтау;
2) Жетістікке жеткендігін көрсететін кері бйланыс;
3) Уəж;
4) Болжау жəне сұрыптау;
5) Стандарттарды бақылау жəне орындау;
6) Оқыту бағдарламасының мазмұнын жəне білім беру стилін бақылау
121. Бағалаудың басты мақсаттарының бірі
Жауап: Болжау жəне сұрыптау
122. Бағалаудың басты мақсаттарының саны
Жауап: 6
123. Бағалаудың басты мақсатын атаңыз
Жауап: Оқытудың қиындықтарын анықтау
124. Бағалаудың мақсаттары
Жауап: Оқытудың қиындықтарын анықтау, кері байланыс, уəж, болжау
мен сұрыптау, стандартты бақылау мен орындау, мазмұнын мен білім беру
стилин анықтау
14

125. Бағалаудың мақсаты
Жауап: Əр мұғалімнің бағалауды қандай мақсатта жəне кім үшін, қалай
өткізуі керек екендігі туралы түсінігіне негізделеді
126. Бағалаудың тиімді түрлері
Жауап: Формативтік жəне жиынтық
127. Бағалаудың тиімділігі артатын уақыт
Жауап: Мұғалім оқушымен нəтижелі, кері байланыс орнатқан уақытта
128. Бағалаудың түрлері
Жауап: Оқыту үшін бағалау, оқытуды бағалау
129. Бағдарлама бойынша мұғалімнің сыни тұрғыдан ойлауы
Жауап: Өз жұмыс тəжірибесін, жаңа тəсілдерді қолдану мен бағалауы
130. Бағдарламаның негізгі қағидаты
Жауап: Тəжірибелік қызметті нақты ғылыми зерттеулердің дəлелденген
нəтижелерін кіріктіру болып табылады
131. Базалық деңгейде сыни тұрғыдан «ойлау» үдерісін белгіле
Жауап: Дəлелдерді сын тұрғысынан талдау мен бағалау
132. Базалық деңгейде сыни тұрғыдан ойлаудағы үдеріс саны
Жауап: 4
133. Бақылау қызметтерінің бірі (фокустік) зейін маңдай бөліктерінің
маңызы туралы айтқан ғалым
Жауап: Госвами, 2006 ж.
134. Бақылауды сұрыптайтын ақпараттық сұрыптап тұратын маңдай бөлігі
екенін айтқан ғалым
Жауап: Госвами, 2006 ж.
135. Бақылаудың, тəжірибенің, ойлау мен талқылаудың нəтижесінде
алынған ақпаратты ойлауға, бағалауға, талдауға жəне синтездеуге бағытталған
пəндік шешім
Жауап: Сыни тұрғыдан ойлау
136. Бақылаудың, тəжірибенің, ойлау мен талқылаудың нəтижесінде
алынған ақпаратты ойлауға, бағалауға, талдауға жəне синтездеуге бағытталған
пəндік шешім - ________________.
Жауап: Сыни тұрғыдан бағалау
137. Балалар қандай жастан бастап өзінің оқуі үшін жауапкершілік ала
алады деп саналады?
Жауап: 3 жастан бастап
15

138. Балалар өздерінің сенім, біліміне сүйеніп, пайымдау жасай алады
деген түсінікке негізделген оқыту ортасы
Жауап: Оқушыға бағдарланған
139. Балаларға білім алу қағидаттарын оқуда көмек көрсету неше сұрақты
қамтиды?
Жауап: 4
140. Балаларға өз жұмысы мен жаңалықтарын Интернеттегі өте үлкен
аудиториямен бөлісудің керемет тəсілі
Жауап: Подкастинг
141. Балаларды сүйетін жүрек қалауымен əрбір педагогтың қол жетерлік
тəрбие мен оқытуды тұрақты жетілдіріп отыратын өнері
Жауап: Педагогикалық шеберлік
142. Балалардың сыни тұрғыдан ойлау қабілеттерін табуды қажет ететін
негізгі ерекшеліктердің бірі
Жауап: Пайым
143. Балалардың сыни тұрғыдан ойлау қабілеттерінің табуды қажет ететін
негізгі ерекшеліктер
Жауап: Ұтқырлық, сыңаржақтылықтың болмауы, пайым, тəртіп,
өзіндік сана сезім
144. Баланы өз ықтиярымен оқыту бұл
Жауап: Педагогикалық жаңашылдықтың идеясы
145. Баланың оқу жəне проблемаларды шешу қабілеті - _______________.
Жауап: Когнитивтік даму
146. Баланың оқу жəне проблеманы шешу қабілеті дегеніміз
Жауап: Когнитивті даму
147. Бандура өзіндік тиімділікті қалыптастыруға ықпал ететін фактор саны
Жауап: 4
148. Бандура өзіндік тиімділікті қалыптастыруға ықпал ететін факторлар
Жауап:
1. Тəжірибе - қол жеткізілген нəтиже
2. Пішіндеу - жанама тəжірибе
3. Əлеуметтік сенім
4. Физиологиялық фактор

