Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: 7.3В Қазақстан Ресей империясының құрамында

Мектеп: Оралхан Бөкей атындағы №44 лицей

Мұғалімнің аты-жөні:

Байгунусова Жадыра Оралбековна

Күн:

Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сынып: 8

Қазақстан тарихы

Сабақтың тақырыбы Сабақ №4

Қазақстандағы отаршылдық қоныс аудару саясаты

Зерттеу сұрағы: Патша өкіметінің қоныстандыру саясаты қазақ қоғамының өмірін қалай өзгертті?

Осы сабаққа қол жеткізілетін оқу мақсаттары

7.1.2.1 – дәстүрлі қазақ қоғамындағы өзгерістерді өткен тарихи кезеңдермен салыстыру арқылы анықтау;

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар: Дәстүрлі қазақ қоғамын сипаттайды.

Қазақ малшылары мен ресейлік шаруа диқандарының өмірі мен тұрмысын салыстырады.

Оқушылардың басым бөлігі: Қоныс аудару саясатының дәстүрлі қазақ қоғамына жағымды және жағымсыз жақтарын ажыратып, тарихи фактілермен сипаттайды.

Кейбірі: Отаршылдық қоныс аудару саясатынан туындаған қазақ қоғамындағы өзгерістерді бүгінгі күнмен байланыстыра сипаттайды.

Бағалау критерийі

Дәстүрлі қазақ қоғамындағы кезеңдік өзгерістерді өткен тарахи кезеңдермен салыстыру арқылы сипаттайды

Тілдік мақсаттар

Оқушылар: Патша өкіметінің қоныстандыру саясаты қазақ қоғамының өмірін қалай өзгерткендігін анықтайды.

Бейнебаяннан көрген ақпаратты пайдалынып өзгерістерді жазады (тыңдалым-жазылым дағдысы);

Тарихи картаны, мәтінді пайдаланып ХҮІІІ-ХІХғғ әкімшілік-аумақты өзгерістерді салыстыра түсіндіреді (оқылым-айтылым);

Мәтіннен патша үкіметінің «бөліп ал да, билей бер» саясатын анықтайды (айтылым)

Пәнге қатысты лексика мен терминология.

Дәстүрлі шаруашылық, әкімшілік-аумақ, отарлау, саясат,реформа, отырықшылық

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер

Қоныстандыру саясатының зардаптары болды, себебі....

Талқылауға арналған тармақтар.

«Дәстүрлі қазақ қоғамындағы өзгерістерді өткен тарихи кезеңмен салыстырсам, өйткені....»

Неліктен патша үкіметі «бөліп ал да, билей бер» саясатын ұстанды.

Сіз неліктен екенін айта аласыз ба?

Қазақстан аумағында әкімшілік-аумақтық және басқару жүесіндегі өзгерістер болды, өткені......

Жазылым бойынша ұсыныстар:

Дәстүрлі қазақ шарушылығының негізгі түрлері.....

Қоныстандырушылар әкелген шаруашылық өзгерістер...

Құндылыққа баулу

Дәстүрлі қазақ қоғамындағы өзгерістерді өткен кезеңмен салыстыру арқылы МЕ идеясының «жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылықтарына басты назар аудартамын.

Пәнаралық байланыс

Сабақ барысында география, информатика, дүние жүзі тарихы пәндерімен пәнаралық байланыс орнайды.

Алдынғы білім

1822-1824жж патша реформалары

ХІХғ ІІ жартысындағы Қазақстандағы әкімшілік-территориялық реформалар

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

4 мин

Ұйымдастыру шаралары (сәлемдесу, оқушыларды түгендеу).

«Киіз үй, домбыра, асық» макеттерін көрестіп түрткі сұрақтар қою арқылы тақырыпқа бағыттаймын

М. Оқушыларға интербелсенді тақтадан «Қазақтың дәстүрлі шаруашылығы» тақырыбында бейне баян көрсетіледі.

Ресурс 1

Киіз үй, домбыра, асық макеттері

Ресурс 2:

https://www.youtube.com/watch?v=nyuMhGtp6wg

«Қазақтардың дәстүрлі шаруашылығы»

Сабақтың ортасы

17 мин (әр жұпқа дайындалуға 4 мин және жауаптарды тыңдауға барлығы 13 бөлемін)

3 мин

Тапсырма 1 тарихи концепт (өзгеріс пен сабақтастық)

Ж 1. «Ішке-сыртқа» әдісі бойынша оқушылар тыңдалым бойынша алымы төмен оқушылар жұптық әңгіме жүргізіп, шеңбердің ішіне дәстүрлі қазақ шаруашалығының негізгі түрлерін жазса, шеңбер сыртына ресейлік шаруаларды қоныстандырудан сырттан келген шаруашылықтағы өзгерістерді жазады.

Ж Тапсырма 2 «Өзгерістер картасы» тәсілі.

Саралау бойынша таңдалған алымы орта деңгеңдегі жұптарға екі тарихи картаны, қосымша ресурсты пайдаланып, ХYІІІ және ХІХғғ Қазақ жеріндегі әкімшілік-аумақтық ерекшеліктерді анықтап, өзгерістерді сипаттайды.

