Қазақ тілі сабағында сын тұрғысынан ойлау технологиясының тиімділігі

Қазақ тілі сабағында сын тұрғысынан ойлау технологиясының тиімділігі

Тіл ғасырлар бойы ата – бабамызбен бірге жасасып келеді. Тіл қатынас құралы болудан айрылған жұрт ұлт болудан қалады. Бұны адамзат тарихы дәлелдеген. Тілдің құдіреті оның міндетті қызметінде. «Қазақ тілі еш уақытта өзімен көршілес халықтың тілдерінен сорлы болып, қатардан қалып өмір сүрмегендігі, өз сыбағасын ешкімге жібермегендігі мыңдаған жыл тарихында айқындалған»- деп Б.Момышұлы ағамыз айтқандай, ана тіліміздің қолданылу аясының тым тар шеңберде қалып қоймауы үшін, өзге тілдерге сорлы болмауы үшін бәріміз де тіл мәселесіне бей – жай қарамауымыз керек. Осы мақсатты жүзеге асыру үшін негізгі мақсатым – тіл үйрету, мемлекеттік тілді меңгерту, қазақ тілде дұрыс сөйлеу, сауатты жазу дағдыларын қалыптастыру, грамматикалық ережелер мен сөйлем құрылысын меңгерту. Өзге тілді оқытуда бірден-бір тиімді әдіс – сын тұрғысынан ойлау әдісі. 

Мен оқушыларды сын тұрғысынан ойлауға үйрету үшін мына төмендегі шараларды орындаймын:

1.Сын тұрғысынан ойлауды тудыру үшін уақыт беру арқылы мүмкіндік жасау

2.Оқушыларға ойлануға рұхсат беру.

3.Оқушылардың әр түрлі идеялары мен пікірлерін тыңдау.

4.Үйренудегі оқушылардың белсенді іс-әрекетін қолдау.

5.Сенімділік.

Мұғалімнің іс-әрекеті:

-Топқа бөліп ой қозғайды

-Тақырыпқа қызықтырып бағыттайды

-Шығармадағы ең қажетті, құнды нәтижені анықтауды ұсынады.

- Шығарманың тілдік ерекшелігі туралы сұрақ тастайды

- Ойларын жазуды ұсынады

- Қорытындылауға бағыттайды

Оқушылар іс-әрекетіндегі өзгерістер

1.Бірлесіп жұмыс істеуге, шешім қабылдауға, өзі білмегенін үйренуге, білгенін ортаға салуға үйретеді.

2.Ұжымдық, жұптық, топтық жұмыс істеу дағдылары қалыптаса бастайды.

3.Білімді өз бетінше іздеуге, салыстыра болжауға, ойын еркін жеткізе білуге дағдыланады.

4.Оқушылар сабақтың басынан-бастап білімді игеруге белсене кіріседі, қызығушылығы артады.

5.Сабаққа енжар қатысып отырған оқушыларда ерекше белсенділік пайда болады.

6.Өзін-өзі бағалауға

7.Саралауға

8.Ғылыми жұмыспен айналысуға

9.Өз пікірін қалыптастыру «мен» деген рөлін көтереді.

Өз тәжірибеме қазақ тілі мен әдебиеті сабақтарында «Сын тұрғысынан ойлау стратегияларын» түрлі INSERT, «ДЖИКСО» «Кубизм» әдістері арқылы жиі қолданамын.