16

149. Бандураның өзіндік тиімділікті қалыптастыруға ықпал ететін 4
факторды ерекшеледі, олар
Жауап: Тəжірибе, жанама тəжірибе, əлеуметтік сенім, физиологиялық
факторлар
150. Бар білімге сүйене отырып тапсырманы шеше алмау немесе фактіні
түсіндіре алмау қиыншылығының психологиялық жағдайы
Жауап: Проблемалық ситуация
151. Барлық қорытындылардың бағасы, мүмкін болатын көзқарастар жəне
келешектегілерді қарастыру жəне тану, альтернативті талдап түсінулер жəне
үнемі іздену үшін ашық болуға тырысу - ________________.
Жауап: Ұтымдылыққа жол
152. Барнс (1976 ж.) пен Мерсердің (2000 ж.) айтуынша, зерттеушілік
əңгіме
Жауап: Мұғалімдердің оқушылары əңгімеге тарту кезінде болып
табылатын əңгіменің түрі
153. Басқа оқушыларға қайта бағыттау «Көмектесе алатындар бар ма?» деп
басқаларға бағытталған сұрақтар
Жауап: Қайта бағыттау
154. Басқаларды серіктестікке тартып, рефлексия мен өзін-өзі бағалауға
қатыстырылатын тапсырмалар
Жауап: Əріптестер арасындағы пікір-талас
155. Басқалардың білімі жəне ойлау үдерісі туралы ойлау
Жауап: Метатану
156. Баянды, мызғымас негізгі ішкі қағидаттар мен стандарттар. Түйінді
құндылықтар өте тұрақты болып келеді, ал өзгерсе өте баяу, əрі ұзақ уақыт бойы
өзгереді. Түйінді құндылықтар біздің өмір, өзіміз жəне бізді қоршаған адамдар,
жалпы адамдардың əлеуеті жəне қоршаған адамдардың əлеуеті туралы
көзқарасымыздың қалыптасуына негіз болады. Сондай-ақ құндылықтар
дегеніміз біздің сенетін дүниеміз, олар біздің қоршаған ортаға деген
қарымқатынасымызды жəне мінез-құлқымызды анықтайды
Жауап: Құндылықтар
157. Белгілеу кезеңінде, СТО технологиясы бойынша сабақты өткізу
кезінде оқушыларда мүмкіндік болу керек
Жауап: Ары қарай жаңа жағдаятта талдау үшін осы білімді қолдану
158. Белль-Ланкастер жүйесі
Жауап: 600-ден астам оқушылармен үлкен залда өткізеді, содан соң
топтарға бөледі
17

159. Белсенді оқытуда:
- мұғалім үй жұмысын жұпта, топта талқылауын ұсынады;
- мұғалім формуланы қарастыруды жəне оқушылардан олардың не үшін
қажет екенін болжауын сұрайды;
- оқушыларға эссе жазуға тапсырма береді. Содан кейін жұмыс жұпта жəне
топта талқыланады.
Жауап: Оқыту процесінде барлығының тартылуы қамтамасыз етілді
160. Белсенді оқытудың базалық принципі болып табылмайды
Жауап: Нақты білім алу жəне бақылау
161. Біз өзімізді үйренушілер ретінде қалай сезінеміз?
Жауап: Қол жеткізген нəтиженің көрсеткіштері арқылы
162. Білікті мұғалім үшін жоғарыда аталған қандай білім түрлері өзара
тығыз байланыста болуы тəн?
Жауап: Теориялық, тəжірибелік
163. Білім алу дегеніміз
Жауап: Білімнің сандық ұлғаюы
164. Білім алудың негізгі міндеті
Жауап: Көп білу
165. Білім беру - ______________
Жауап: Кешенді үдеріс
166. Білім беру мазмұны дегеніміз
Жауап: БІД-ның көлемі мен бағыты
167. Білім беру мен баланың білім алуы жайында сыни тұрғыдан ойланып
толғануда да қолдануға болатын құрылым саны
Жауап: 8