Ж. Тапсырма3 Тарихи концепт (себеп пен салдар)

«ПТМС-ФОРМУЛАСЫ» әдісі арқылы алымы жоғары жұптар парақшаны толтырады, өзара ақылдасып талдайды.

П-позиция(ұстаным)- Патша өкіметі тарапынан «бөліп алда, билей бер» ұстанымы толықтай жүзеге асты.

Т-түсіндіру

М-мысал келтіру

С- салдар (айтылған мәселе бойынша қорытынды жасайды)

КБ «Екі жұлдыз, бір тілек» арқылы жүргізіледі. Оқушылар орындаған тапсырма бойынша кері байланыс білдіреді

Б. Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма (ауызша сыныптан)

Тарихи концепт Түсіндіру

Суреттерді пайдалана отырып, дәстүрлі қазақ қоғамындағы кезеңдік өзгерістерді анықтаңыз және өз ойыңызды түйіңіз.

Дескриптор

Сурет бойынша қазақ отбасын анықтап, дәстүрлі шаруашылығына сипаттама береді.

Сурет бойынша қоныстандырушылардың шаруашылығын сипатттайды.

Сурет бойынша дәстүрлі қазақ қоғамындағы өзгерісті атайды.

Сурет арқылы қорытынды жасап, бүгінгі көп ұлтты Қазақстанмен байланыстырады.

Ресурс 3:

«ХҮІІІғ Қазақ хандығы және көрші мемлекеттер»,

«ХІХғ екінші жартысындағы Қазақстан» карталары және қосымша мәтін.(қазақ хандығыңың басқару жүйесі мен хан сайлау рәсімі жайлы)

Ресурс 4

Қазақстан тарихы 8 сынып оқулығы, үлестірмелі парақ

Ресурс 5

ҚБ парағы

Сабақтың соңы-

15 минут

1 мин

Бөлім бойынша жиынтық бақылау жұмысының тапсырмаларын үлестіру. Тапсырманың орындалуы бойынша нұсқаулық беру.

Ж. «7.3В Қазақстан Ресей империясының құрамында» бөлімі бойынша жиынтық бағалау.

Тапсырма

1. Терминдік сөздердің анықтамасын мазмұнына қарай сәйкестендіріңіз. Білу

2. Тапсырма

Тірек сөздерді пайдаланып, карта мен сызбаны толықтырыңыз.

Бес буын, Ақмола, Торғай , Ташкент, Орынбор, Орал, Омбы, Семей, Жетісу, Сырдария, ауыл, облыс, генерал-губернаторлық, болыс, уезд.

Тапсырма

3.Төмендегі тұжырымдардың «ақиқат» не «жалған» екендігін ажыратыңыздар

4. Тапсырма

1. Венн диагараммасын толтыру арқылы ХІХғ Қазақстандағы жергілікті халық пен қоныс аударып келушілердің дәстүрлі шаруашылықтарының айырмашылықтарын салыстырыңыз. Бір-біріне ықпалын талдаы.

Үй тапсырмасы

Барлық оқушыларға – тақырыпқа сай 10 сұрақтық тест құрастыру дәптерге

Оқушылардың басым бөлігіне –Қоныстандыру арқылы отарлаудың жағымды, жағымсыз жақтары кестесін толтыру.

Кейбір оқушыларға – «Бір қарыс жер» тақырыбына эссе жазу.

Ресурс 6

ЖБ парағы

Саралау-Сіз қандай тәсілмен көбірек көрсетпексіз?

Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау-Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

Сабақты жоспарлауда білім деңгейі әртүрлі оқушыларға арналған тапсырмалар таңдап алынды. Кейбір оқушыларға тапсырманы орындау барысында көмек қажет етеді сондықтан саралаудың диалог пен қолдау көрсету тәсілін пайдаланамын. Мүдделі ұқсас оқушылардан жұптар құру арқылы да саралаймын.

Оқу материалы мен ресурстар оқушылардың жас ерекшеліктерін ескере отырып әзірленді.

Жұппен жұмыс барысында «диалог және қолдау көрсету», ынталандыру қарастырылды.

Үй тапсырмасы сараланып берілді.

«Екі жұлдыз, бір тілек»

әдісі арқылы тапсырмаларды орындаған соң кері байланыс жасалады, қалыптастырушы бағалау тапсырмасына дескрипторлар құрастырылды. Сабақ соңында бөлім бойынша жиынтық бағалау алынады. Құрылған критерийлер бойынша дескриптор және ата-анаға арналған рубрика

жасалынды.

Денсаулық сақтау педагогикасын, СЭС талаптарын сақтау. Жұпқа бөлінген кезде, қауіпсіздік ережесін сақтау

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

2:

Сабақтың бұданда жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

2:

Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Бөлім

Тақырып

7.3В Қазақстан Ресей империясының құрамында

Қазақстандағы отаршылдық қоныс аудару саясаты

Оқу мақсаты

7.1.2.1 – дәстүрлі қазақ қоғамындағы өзгерістерді өткен тарихи кезеңдермен салыстыру арқылы анықтау;

Ойлау дағдыларының

Деңгейі

Қолдану

Бағалау критерийі

• Дәстүрлі қазақ қоғамындағы өзгерістерді өткен тарихи кезеңмен салыстыру арқылы сипаттайды.

