Ғылыми жетекші: сениор лектор

Ауезова Э.Ж

«Тұран» университеті 6В03201 –Журналистика ББ

1- курс студенті Даутбек Айдын

«Қазақстан» мен «Серке» газеттеріндегі жер мәселесі

Аңдатпа. Бұл мақалада жер мәселесі еліміздің әлеуметтік және экономикалық жағдайы қарастырылады. Газетте жер реформасы, шетелдіктерге жер сату, ауыл шаруашылығын дамыту және экологиялық жағдайлар жайлы мақалалар жарияланып, жерді тиімді пайдалану, экологиялық ахуал, сондай-ақ жердің ұлттық меншікте сақталуы мәселелері анықталады. Жер реформасына қатысты заңнамалық өзгерістер мен олардың қоғамға әсері де талқыланып, осы тақырып төңірегінде түрлі көзқарастар мен алаңдаушылықтар анықталады.

Түйін сөздер: жер мәселесі, жер реформасы, ауыл шаруашылығы, экология, жерді сақтау, жер ресурстары, экологиялық ахуал.

Аннотация. В этой статье рассматриваются вопросы земельных ресурсов и их влияние на социально-экономическое положение страны. В газете опубликованы статьи о земельной реформе, продаже земель иностранцам, развитии сельского хозяйства и экологической ситуации, а также обсуждаются вопросы эффективного использования земли, экологической обстановки и сохранения земли в национальной собственности. Также затрагиваются законодательные изменения в области земельной реформы и их влияние на общество, а также различные мнения и беспокойства по этому вопросу.

Ключевые слова: земельные ресурсы, земельная реформа, сельское хозяйство, экология, сохранение земли, экологическая ситуация.

Abstract. This article discusses the issue of land resources and their impact on the social and economic situation of the country. The newspaper features articles on land reform, land sales to foreigners, agricultural development, and the environmental situation. It also addresses issues related to the efficient use of land, ecological conditions, and the preservation of land in national ownership. Legislative changes regarding land reform and their impact on society are also discussed, along with various viewpoints and concerns surrounding this issue.

Keywords: land resources, land reform, agriculture, ecology, land preservation, environmental situation.

Қазақстанның жер мәселесі тарихи тұрғыдан ең маңызды әлеуметтік және экономикалық мәселелердің бірі болып табылады. Ел тәуелсіздігін алғаннан кейін бұл тақырып қоғамда үнемі талқыланып келеді. Жердің құнарлығын сақтау, ауыл шаруашылығын дамыту, экологиялық жағдайды бақылау, шетелдіктерге жер беру мәселелері — барлық қазақстандықтарға қатысты өзекті мәселелер болып отыр. Қоғамның барлық топтары бұл сұраққа ерекше көңіл бөледі, себебі жер елдің байлығы ғана емес, ұлттық қауіпсіздік үшін де маңызды. Бұл мәселелер еліміздегі негізгі басылымдарда жиі көтеріліп, халықтың назарын аудартты. «Қазақстан» мен «Серке» газеттері осы тақырыпты жан-жақты қарастырып, қоғамның әр түрлі топтары арасындағы пікірталастарды көрсетіп келеді. Газеттерде жер реформасы, ауыл шаруашылығы жерлерін пайдалану, экологиялық ахуал мен жердің құнарлығын сақтау жайлы мақалалар жарияланған. Сонымен қатар, газеттерде шетелдіктерге жер беру мәселесіне қатысты заңдар мен өзгерістер туралы ақпараттар таратылады. Бұл тақырыпқа қатысты пікірталастар қоғамда үлкен резонанс туғызып, адамдардың алаңдаушылықтарын арттырды. Газеттер жер мәселесінің шешімін іздеуде маңызды рөл атқарады, олар халыққа ақпарат беріп, бұл тақырыпты тереңірек зерттеуге ықпал етеді.

«Қазақстан» мен «Серке» газеттері Қазақстандағы жер мәселесін терең зерттеп, қоғамда талқыланатын маңызды тақырыптардың біріне айналдырды. Газеттерде жер реформасы, ауыл шаруашылығын дамыту, шетелдіктерге жер сату, экологиялық ахуал және жерді тиімді пайдалану мәселелері көтерілген. Бұл басылымдар жердің экологиялық жағдайын сақтау, оның құнарлылығын арттыру және ұлттық меншікте қалуы жайлы пікірлер мен ұсыныстарды жариялап, қоғамның назарын аударды. Жер мәселесіне қатысты заңнамалық өзгерістер мен олардан туындайтын мәселелер де талқыланған. Газеттер жерді дұрыс пайдалану, экологиялық ахуалды жақсарту және ауыл шаруашылығын дамыту үшін тиімді шешімдер ұсынды. Қазақстанның жер реформасы 1990 жылдардың басында басталып, 2000 жылдардың ортасына дейін бірнеше кезеңдерден өтті. Бұл реформалар жерді жекешелендіру, оны заңды түрде меншікке алу, ауыл шаруашылығы жерлерін жалға беру және шетелдіктерге жер беру мәселелерін қамтыды.