18

168. Білім беру мен білім алудағы 8 тезис:
Жауап:
1) жаңа білім беру адамның нені білетінімен байланысты;
2) білім беру оқушының бастапқы білімі мен дағдыларын назарға алып,
оларды өрістетуді мақсат ету;
3) Осы байланыстарды дамыту жəне нығайту үшін проблемаларды шешу
үдерісін толыққанды қатыстыру қажет;
4) оқушыларға гипотезалар жасауға, оны қорғауға, сынақтан өткізуге
жəне құруға уақыт бөлу;
5) Оқушының бірін-бірін оқытуына мүмкіндік беру;
6) белгілі бір уақыт ішінде жұмыс істеуге арналған материалдың көлемі
шектеулі;
7) мұғалімдер оқушыларға рефлексияны ынталандыру жəне өз идеяларын
ойластыру арқылы алған білімдерін қорытындылап талдауға көмектесуге тиіс;
8) қолайлы оқу үшін адамдарға кері байланыс пен мадақтау қажет,
сондықтан да баға ізгі болу керек.
169. Білім беру мен білім алудағы жаңа тəсілдерде ескерілетін тезис саны
Жауап: 8
170. Білім беру мен міндеттерін білуге негізделетін оқу мен оқыту
үдерістері, тəжірибесі мен əдістері туралы терең білімділік, бұл _____________________.
Жауап: Педагогикалық білім
171. Білім беру моделі оқушының диалог құру нəтижесінде білім алады деп
жорамалдаған ғалым
Жауап: Л.С.Выготский
172. Білім беру саласындағы еңбегі де маңызды болған британдық ойшыл
Жауап: Лауренс Стенхауз
173. Білім беру саласындағы танымал метасарапшылардың
метаанализге негізделген сегіз жүзге жуық еңбегі бар ғалым

бірі

Жауап: Джон Хетти
174. Білім беру стилін таңдау кезінде мұғалімнің білімділігінен гөрі
сенімге негізделген ой ықпалы күштірек деп айтқан
Жауап: Пажарес
175. Білім беру үдерісін іске асыруда
Жауап: Оқыту мен өздік оқудың тығыз байланысында өтеді

19

176. Білім беру үдерісінде
Жауап: Мұғалімнің кəсіби əрекетінің жəне тұлғаның ерекшеліктеріне сай
адекватты бағыттар негізінде құрастырылады
177. Білім беруге ерекше ықпал еткен «Біз қалай ойлаймыз?» кітабының
авторы
Жауап: Дж.Дьюи
178. Білім беруде оқушылардың өз идеяларын дəлелдеуіне көмектесетін
оқытудың түрі
Жауап: Диалогтік оқыту
179. Білім берудегі əңгімелесуді қарым-қатынас жасаудың бірсарынды
үдерісі емес, керісінше, идеялар екіжақты бағытта жүреді жəне осының негізінде
оқушының білім алу үдерісі алға жылжиды деп тұжырымдаған ғалым
Жауап: Александр, 2004 ж.
180. Білім берудегі инновациялық процестердің педагогикалық маңызды
проблемасы
Жауап: Озық педагогикалық тəжірибені зерттеу, жинақтау жəне
тарату
181. Білім берудегі Кембридж тəсілінің теориялық негізі
Жауап: Оқушы ойын дамыту сыныптағы түрлі дерек көздерінен,
мұғалімнен, оқулықтан, достарынан алған білімдерімен өзара əрекеттесуі
182. Білім беруді басқару мен көшбасшылық дегеніміз
Жауап: Мұғалімнің өз тəжірибелерінің жекелеген тұстарын анықтауы,
зерттеуі, бағалауы, сыни ойлауды дамытуы
183. Білім беруді, əдістерді жəне осы мүмкіндіктерді іске асыру түрлерін
жақсарту мүмкіндіктерін анықтауға бағытталған бағалаудың атауы
Жауап: Формативтік жəне оқыту үшін бағалау
184. Білім берудің мұғалімді селқос тыңдағанда ғана емес, вербальды
құралдарды қолдану нəтижесінде, яғни сөйлесу, талдау жəне дəлелдеу
барысында жүзеге асатынын көрсеткен ғалым
Жауап: Барнс, 1971 ж.
185. Білім берудің таңдалған проблемасы
педагогикалық жəне методикалық əдебиетпен танысу

