САБАҚ ЖОСПАРЫ №1

Сабақтың өткізілу мерзімі:

Тақырыбы: Ң дыбысы

Кезеңі: дыбысты қоюға дайындық кезеңі

Түзетудегі мақсаты: Баланың артикуляциялық апаратын дыбысты айтуға дайындау.

Сабақты жабдықтауы: Спирт, мақта, профиль, пласталин, зонд, трафарет

Сабақ барысы:

Ұйымдастыру кезеңі: Амандасу. Алақанды ысқылау. Баланың назары мен зейінін сабаққа аударып, ойын жүйелеу.

Профильді пайдаланып балага дыбыстың жасалуын көрсету.

Ң дыбысын айтканда ерніміз дыбыстың алдыңғы немесе соңындағы қосылып айтылатын дыбысқа байланысты өзгереді.

Тісердің арасы алдыңғы жәнеартқы дыбыстың айтылуына байланысты.

Тіл ұшу астыңғы тіске тимей төменде тұрады.

Ал тілдің артқы бөлігі жұмсақ таңдайға жабыса орналасады.

Ауа мұрын жолы арқылы шығады.

Ң дыбысының сипаттамасы: дауыссыз, езулік, үнді, мұрын жолды, тіл арты.

Профиль арқылы дыбыстың артикуляциясымен таныстыру.

Тыныс алу жаттығулары: Мақтаны үрлеу; Оттықты үрлеу

Мұрынмен дем алу, ауызбен дем алу. Гүл иіскейік

Артикуляциялық жаттығулар:

1. Батыр тіл. Бала тілін сұқ саусақпен артқа итеру, тіл болса саусақты күшпен алға итереді, яғни тіл мен саусақтың күресін ұйымдастыру.

2. Мысық ренжіп қалды. Тілімізді ренжіген мысыққа ұқсатын бүкірейтеміз.

3. Таудан сырғанау. Тілдің түпкі бөлігін артқы таңдайға тигізіп, биік тауға ұқсатып жасау. Алақанға мақтадан жасалған допты салып қатты үрлеу;

Ң құйрықты, Н бұыннан,

Айтылады мұрыннан

Сөз басында келмейді,

Сөз соңына бұғынғын

Фонетикалық есту қабілетін дамыту жұмыстары:

Сөзсіз және сөз ойындарында есту зейінін дамыту.

Бұзылмаған дабастар арқылы фонематикалық қабілетін дамыту.

Дыбыстардың ішінен Ң дыбысын ұстап ал

Үйге тапсырма: Артикуляциялық жаттығуларды қайталап жасап келу

Сабақты қортындылау:

САБАҚ ЖОСПАРЫ №2

Сабақтың өткізілу мерзімі: Тақырыбы: Ң дыбысы

Кезеңі: дыбысты қою

Түзетудегі мақсат: Баланы анық сөйлеп, сауатты жазуға үйрету.

Сабақты жабдықтауы: Кеспе әріптер, жабысқақ кілемше, зонд, арнайы әзірленген тапсырмалар, құрастырма әріп, домино

Сабақ барысы:

Ұйымдастыру кезеңі: Амандасу. Баланың назары мен зейінін сабаққа аударып, ойын жүйелеу.

Артикуляциялық жаттығуларды қайталау

1. Батыр тіл. Бала тілін сұқ саусақпен артқа итеру, тіл болса саусақты күшпен алға итереді, яғни тіл мен саусақтың күресін ұйымдастыру.

2. Мысық ренжіп қалды. Тілімізді ренжіген мысыққа ұқсатын бүкірейтеміз.

Дыбысты қою:

Еліктеу арқылы:Ң дыбысын тікелей естіп қабылдау, сөлеу қимылдарын көру арқылы қабылдау, айнаға қарау арқылы өзінің ішінен шығатын ауа ағымын, көмекей дірілін қолмен сезініп байқау.

Механикалық жол: Н дыбысын созып айтқызып, тілінің алдын шпательмен басып,тілді артқа қарай ығыстыру керек.

Біртіндеп механикалық тәсіл азайтылады, сосын мүлдем көрсетілмейді.

Келесі тәсіл: М дыбысын созып айтқызып, екі ерінді саусақпен ашып ұстап тұру керек.

Мына әдісті де қолдануға болады: Ұқасас дыбыстармен кезекпен буын айтқызу.

АН – АҢ: ОН – ОҢ: ЫН- ЫҢ; ӨН - ӨҢ ҮН - ҮҢ

Н- нан Ң-ның қарашы,

Айырмасы бар қандай.