Алайда, осы реформалардың кейбір аспектілері қоғамда алаңдаушылық туғызды. 2016 жылы Қазақстан үкіметі шетелдіктерге ауыл шаруашылығы жерлерін беру туралы заң жобасын енгізгенде, бұл сұрақ қоғамда үлкен резонанс тудырды. Қалалар мен ауылдарда халықтың қарсылығы күшейіп, шетелдіктерге жер беру мәселесіне қатысты пікірталас басталды. «Серке» газеті шетелдіктерге жер беру туралы мәселе көтерілгенде, оның пікірін білдіріп, азаматтардың алаңдаушылығын жариялады. Газетте жарияланған мақалаларда жердің ұлттық меншікте болуы және оның елдің қауіпсіздігі үшін маңызы туралы көп жазылды. Сонымен қатар, ауыл шаруашылығында жердің құнарлылығы мен оны тиімді пайдалану мәселесі де сөз болды. Газетте жазылғандай, жердің тек аграрлық емес, экологиялық тұрғыдан да маңызы бар екені көрсетілді. Қазақстанның кейбір аймақтарында жердің деградациясы, шөлейттену процесі мен суармалы жерлердің нашарлауы ауыл шаруашылығына кері әсерін тигізді. Ал «Қазақстан» газеті өз кезегінде жер реформасының құқықтық жақтарын жан-жақты қарастырып, осы салада енгізілген заңдар мен өзгерістерді түсіндіріп отырды. Газетте жарияланған сараптамалық мақалалар мен зерттеулер жерді жалға беру, сату, шетелдіктерге беру мәселелері туралы толығырақ ақпарат беріп, қоғамның әр түрлі топтарының пікірлерін ұсынды.

Сонымен қатар, «Қазақстан» газетінде жердің экологиялық ахуалы мен жер ресурстарының дұрыс пайдаланылуын сақтауға арналған ұсыныстар келтірілді. Газетте жазылғандай, жердің тұрақты және тиімді пайдаланылуы тек экономикалық тұрғыдан ғана емес, экологиялық тұрғыдан да маңызды. Өйткені, жердің құнарсыздануы, эрозияға ұшырауы мен экологиялық апаттар қазақ ауылдарының әлеуметтік жағдайына әсер ететін негізгі факторларға айналды. Сонымен қатар, жер мәселесіне қатысты «Серке» газеті экология мен ауыл шаруашылығы арасындағы тығыз байланысты да көтерді. Жердің экологиялық жағдайы мен табиғи ресурстарды сақтау туралы айтылған мақалаларда ауыл шаруашылығын экологиялық таза және тұрақты түрде дамыту қажеттілігі баса айтылды. Газетте жердің деградациясына, шөлейттенуге және ауыл шаруашылығы жерлерінің құнарсыздануына назар аударылды. Әсіресе, жерді тиімсіз пайдалану мен ауыл шаруашылығын дұрыс дамытпау мәселелері туралы мақалалар көп жарияланды. Газетте бұл мәселелерді шешу үшін аграрлық реформалар мен жерді тиімді пайдаланудың жолдары көрсетілді. Жер мәселесіне қатысты пікірталастарды қозғау арқылы «Қазақстан» мен «Серке» газеттері қоғамның бұл тақырыпқа деген қызығушылығын арттырып, осы мәселе бойынша шешімдер мен ұсыныстар ұсынды. Газеттер жер ресурстарын дұрыс басқару, экологиялық қауіпсіздікті сақтау, ауылшаруашылығын дамыту үшін бірнеше ұсыныстар жасады. Бұл ұсыныстар Қазақстанның ауыл шаруашылығы мен экологиясын сақтап, болашақ ұрпақ үшін жерді тиімді пайдалануға бағытталған.Жер мәселесі бүгінгі таңда да өзекті болып қалады, ал «Қазақстан» мен «Серке» газеттері бұл тақырыпты тереңірек зерттеп, қоғамдағы түрлі пікірлерді таратып, пікірталастарды ұйымдастыруда үлкен рөл атқарады. Газеттердің бұл мәселеге қатысты қызметі қоғамның жер ресурстарын тиімді пайдалану мен экологиялық тұрғыдан сақтау үшін маңызды болып отыр.