бойынша

психология-

Жауап: Оқыту
186. Білім интеграциясы жəне корреляциялық принциптері жағдайда жəне
назарға ойлау процесінде психикалық ерекшеліктерін ескере отырып
жобаланған тəсіл
Жауап: Когнитивті тəсіл
20

187. Білімдердің технологиялық аспектісі
Жауап: Технологиялық
əрекеттесуінің тəсілін білу

білімдер

мен

пəндік

білімдердің

өзара

188. Білімді бірлесіп алуда немесе «пікір алмасу» барысында тең құқылы
серіктестер болып табылады деген ғалым
Жауап: Мерсер, 2000 ж.
189. Білімді іс-əрекет негізінде қабылдап, оның өмірмен жəне тəжірибемен
байланысын тереңдетуді талап ететін оқытудың принципі
Жауап: Белсенділік
190. Заманауи ресурстар жоқ
Жауап: Веб 2.0 компьютерлік технологияларды пайдалану
191. Заңдылық дегеніміз
Жауап: Педагогикалық процесс пен құбылыстардың арасындағы мəнді
байланыс
192. Зерттеу жұмыстарына жүргізілген талдау оқу нəтижелелерінің бес
санатын анықтауға мүмкіндік берді
Жауап:
1. Білім алу – білімнің сандық ұлғаюы. Оның нəтижесі алынған ақпарат
болып табылады ( негізгі міндет- «көп білу»).
2. Білім алу есте сақтау ретінде.Нəтиже – қайта өндіруге болатын есте
сақталған көлемді ақпарат.
3. Білім алу ақпарат жинақтау ретінде. Нəтиже – есте сақталып,
қажет болған жағдайда қолдануға да болатын факті, дағды жəне əдістерінің
айтарлықтай мөлшердегі жиынтығы.
4. Білім алу- мағынаны ұғыну жəне оның мəнін анықтау ретінде. Бұның
нəтижесі – оқушының пəннің құраушы бөліктері мен шынайы өмір арасындағы
өзара байланыстарды анықтай алуы.
5. Білім алу шынайылықты өзгеше түсіну жəне түсіндіру ретінде.
Нəтижесі – əлемді өзгеше қырынан қарастыру арқылы танып- білу.
193. Зерттеу жұмысты жазудың 5 кезеңді жүйелі тəсілі
Жауап:
1. Жоспар жəне дайындық.
2. Ақпаратты жинау жəне бағалау.
3. Құрылым.
4. Жоба жазба.
5. Түпкілікті нұсқа
21