Бейне бір оң аяққа

Тұзақ іліп алғандай (ң)

Қайсы әріп,

Қасарып

Көнбейді болуға бас әріп (ң)

Жеке дыбыстың атуын бекіту: Әртүрлі тәсілдерді пайдалану арқылы Ң дыбысын шығарып алып, оны жекелей бірнеше рет қайталатып айтқызу.

-Ң – Ң – Ң – Ң

Мен сөзді бастаймын, ал сен Ң дыбысын қосып аяқта.

А(Ң), О(Ң), ТА(Ң), ТО(Ң)

Суреттерді ата.

Фонетикалық есту қабілетін дамыту жұмыстары:

Мен дыбыстарды тізбектеп айтамын, сен Ң дыбысын ұстап ал.

Дыбыс пен әріпті сәйкестендіру: Кеспа әріптердің ішінен ңәрпін табу, жабысқақ тақтаға сөздер жазу.

Үйге тапсырма: Артикуляциялық жаттығуларды қайталап келу

Сабақты қортындылау:

САБАҚ ЖОСПАРЫ №3

Сабақтың өткізілу мерзімі: Тақырыбы: Ң дыбысы

Кезеңі: дыбысты буында айтуға машықтандыру

Түзетудегі мақсат: Баланы анық сөйлеп, сауатты жазуға үйрету.

Сабақты жабдықтауы: Кеспе әріптер, жабысқақ кілемше, арнайы әзірленген тапсырмалар, құрастырма әріп, буындар жазылған карточкалар

Сабақ барысы:

Ұйымдастыру кезеңі: Амандасу. Баланың назары мен зейінін сабаққа аударып, жүйелеу.

Балаға ң дыбысы сөз басында кездеспейтіндігін, тек сөз ортасында ашық буында кездесетіндігін түсіндіру.

Артикуляциялық жаттығулар: Алдыңғы сабақтардағы жаттығуларды қайталау

Кішкентай сәби қалай жылайды? НГӘ НГӘ ......ҢГӘ ҢГӘ ҢГӘ

Дыбыстың артикуляциясын анықтау, жеке дыбысты айту, дыбыстың жасалу жолы және орны бойынша айтып беру.

Ң дыбысын анық айтып, буындарды қайтала.

АҢ АҢ АҢ АҢ; ЫҢ ЫҢ ЫҢ ЫҢ; ОҢ ОҢ ОҢ ОҢ; ЕҢ ЕҢ ЕҢ ЕҢ

ҰҢ ҰҢ ҰҢ ҰҢ; ӨҢ ӨҢ ӨҢ ӨҢ; ӘҢ ӘҢ ӘҢ ӘҢ; ІҢ ІҢ ІҢ ІҢ;

ЫҢ ЫҢ ЫҢ ЫҢ әдемі қайың;

Жұмбақ шеш.

Маң, маң басқан

Маң басқан,

Шудаларын шаң басқан

Бұл қай жануар? (Түйе)

Сен ң дыбысы бар буынды айт.

АЛ (АҢ); БА(ЛАҢ); ЖА(ЛАҢ) (ЖАҢ)БЫР; (ЖАҢ)ҒАҚ; (ЕҢ)БЕК; ӨЛ(ЕҢ); (ШЕҢ)БЕР; КӨ(ЛЕҢ)КЕ;

Суретпен жұмыс.

Жұмбақ шеш. (ОҢ) буынын бірнеше рет қайтала.

Темір тілді, сыңғыр үнді. (қоңырау)

Дыбыс пен әріпті сәйкестендіру: Кеспа әріптердің ішінен ң әрпін табу, жабысқақ тақтаға сурет бойынша буындар, сөздер жазу.

Үйге тапсырма: буындарды қайталап келу

Сабақты қортындылау:

САБАҚ ЖОСПАРЫ №4

Сабақтың өткізілу мерзімі:

Тақырыбы: Ң дыбысы

Кезеңі: дыбысты сөзде (сөз басында, ортасында, соңында) айтуға машықтандыру

Түзетудегі мақсат: Баланы анық сөйлеп, сауатты жазуға үйрету.

Сабақты жабдықтауы: Кеспе әріптер, жабысқақ кілемше, арнайы әзірленген тапсырмалар, құрастырма әріп, буындар жазылған карточкалар, гүл мен көбелек

Сабақ барысы:

Ұйымдастыру кезеңі: Амандасу. Тізе мен шынтақты айқастыру жаттығуын жасау. Баланың назары мен зейінін сабаққа аударып, ойын жүйелеу.

