PISA функционалдық сауаттылық деңгейлері

Оқу – бұл интеллектуалды даму технологиясы, мәдениетке ие болу тәсілі, қарымқатынастағы делдал, өмірлік мәселелерді шешудің құралы. Оқусыз өмір бойы жалғасатын интеллектуалды даму және өзін-өзі тәрбиелеу мүмкін емес. Мәтіннің мазмұны әрдайым көптеген еркіндік дәрежесіне ие: әртүрлі адам бір мәтінді өздерінің ерекшеліктері мен өмірлік тәжірибелеріне байланысты әртүрлі түсінеді (Л. Выготский). Функционалдық оқу дегеніміз – белгілі бір тапсырманы орындау үшін ақпарат іздеу мақсатында оқу. Функционалдық оқуда шолу (сканерлеу) және аналитикалық оқу әдістері қолданылады (кілт сөздерді бөліп көрсету, дәйексөздерді таңдау, диаграммалар, графиктер, кестелер құру). Функционалдық оқу дағдылары қалыптасқан оқушы «мәтіннен ақпарат алу үшін – оны түсіну, қысқарту, түрлендіру және т.б. үшін оқу және жазу дағдыларын еркін қолдана алады». (А. А. Леонтьев). PISA зерттеулеріндегі оқу сауаттылығы PISA анықтамасына сәйкес: Оқу сауаттылығы – адамның мақсаттарына жету, білімін кеңейту және әлеуметтік өмірге қатысу үшін мәтіндерді түсіну, пайдалану, бағалау, олар туралы ойлау және оқу қабілеті (2-сурет). «Сауаттылық» сөзі оқушылардың оқуды өздерінің алдағы жоспарларын жүзеге асыру құралы ретінде меңгерудегі жетістігі дегенді білдіреді: білім беруді жалғастыру, еңбек қызметіне дайындық, еңбекке қатысу және қоғамдық өмір.