Қазақстанда дене шынықтыру мен спорттың даму тарихы

Кіріспе

Қазақстанда дене шынықтыру мен спорт – ұлт денсаулығын нығайтудың, жастарды тәрбиелеудің және ел абыройын халықаралық деңгейде танытудың маңызды құралы. Спорт – салауатты өмір салтының негізі, ал дене тәрбиесі – білім беру жүйесінің ажырамас бөлігі.

1. Ежелгі және дәстүрлі спорт түрлері

Қазақ халқы ерте заманнан-ақ дене тәрбиесіне ерекше көңіл бөлген. Көшпелі өмір салты адамдарды төзімділікке, ептілікке, батылдыққа тәрбиеледі. Ұлттық спорт түрлері халықтың тұрмыс-тіршілігімен тығыз байланысты болды.

Негізгі ұлттық ойындар мен спорт түрлері:

Көкпар

Қазақша күрес

Бәйге

Тоғызқұмалақ

Аударыспақ

Мысалы, Қазақша күрес – ер жігіттің күшін, шеберлігін сынайтын ұлттық спорт. Ал Тоғызқұмалақ – логикалық ойлауды дамытатын зияткерлік ойын.

2. Кеңес дәуіріндегі спорттың дамуы

XX ғасырда, әсіресе Кеңес Одағы кезеңінде, Қазақстанда дене шынықтыру жүйелі түрде дами бастады. Спорт мектептері, стадиондар, секциялар ашылды. Қазақстандық спортшылар КСРО құрамында халықаралық жарыстарға қатысып, жоғары нәтижелер көрсетті.

Сол кезеңде бокс, күрес, жеңіл атлетика, гимнастика, ауыр атлетика қарқынды дамыды.

Мысалы, Жақсылық Үшкемпіров – Мәскеу Олимпиадасының чемпионы, ал Серік Қонақбаев – әлемге танымал боксшы.

3. Тәуелсіз Қазақстан кезеңі

1991 жылы Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін спорт саласы жаңа деңгейге көтерілді. 1994 жылдан бастап Қазақстан дербес мемлекет ретінде Олимпиада ойындарына қатыса бастады.

Қазақстан спортшылары көптеген халықаралық жарыстарда жеңіске жетті.

Мысалы:

Бекзат Саттарханов – Сидней Олимпиадасының чемпионы.

Ольга Рыпакова – Олимпиада чемпионы.

Геннадий Головкин – әлемге әйгілі кәсіпқой боксшы.

4. Қазіргі кездегі спорттың дамуы

Бүгінде Қазақстанда бұқаралық спортты дамытуға ерекше көңіл бөлінуде. Мектептерде дене шынықтыру сабақтары, спорт секциялары жұмыс істейді. Ауылдық жерлерде спорт алаңдары салынып, жастардың спортпен айналысуына жағдай жасалуда.

Қазақстанда халықаралық жарыстар да ұйымдастырылды. Мысалы, 2011 жылы 2011 жылғы Қысқы Азия ойындары Астана мен Алматы қалаларында өтті.

Қорытынды

Қазақстанда дене шынықтыру мен спорттың даму тарихы – елдің мәдениеті мен рухани өмірінің ажырамас бөлігі. Ұлттық спорт түрлерінен бастап, Олимпиада чемпиондарына дейінгі жетістіктер – тәуелсіз еліміздің мақтанышы.

Бүгінгі таңда спорт – жастарды патриоттық рухта тәрбиелеудің, денсаулықты нығайтудың және халықаралық беделді арттырудың маңызды құралы болып табылады.