Артикуляциялық жаттығулар: Тыныс алу жаттығулары:

1. Батыр тіл. Бала тілін сұқ саусақпен артқа итеру, тіл болса саусақты күшпен алға итереді, яғни тіл мен саусақтың күресін ұйымдастыру.

Дыбыстың артикуляциясын анықтау, жеке дыбысты айту, дыбыстың жасалу жолы және сөздегі орны бойынша айтып беру.

Соңымнан сөздерді қайтала.

Қаңбақ, жаңғақ, аң, шың, жең,

Жаңбыр, қайың, таң, тың, сең,

«Ң» нан сөз жоқ басталған,

«Ң» үлестен бос қалған.

Суретпен жұмыс. Зообақта.

Аңдар қайда тұрады?

Сен қандай аңдарды білесің?

Аңдардың қандай пайдасы бар?

Ң дыбысы қайталанатын сөздерді оқиық.

Доңыз, жалаңаш, жеңіс, кеңес, маңыз, көңілді, тың, үңілу, түңілу, ыңырау, шыңырау, сіңу, аю, саңылау,қоңырау,таңу, тоңазу, мұңаю, саңырауқұлақ, сараң, тоңу.

Суреттерді дұрыс ата. Ң дыбысын анық айт.

Дыбыстық талдау мен жинақтау жасау.

Мына сөздерді талдайы. Шаңғы, жаңбыр, шаңсорғыш.

Мына сөздерді тәуелдеу.

Менің шаңғым (жаңғақ, қоңырау)

Жабысқақ кілемшеге сөздерді жазып Ң дыбысының сөздегі орнын табу, көбелекті гүлге қондыру.

Үйге тапсырма: Ң дыбысы бар сөздерді қайталап, жаттап келу.

САБАҚ ЖОСПАРЫ №5

Сабақтың өткізілу мерзімі: Тақырыбы: Ң дыбысы

Кезеңі: дыбысты сөз тіркесінде, сөйлеуде айтуға машықтандыру

Түзетудегі мақсат: Баланы анық сөйлеп, сауатты жазуға үйрету.

Сабақты жабдықтауы: Кеспе әріптер, жабысқақ кілемше, арнайы әзірленген тапсырмалар, құрастырма әріп, буындар жазылған карточкалар, гүл мен көбелек

Сабақ барысы:

Ұйымдастыру кезеңі: Амандасу. Тізе мен шынтақты айқастыру жатығуын жасау. Баланың назары мен зейінін сабаққа аударып, ойын жүйелеу.

Дыбыстың артикуляциясын анықтау, жеке дыбысты айту, дыбыстың жасалу жолы және сөздегі орны бойынша айтып беру.

Дыбысты сөз тіркестерінде машықтандыру.

Қалың қар. Қаз қаңқылдайды. Ақ жааңбыр. Көңілді өлең. Соңғы қоңырау. Қараңғы үңгір. Көңілді өлең. Маңызды жеңіс. Таңертеңгі жаңбыр. Қоңыр қоңыз. Жеңіл жаңғақ. Өлеңді тыңдау. Соңғы төңкеріс.

Ң дыбысты сөйлемде машықтандыру.

Сөйлемді тыңда, Ң дыбысын анық айтып, оқы.

Аңшы аңға шықты. Сіздің ініңіз тоңып қалды. . Таңертең суық жаңбыр жауды. Айдардың әкеті шаңғы сатып алды. Мен мектепке ертең соңғы рет барамын. Алманың сіңілісі маймылдың ойынына аңқиып қалды.

Сөйлем құрастыр. Жеңіс пен Еңлік.

Сөйлемнің басын ойлап айт.

....аң аулады. ...орманда өседі.

Суреттерді дұрыс ата. Арнайы альбомнан суреттерді атау, оларға сөйлем құрау.

Ойын:Гүлге көбелек қондыру (Сөзді таңда) көзінді жұмып альбомнан бір суретті саусағыңмен көрсет.

Таңдалған сөзге дыбыстық талдау мен жинақтау жасау

Үйге тапсырма: Сурет бойынща сөйлем құрап келу.

САБАҚ ЖОСПАРЫ №6

Сабақтың өткізілу мерзімі: Тақырыбы: Ң дыбысы

Кезеңі: дыбысты тақпақ, жаңылтпаш айтуға машықтандыру

Түзетудегі мақсат: Баланы анық сөйлеп, сауатты жазуға үйрету.