Қазіргі қоғамда да жер мәселесі еліміздің әлеуметтік-экономикалық дамуында үлкен орын алады. Қазақстанның аумағы кең болғанымен, жер ресурстарының тиімді пайдалану мен қорғалуы маңызды мәселе болып табылады. Жер реформасы аясында шетелдіктерге жер сату, ауыл шаруашылығының дамуы, экологиялық ахуал және жерді сақтау мәселелері жиі талқыланып келеді. Бұл тақырыптар қоғамда әр түрлі пікірлер мен алаңдаушылықтарды туындатады. Жердің тиімді пайдалануына байланысты қадамдар жер ресурстарын сақтап қалуға және ауыл шаруашылығын дамытуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, экологиялық ахуал да назардан тыс қалмауы керек. Ауыл шаруашылығы өндірісін ұлғайту, табиғи ресурстарды қорғау мен экологиялық тепе-теңдікті сақтау – бұл бір-бірімен тығыз байланысқан мәселелер. Қазақстанның жер ресурстарының тек ұрпаққа мұра болып қалуы үшін заңнамалық өзгерістер мен реформалар маңызды рөл атқарады. Жердің ұлттық меншікте сақталуы, оның тиімді және ұтымды пайдалануын қамтамасыз ету еліміздің тұрақты дамуы мен ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз етудің басты шарттары болып табылады. Жер реформалары қоғамды біріктіріп, мемлекеттің экономикалық өркендеуіне септігін тигізуі қажет деп білемін.

Қазақстандағы жер мәселесі еліміздің әлеуметтік және экономикалық дамуына тікелей әсер ететін өте маңызды тақырып екенін білдік. «Қазақстан» және «Серке» газеттері бұл мәселені кеңінен көтеріп, әртүрлі тұрғыдан зерттеп, қоғамда пікірталас тудырды. Газеттерде жер реформасы, шетелдіктерге жер сату, ауыл шаруашылығын дамыту және экологиялық ахуал сияқты өзекті мәселелер қарастырылды. Сонымен қатар, газеттерде жерді тиімді пайдалану, оның экологиялық жағдайы мен құнарлылығын сақтау, ауыл шаруашылығын дамыту жолдары туралы пікірлер мен ұсыныстар ұсынылды. Бұл мәселелердің барлығы қоғамның әртүрлі топтарының алаңдаушылығын тудырып, жердің ұлттық меншікте сақталуы мен экологиялық жағдайын қорғауға қатысты сұрақтарды алға тартты. Газеттердің мақала арқылы бұл тақырыпқа назар аудартып, шешімдер мен ұсыныстарды талқылауға мүмкіндік жасауы қоғам үшін үлкен маңызға ие. Жер реформасы мен оның заңнамалық өзгерістері елдің болашағына әсер ететіндіктен, бұл мәселелерді дұрыс шешу өте маңызды. «Қазақстан» мен «Серке» газеттері жер мәселесін терең зерттей отырып, қоғамды бұл тақырыпта өз пікірін білдіруге шақырып, оны шешу жолдарын іздеуге ықпал етті. Бұл тақырып еліміздің әлеуметтік, экономикалық және экологиялық тұрақтылығы үшін өте маңызды.

Пайдаланылған әдебиеттер

1. Қазақ газеті және Серке - қазақтың тұңғыш бейресми газеттер, https://stud.kz/referat/show/103857

2. “Серке” газетінің тарихы, https://massaget.kz/blogs/proza/serke-gazetnn-tarihyi-29074/

3. “Қазақстан” газеті, https://danaqaz.kz/barlyk-nomirler/2013/5-6/item/191-kazakstan-gazeti

4. Тұңғыш баспахана, https://egemen.kz/article/268679-tunhghysh-baspakhana

5. «Қазақ» газетінің шыққанына 100 жыл толады, https://www.azattyq.org/a/kazakhstan_the_newspaper_kazakh_100_years/24611208.html

6. Қазақ журналистикасының даму тарихы, https://kazgazeta.kz/news/120037

7. Қараңғыда жарық болған “Қазақ”, https://tilalemi.kz/kz/news/qarangida-jariq-bolgan-qazaq.htm