Ұзақ мерзімді жоспардың бөлімі:

8.3А Химиялық элементтердің периодтық жүйесі

Мектеп: «Семей қаласының №37 гимназиясы»

Күн:

Мұғалімнің аты-жөні: Шәріпхан А.Е.

Сынып: 8

Қатысқандар саны:

қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы: Периодтық жүйедегі орны бойынша элементтің сипаттамасы

Берілген сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

8.2.1.4 Периодтық жүйедегі орны бойынша элементті сипаттау;

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар:

- Периодтық жүйедегі орны және атом құрылысы бойынша элементтің сипаттамасын бере алады.

- Периодтық жүйедегі орны бойынша элементті сипаттап мысал келтіреді

Оқушылардың көбісі:

- қасиеттері ұқсас элементтер бір топқа жататынын түсінеді

Кейбір оқушылар:

- химиялық элементтердің Периодтық жүйесінде орналасқан орны бойынша химиялық элементтердің қасиеттерін болжам жасап сипаттайды.

Бағалау критериі

Оқушы оқу мақсатына жетеді, егер:

• -Периодтық жүйедегі орны және атом құрылысы бойынша элементтің сипаттамасын басқа элементпен салыстыра отырып береді.

• -Қасиеттері ұқсас элементтер бір топқа жататынын анықтайды.

• - Элементтер тобына тиістілігі бойынша қасиеттерін сипаттайды.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар химиялық элементтің ХЭПЖ орналасуын ауызша немесе жазбаша түсіндіріп, сұрақ қоя алады.

Пәнге қатысты лексика және терминология: топ, А және В топша, период, периодтық кесте, протон, атомдық нөмір, элемент, радиоактивті, (бей-) металдар, кіші және үлкен периодтар,атом құрылысы, электрондық формула

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер:

Периодтық кесте ...... элементтер тобына бөлінген

Бір топтағы элементтер бірдей қасиеттерге ие

X элементі у сияқты бір топқа жатады, себебі олардың екеуінің де z тең

Неге (элемент) осы топқа жатады?

Құндылықтарды қалыптастыру

Зайырлы қоғам және жоғары руханият.

Пәнаралық байланыс

Физика – атом құрылысы. Математика – нейтрон саны

Алдыңғы білім

ХЭПЖ құрылысы. Атом құрылысы. Бір топқа жататын элементтердің қасиеттерін салыстыру бойынша сұрақтарды біртіндеп күрделендіру арқылы сабақта оқушылардың іс әрекеттерін белсендіру

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру сәті (2мин)

Алдыңғы тақырыпты қайталау

(5-7 мин)

ХЭПЖ қайталау

Жағымды психологиялық ахуал тудыру (шеңберге тұру арқылы жақсы тілектер айту)

Қағаз қиындылары арқылы топтарға бірігу.

Топтастыру: сілтілік металдар, сілтілік жер металдар, галогендер, инертті газдар бойынша шағын топқа топтастыру;

Тапсырма 1. Өткен тақырыпты қайталау. «Топтар мен периодтарда элементтер қасиеттерінің заңдылықпен өзгеретінін түсіндіру».

Қолданылатын әдіс-тәсіл: «Пирамида»

Сөзден,сөз тіркесі, сөйлем, мәтін құрастырады (период, топ, металдық қасиет, бейметалдық қасиет)

Ұйымдастыру формасы:Топтық

ҚБ: «Екі жұлдыз, бір тілек»

Периодтық кестеге негізделген пайдалы PowerPoint:

http://www.webelements.com/

Ноутбуктер

Қосымша 1 (таратпа материалдар)

ХЭ салынған 20 карточка

Сабақ ортасы

23-25 мин

Тапсырма 2. Сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтау.

Қолданылатын әдіс-тәсіл: «Парольді анықтау» әдісі қолданылады.

І топ: Zn, Ne, Li, K, Cu, Al, I, Ba, Au; C, Mg, Mn, Ne,  Al Ne, Н, Не (Периодтық жүйедегі)

ІІ топ: Cu,Li, О, Ba; S, Cu, Mn, Ba, О, Сl, Nа.        (орны бойынша)

ІІІ топ: Sn, Cr, Ne, N, Ne, O, I, В, Ne (элементке)

IV топ: Аr, K, Zn, Nа, I, I, Nа, N, Nа.                (сипаттама)

Оқушылар бүгінгі тақырыптың мақсатымен танысады;

Сабағымыздың мақсаты не деп ойлайсыздар?

Тапсырма 3. Мәтінді түсініп оқыңыз, қажетті жерлерін түртіп алыңыз.