Сабақты жабдықтауы: Кеспе әріптер, жабысқақ кілемше, арнайы әзірленген тапсырмалар, тақпақтар жинағы.

Сабақ барысы:

Ұйымдастыру кезеңі: Амандасу. Тізе мен шынтақты айқастыру жатығуын жасау. Баланың назары мен зейінін сабаққа аударып, ойын жүйелеу.

Ң дыбысты сөйлемде машықтандыру.

Сөйлемді тыңда, Ң дыбысын анық айтып, оқы.

Сенің атаң қаншада?

Мен айтайын,сен сана,

Сенің мамаң, папаңнан,

Барлық жасын қосқанда,

Жасына жетпес атаңның

Сөйлем құрастыр. Берілген сурет бойынша.

Тақпақ жаттайық.

Анаң күнің жүрегің,

Әкең өмір тірегің,

Әжең өмір ардағың,

Атаң дана қорғаның,

Ағаң қамқор асқарың,

Інің мөлдір аспаның

Сөйлемнің басын ойлап айт.

....аңдардың суретін салды. ...ереңгілікте өлең айтты.

Суреттерді дұрыс ата. Арнайы альбомнан суреттерді атау, оларға сөйлем құрау.

Суретті тапсырма: Әріпт сәйкес суретпен үзік сызықтар арқылы біріктір.

Фонематикалық түсінігін дамыту. Сөздің үшінші дыбысын ң дыбысына алмастыр.

Жеміс Же...іс; Табу та...у; Қобыз қо...ыз; Там та...; Жем же....

Табу та....у; Тору то...у; Шам ша...; Жалбыр жа...бырң;

Гүл өсірсең терлеп,

Оның аты еңбек.

Кесте тіксең зерлеп,

Оның аты еңбек.

Қырға шықсаң өрлеп,

Оның аты еңбек.

Оның аты еңбек

Үйге тапсырма: Тақпақ жаттап келу.

САБАҚ ЖОСПАРЫ №7

Сабақтың өткізілу мерзімі:

Тақырыбы: Ң дыбысы

Кезеңі: Н, Ң, дыбыстарын ажырату

Түзетудегі мақсат: Дыбысты өзге дыбыстармен шатыстырмай сөйлеуді үйрету.

Сабақты жабдықтауы: Кеспе әріптер, жабысқақ кілемше, арнайы әзірленген тапсырмалар, құрастырма әріп, буындар жазылған карточкалар, арнайы суреттер

Сабақ барысы:

Ұйымдастыру кезеңі: Амандасу. Баланың назары мен зейінін сабаққа аударып, ойын жүйелеу.

Ұқсас дыбыстарды артикуляциялық профильдерді көрсету арқылы ажырату

Н дыбысы үнді, мұрын жолды тіл алды дауыссыз дыбысы

Ң дыбысы үнді, мұрын жолды көмей дауыссыз дыбысы

М дыбысы үнді, дауыссыз дыбысы

Балаға дыбыстардың айтылу, жасалу, естілу ерекшеліктеріне қарай әртүрлі екендігі түсіндіріледі. Кеспе әріптерді пайдаланып алдыға оқушы шатыстыратын дыбыстар қойылады.

Буындарда қайталап оқы; ан - аң; он - оң; ұн - ұң; ын - ың; ын- ың- ын;

Cөздерді қайтала: он- оң; тон - тоң; тану- таңу.

Нан, аң, доңыз, жалаңаш, наурыз, үнжеңіс, кеңес, маңыз, көңілді, тың, үңілу, түңілу, ыңырау, шыңырау, сіңу, аю, саңыла,,қоңырау,таңу, қонақ, үн, мән, тоңазу, мұңаю, мін, саңырауқұлақ, сараң, тоңу, шың, ана.

Суретпен жұмыс жасау.

Өлеңді, жаттау.

Таң атады шығыстан,

Аң үнсіз ақ ұғысқан.

Маң маң басар түйелер,

Шаңда жүрер биелер.

Наурыз кезер ел маңды,

Нағыз мейрам ел мәнді,

Наурыз көже әшушә ек,

Нағашыдан ең дәмді.

Жұмбақ шешейік;

Екі тіреу, басқышы біреу. (Н)

сөздеріне дыбыстық талдау мен инақтау жасату.

Дыбыс пен әріпті сәйкестендіру: Кеспа әріптердің ішінен Ң әрпін табу, жабысқақ тақтаға сөздер жазу, оларды шатастырмай оқу.

Үйге тапсырма: Қыс. Тақпақ жаттау.