194. Зерттеу жұмысы кəсіби тұрғыдан дамуға қажетті материалдан тұрады
Жауап: Дарлинг Хаммонд жəне Ричардсон, 2009 ж.
195. Зерттеу сабақтың қай кезеңінде қолданылады?
Жауап: Сабақтың кез-келген кезеңінде
196.
Зерттеу
тəжірибелеріне
сүйене
отырып,
педагогикалық
жаңалықтардың мынадай критерийлер жиынтығын анықтауға болады
Жауап: Жаңашылдық, оптималдық, жоғары нəтижелілік, тəжірибеде
шығармашылықпен қолдану мүмкіндігі
197. Зерттеулері Барнстың ертеректегі жұмысына негізделе құрылып, білім
беру барысындағы диалог атқаратын негізгі рөлге назар аударуды мақсат етеді
Жауап: Мерсер жəне Ходжкинсон, 2008 ж.
198. Зерттеушілер мұғалімнің бойындағы қандай құндылықты бəрінен
жоғары қойып отыр?
Жауап: Сенім
199. Зерттеушілік əңгіме - мұғалімдердің оқушыларды əңгімеге тарту
кезінде дамыту қажет болып табылатын əңгіменің түрін анықтаған ғалымдар
Жауап: Барнс пен Мерсер
200. Бір мəселенің (проблеманың) бірнеше шешімін іздеу мақсатында
қолданылатын шығармашылық ойлаудың түрі
Жауап: Дивергентті ойлау
201. Бір нақты кезеңде сол сəтте неге жеткендігін есепке алу үшін жасалған
бағалау
Жауап: Жиынтық бағалау
202. Бір тоқсанға жоспарланған нұсқаулық
Жауап:
1. Оқып-үйренудің негізгі мақсаты;
2. Қолдануға арналған, мұғалімнің жұмыс істеу формалары;
3. Қазақ тілін үйренудегі тіл тосқауылын жеңу;
4. Оқып-үйренудің нəтижесі;
5. Үйрену мақсатындағы бағаны қоса алғандығы, бағалау;
6. Барлық оқушыларды сабаққа тарту жұмысы;
7. Негізгі дереккөздер.
203. Бір топ адамға HTML немесе басқа бағдарлама тілін білмей-ақ, webсайтты бірлесіп дамытуға мүмкіндік беретін - _____________.
Жауап: Wiki беттері
22

204. Бірінші сұрақтар жауап алу үшін жəне оқушының жауабын түзетуге
көмектесу үшін қажет, сұрақты қарапайым етіп қою, өткен материалға оралу,
ойға салу, дұрысын қабылдау, толығырақ жауап беруге итермелеуге арналған
сұрақтар
Жауап: Түрткі болу
205. Бірқатар аффекттік, əлеуметтік, танымдық факторлардың, олардың
ішінде ең негізгілері – тұлғааралық қатынастар мен оқушыларды оқу-тəрбие
үдерісіне тарту негізінде қалыптасатын сыныптағы ахуал
Жауап: Сыныптағы ахуал
206. Бірлестікте немесе басқа əріптестермен жоспарды талқылауға
қатыспау
Жауап: Басқа мұғалімдерді іс-қимылдарды бірлесіп жоспарлауға,
рефлекцияға жəне зерттеу жұмысына тарту
207. Бірмезгілде тыңдау, ойлау жəне өзара байланыстыру
Жауап: Сұхбат алу
208. Бітіруші түлектерге ҰБТ өткізудегі бағалаудың мақсаты
Жауап: Стандартты бақылау жəне орындау
209. Блум Таксономиясына сəйкес жоғары тəртіптегі сұрақтарды қою
жүргізілетін кезең
Жауап: Анализ, синтез, бағалау
210. Блум Таксономиясына сəйкес, жаңа үлгіде əртүрлі тəсілдермен
элементтерді қиыстыру арқылы ақпаратты жүйелеу деңгейі
Жауап: Жинақтау
211. Блумның 6 талқылау таксономиясына мысал келтірген
Жауап: Латимер мен Ноубл, 1996 ж.
212. Блумның 6 талқылау таксономиясына сұрақ үлгілерін жасаған
Жауап: Альберт Эйнштейн
213. Бөлім бойынша жиынтық бағалудың максималды балы 12. Ал оқушы
8 балл алды. Осы оқушының оқу жетістіктерінің деңгейі ... сəйкес болады.
Жауап: 66% (орташа)
214. Британ Колумбиясы балабақшасындағы 3 жасар балаларды бақылауға
алып, зертеген
Жауап: Перри
215. Бұл стратегияны «кейіпкерге хат» деп алса да болады
Жауап: RAFT

23

216. Бұл үдеріс арқылы оқушылар түсіну, бақылау, оқу тəжірибесіне
қадағалау қабілетін дамытады
Жауап: Метатану
217. В.В.Давыдов бойынша оқу іс-əрекетінің басты нəтижесі
Жауап: Теориялық сана мен ойлау
218. Видеоролик, электронды оқулық, TV, DVD қолданылатын модуль
Жауап: Білім беруде АКТ-ны пайдалану
219. Выготскийдің айтуы бойынша оқушының өз бетінше шешкен
міндеттердің көме