Тапсырма

Суреттерді пайдалана отырып, дәстүрлі қазақ қоғамындағы кезеңдік өзгерістерді анықтаңыз және өз ойыңызды түйіңіз.

1 2 3 4

Бағалау критерийі

Дескриптор

• Дәстүрлі қазақ қоғамындағы өзгерістерді өткен тарихи кезеңмен салыстыру арқылы сипаттайды

1. Сурет бойынша қазақ отбасын анықтап, дәстүрлі шаруашылығына сипаттама береді.

2. Сурет бойынша қоныстандырушылардың шаруашылығын сипатттайды.

3. Сурет бойынша дәстүрлі қазақ қоғамындағы өзгерісті атайды.

4. Сурет арқылы қорытынды жасап, бүгінгі көп ұлтты Қазақстанмен байланыстырады.

Бағалау критерийі

Тапсырма№

Дескриптор

Балл

Бөлімге қатысты термин сөздердің мағынасын біледі

1

Жатақ ұғымын сәйкестендіреді

1

Реформа ұғымын сәйкестендіреді

1

Ходоктар ұғымын сәйкестендіреді

1

Контрибуция ұғымын сәйкестендіреді

1

1867-1868жж реформалар бойынша болған әкімшілік-аумақтық өзгерістерді ажыратады

2

Орынбор генерал-губернаторлығының облыстары мен орталығын картаға белгілейді

1

Түркістан генерал-губернаторлығының облыстары мен орталығын картаға белгілейді

1

Батыс Сібір генерал-губернаторлығының облыстары мен орталығын картаға белгілейді

1

Бес буынды басқару жүйесін иерархиялық түрде сатылай жазады

1

Ресей империясының отарлық саясатының салдарын түсінеді

3

Патша үкіметінің қазақ халқын отырықшы шаруашылыққа көшіру арқылы жергілікті халықты қатаң бақылауда ұстап, бос жерлерді қоныстандырушыларға бермекші болғаны ақиқат екенін түсінеді

1

Сұлтандар тобының басқару жүйесінің орта және жоғарғы буынында емес, керісінше тек төменгі буынға сайлана алғандығын анықтайды

1

Түтін салығы 1 сом 50 тиынға кемігендігі жалған, 3 сомға өскендігін анықтайды

1

Орал, Торғай, Маңғыстау облыстарындағы отаршылдыққа карсы көтерілістердің жеңіліспен аяқталғаны ақиқат екендігін анықтайды.

1

Отаршылдық қоныс аудару саясатының қазақтың дәстүрлі шаруашылылығына әсерін талдай алады.

4

Қазақ халқының дәстүрлі шаруашылығын сипаттайды

1

Қоныс аударушылардың дәстүрлі шаруашылығын сипаттайды

1

Қоныс аударушылар мен жергілікті қазақтардың шаурашылық байланыстарын талдай алады.

1

Балл саны

15

Бағалау критерийлері

Оқушылардың оқу жетістігі деңгейлері

Төмен

Орта

Жоғары

Бөлімге қатысты термин сөздердің мағынасын біледі.

Қазақстан Ресей құрамында бөліміне қатысты ұғымдарды атауда қиналады.

Қ азақстан Ресей құрамында бөліміне қатысты ұғымдарды атауда қателіктер жибереді

Қ азақстан Ресей құрамында бөліміне қатысты ұғымдарды атауда дұрыс атайды.

1867-1868жж реформалар бойынша болған әкімшілік-аумақтық өзгерістерді ажыратады

1867-1868жж реформалар бойынша болған әкімшілік-аумақтық өзгерістерді карт мен сызбаға түсіруде қиналады.

1867-1868жж реформалар бойынша болған әкімшілік-аумақтық өзгерістерді карт мен сызбаға түсіруде қателіктер жібереді.

1 867-1868жж реформалар бойынша болған әкімшілік-аумақтық өзгерістерді карт белгілейді және кестені қатесіз толтырады.

Ресей империясының отарлық саясатының салдарын түсінеді

Р есей империясының отарлық саясатының себептері мен салдарын түсіндіруде қиналады.

Р есей империясының отарлық саясатының себептері мен салдарынының кейбір тұстарын түсінбеген

Ресей империясының отарлық саясатының себептерін ажыратып, салдарын нақты түсіндіреді.

Отаршылдық қоныс аудару саясатының қазақтың дәстүрлі шаруашылылығына әсерін талдай алады

Қазақ халқы мен орыс халқының шаруашылық түрлерін анықтауда және өзара байланысын ажыратуда қиналады

Қазақ халқы мен орыс халқының шаруашылық түрлерін ажыратуда, ықпалдастығын анықтауда

қателіктер жібереді.

Қазақ халық мен орыс шаруаларының шаруашылық түрлерін дұрыс ажыратып, ықпалын ашып айта алады.