Қолданылатын әдіс: «Инсерт» әдісі арқылы оқып шығыңдар.

Ұйымдастыру формасы: жеке, топтық, ұжымдық

Тапсырма 4. Кесте толтыру.

Қолданылатын әдіс: Терминдер арқылы болжау Дескриптор:

• Периодтық жүйедегі орны бойынша элементтің сипаттамасын береді

• атом құрылысы бойынша элементтің сипаттамасын береді.

• Оттекті, сутекті қосылыстарының формуласын жазып, қасиетін сипаттауды үйренеді.

Ұйымдастыру формасы: жеке, топтық.

ҚБ:Топ ішінде өзара бағалау

Ойын «кім артық»

Негізгі белгілері бойынша басқаларға ұқсамайтын топты табу керек. Тапсырманы алғаш бітірген оқушы жеңеді.

Нұсқа 1

Химиялық элементтердің символдары жазылған карточкалар:

Әр карточкадағы металл/бейметалл сипаты бойынша артық элементті анықтаңдар.

Жауабы: а) гелий; б) натрий; в) хлор.

Нұсқа 2

Периодтық жүйенің фрагменттері берілген карточка:

Әр карточкадағы артық элементті атаңдар. Басты белгі – осы элементтер тобына тиістілік.

Жауап: а) кальций; б) углерод; в) йод.

Нұсқа 3

Периодтық жүйенің фрагменттері берілген карточка:

Әр карточкадағы артық элементті атаңдар. Басты белгі – осы периодқа тиістілік.

Жауап: а) фосфор, гелий; б) калий, азот.

Мүмкін болған жағдайда оқуышлар өз жұмыстарын немесе сыныптастарының жұмыстарын белгілі критериялар бойынша бағалай алады.

Қосымша 2

ХЭ мысалы

Таратпа материалдары

Мәтін, оқулық

Қосымша 3

Қалыптастырушы бағалау

Оқушылар өздерінің толтырған кестелерімен алмасады, критерийлер бойынша бір-бірін бағалайды

Сабақтың аяғы

4-6 мин

Үй жұмысы

2 мин

Тапсырма 7. Алған білімдерін қорытындылау Қолданылатын әдіс-тәсіл «Кубизм».

ІІ топтың негізгі топша элементтерін /Ата/

Кальциді /Сипатта/

ІІ топтың қай элементі (Mg немесе Ca) басым металдық қасиет көрсетеді /Салыстыр/

Кальцийдің атом құрылысын /Түсіндір/

Ағза үшін қандай Маңызы бар?

Дескриптор:

-Элементтерді атайды,сипаттайды

-элементтің қасиеттерін басқа элементпен салыстырады.

-Атом құрылысын түсіндіреді

-Ағза үшін маңыздылығын бағалайды

Ұйымдастыру формасы: Жеке

ҚБ: Бір сөйлеммен қорытындыла

Кері байланыс: «Бір минуттағы ой»

-Не нәрсе оңай болды.......

-Не нәрсе қиын болды......

-Не білгіңіз келеді........

ХЭПЖ бойынша ойын жүргізу үшін химиялық элементтердің карточкасын дайындап келу

Сұрақтар жазылған куб

критерийлер бойынша жұпта бір-бірін бағалайды.

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Жіктеу тәсілі арқылы құрылымдалмаған топ құрамын. пирамида әдісі арқылы деңгейіне байланысты саралау жүреді. Тапсырманы орындауда оқушылар рөлді бөліп алуда карапайыммен күрделіге қарай деңгейін ескере отырып сараланады.

Оқушылар периодтық жүйе және атом құрылысы арқылы белгілі бір элементке сипаттама жасап сабақ мақсатын ашқанда үдеріс бойынша саралау жасалады.

Инсерт тәсілі арқылы мәтін ішіндегі маңызды ой түйіндер мен терминдерді саралап, түртіп отыру арқылы байқау қабілеттерін дамытып, түйінді ойды табуға жетелеймін.

Периодтық жүйедегі орны және атом құрылысы бойынша элементті сипаттауда кестеге түсіру, барлық оқушылардың білімдерін қорытындылауға көмектеседі. «Кім артық» ойыны кезінде қабылдауы жылдам, байқампаз оқушылар элементтердің ұқсастығын белгілері арқылы ажыратып бір топқа жататынын түсінеді.«Кубизм» әдісін қолданудағы мақсатым, оқушыларда сипаттау, салыстыру, түсіндіру, қолдану дағдыларын саралап бақылау үшін пайдаланамын. Қабілетті оқушылардың өз мүмкіндіктерін көрсетуге қолдау көрсетемін.

