Мұғалімнің аты-жөні:

Мамытбекова Ж.Б

Пән/Сынып:

қазақ тілі, 8-сынып

Тарау немесе бөлім атауы:

5-бөлім: Биоалуантүрлілік. Қызыл кітапқа енген жануарлар мен өсімдіктер.Синтаксис

Сабақтың тақырыбы:

Қазақстандағы жануарлар дүниесі

Оқу мақсаттары:

8.3.3.1 -мәтін құрылымын сақтай отырып, графиктік мәтіндегі (диаграмма, кесте) деректердің маңызды тұстарын анықтап жазу.

8.4.4.2 - тұрлаулы сөйлем мүшелерінің сөйлем жасаудағы өзіндік орнын, қызметін түсініп қолдану. (баяндауыш)

Сабақ мақсаты:

- берілген мәтіннен маңызды ақпаратты анықтау;

- баяндауыштың қызметін анықтау.

Сабақтың барысы

Сабақ кезеңі

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

бағалау

Ресурстар

Ұйым

дастыру

Сабағымыздың тақырыбы: «Қазақстандағы жануарлар дүниесі»

Бүгінгі сабақта:

Сенің білетінің:

Қазақстандағы жануарлар туралы жалпы ақпарат;

Үй тапсырмасы.

Бастауышқа қатысты сұрақтарға жауап береді.

Сенің меңгеретінің:

• Қазақстандағы жануарлар туралы маңызды, жаңа ақпаратпен танысасың;

баяндауыштың сөйлемдегі қызметін білесің;

Дескрипторы:

1 балл

-бастауышқа қатысты сұрақтарға жауап береді.

Жаңа сабақ

Мал төлімен жарасар, жер гүлімен жарасар.

Халық мақалы

1-тапсырма.

Берілген суретті пайдалана отырып, шағын мәтін құра.

(4-5 сөйлем)

Тірек сөздер: жер көлемі, аңдар, қызыл кітап ,климат.

Баяндауыш

Баяндауыш- бастауыштың ісін, қимылын білдіріп, сөйлемдегі ойды тиянақтайтын мүше. Ол бастауышқа бағынып, сонымен жақ жағынан жекеше, көпше түрде үйлесіп айтылады. Баяндауышқа тән белгілер:

1. Сөйлемдегі негізгі мүше;

2. Құрылымдық жағынан бастауышқа бағынышты;

3. Етістік, зат есім, сын есім т.б. сөз таптарымен келіп, жіктік тұлғада қолданылады;

4. Сөйлемдегі қалыпты орны- сөйлемнің соңы;

2-тапсырма. Мәтінді негізге ала отырып, жануарлардың алуантүрлілігіне график құрыңыз.

Қазақстан жері табиғатының сұлулығымен ғана көзге түспейді. Онда мекендейтін жан- жануарлар мен өсімдіктердің де көптігімен ерекшеленеді. Қазақстан жерінде сүтқоректілердің - 180, құстың - 500, бауырымен жорғалаушылардың - 52, қос мекенділердің - 12, балықтың 104-ке жуық түрі бар. Омыртқасыз жәндіктер шаян тәрізділер, ұлулар, құрттар, т.б. бұдан да көп. Жәндік түрлерінің өзі 30 мыңнан асады. Кең байтақ қазақ жерін мекендеген жабайы жануарлардың тәжірибелік маңызы бар: олардың кейбіреулері (ақ бөкен, марал, жабайы шошқа, ондатр, суыр) ауланады, екінші біреулері – өсімдік пен жануар зиянкестері (саршұнақ, тышқан, т.б.) мал мен адам ауруларын таратады. Кемірушілер: қансорғыш кенелер аталған аурулардың кең етек алуына себепкер болып, малға бірқатар қан-паразиттік аурулар жұқтырады.

Ықтимал жауап

Қазақстан жер көлемі жағынан 9 орында тұрған, табиғаты ерекше елдің бірі. Қазақстан жерінде аю, қасқыр, түлкі, қоян, кірпі, үйрек, тырна, қаз, аққу, бүркіт, жылан, бақа, алабұға, шортан сияқты жан- жануар түрі өте көп. Олар әр аймақтың климатына байланысты мекендейді. Жануарлардың көбі құрып кету алдында тұрғандықтан, Қызыл кітапқа еніп қорғалуда.

2-тапсырма

Ықтимал жауап

Дескрипторы:

2 балл

* Мәтін құрылымын сақтайды

* Ойын жеткізе алады

Дескрипторы:

2 балл

* Негізгі ақпаратты саралай алады

* График құра алады

6 минут

3-тапсырма

Мына сөздерді баяндауыш қызметіне қойып, сөйлем құра. Баяндауыштың сөйлемдегі қызметіне тоқтал.

Белгілі, бар, болатын, жоқ, осы, көріп, еді, сақталған, ерекше.

Ықтимал жауап:

Істің жақсылықпен аяқталары әу бастан белгілі. Оның жүрегінде имандылық бар. Бар ойын хатқа түгел жазған болатын. Оның да ойында жамандық болған жоқ. Біздің таңнан кешке дейін күткеніміз де- осы. Ол киноны басынан аяғына дейін көріп, әбден рахаттанған еді. Қанша уақыт өтсе де, өз мәнінде сақталған. Оның осы тұлғасының өзі ерекше.

Дескрипторы:

4 балл

* Сөйлем құрай алады

* Баяндауыштың қызметін біледі.

Сабақтың соңы

3мин

7мин

Бекіту сұрақтары:

1. Қазақстанда қандай жануарлар кездеседі екен?

2. Баяндауыш қандай сөйлем мүшесі?

3. Баяндауышқа тән қандай белгілер бар?

Рефлексия

«5-5-1»

Сабақ бойынша қорытынды сұрақтарға жауап береді.

Бүгінгі сабақ бойынша 5 сөйлем құрайды, 5 сөйлемді 5 сөзге қысқартады, 5 сөзден 1 сөзге құрастырады.

Дескрипторы:

1 балл

-сұраққа жауап береді