«Екі жұлдыз, бір тілек»

Ауызша қолдау білдіру

«Өзара бағалау»

«Бір сөйлеммен қорытындыла»

-«Пирамида» әдісі арқылы жағымды орта қалыптастыру;

-топтық жұмысты ұйымдастыру;

-Топтық жұмыс ережелерін сақтау.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме? Жеткізбесе, неліктен? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

лпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?

Бөлім.

Тақырып

Химиялық элементтердің периодтық жүйесі.

Периодтық жүйедегі орны бойынша элементтің сипаттамасы

Оқу мақсаты

8.2.1.4 Периодтық жүйедегі орны бойынша элементті сипаттау;

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу, түсіну

Бағалау критерийі

- Периодтық жүйеден элементті таңба бойынша анықтап, элементтің рет санын анықтап,есіне сақтайды

Тапсырма 4

Тапсырма 2. Сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтау.

Қолданылатын әдіс-тәсіл: «Парольді анықтау» әдісі қолданылады.

І топ: Zn, Ne, Li, K, Cu, Al, I, Ba, Au; C, Mg, Mn, Ne,  Al Ne, Н, Не (Периодтық жүйедегі)

ІІ топ: Cu,Li, О, Ba; S, Cu, Mn, Ba, О, Сl, Nа.        (орны бойынша)

ІІІ топ: Sn, Cr, Ne, N, Ne, O, I, В, Ne (элементке)

IV топ: Аr, K, Zn, Nа, I, I, Nа, N, Nа.                (сипаттама)

1	2	3	5	6	7	8	10	11	12	13	16	17	18	19	24	25	26	29	30	50	53	56	79
Г	І	Р	К	Ж	М	Н	Е	А	Ү	Д	Б	Ш	С	И	Л	Й	Ф	О	П	Э	Т	Ы	Қ

__________________________________________________________________________________

Бағалау критерийі

Дескриптор

Эементтерді периодтық жүйдегі орнын жылдам анықтауға үйренеді

Эементтерді периодтық жүйден анықтай біледі

Пороль бойынша сөзді дұрыс анықтады

Бөлім

Тақырып

Периодтық жүйедегі орны бойынша элементтің сипаттамасы

Оқу мақсаты

8.2.1.4 Периодтық жүйедегі орны бойынша элементті сипаттау;

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу, түсіну

Бағалау критерийі

• Периодтық жүйедегі орны және атом құрылысы бойынша элементтің сипаттамасын басқа элементпен салыстыра отырып береді.

Периодтық жүйедегі орны және атом құрылысы бойынша элементтің сипаттамасын бере алады.

- Периодтық жүйедегі орны бойынша элементті сипаттап мысал келтіреді

Тапсырма 5

Тапсырма 4. Кесте толтыру.

Қолданылатын әдіс: Терминдер арқылы болжау

Бағалау критерийі

Дескриптор

Периодтық жүйедегі орны және атом құрылысы бойынша элементтің сипаттамасын бере алады.

- Периодтық жүйедегі орны бойынша элементті сипаттап мысал келтіреді

• Периодтық жүйедегі орны бойынша элементтің сипаттамасын береді

• атом құрылысы бойынша элементтің сипаттамасын береді.

• Оттекті, сутекті қосылыстарының формуласын жазып, қасиетін сипаттауды үйренеді.

Бөлім

Тақырып

Периодтық жүйедегі орны бойынша элементтің сипаттамасы

Оқу мақсаты

8.2.1.4 Периодтық жүйедегі орны бойынша элементті сипаттау;

Ойлау дағдыларының деңгейі

Талдау, қолдану, бағалау

Бағалау критерийі

Әрбір элементті сипаттап, талдап жазады, маңыздылығын анықтайды

Тапсырма 6

Тапсырма 7. Элементті сипаттау. Алған білімдерін қорытындылау Қолданылатын әдіс-тәсіл «Кубизм».

ІІ топтың негізгі топша элементтерін /Ата/

Кальциді /Сипатта/

ІІ топтың қай элементі (Mg немесе Ca) басым металдық қасиет көрсетеді /Салыстыр/

Кальцийдің атом құрылысын /Түсіндір/

Ағза үшін қандай Маңызы бар?

Бағалау критерийі

Дескриптор

Элеметтің ПЖХЭ-дегі орнын тауып, салыстыра алады

Элементтің ПЖХЭ элементтің орнын табады, салыстырады.

Элементтің маңызыдығын анықтай алады.

Элементтің маңыздылығының себебін анықтайды