ҚМЖ С.Мұқанов. Поэмадағы Сұлушаш образы

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

Сәбит Мұқанов

«Мұхаметқұл Исламқұлов атындағы жалпы орта мектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Күні:

13.12.2018ж.

Пән: қазақ әдебиеті

Пән мұғалімі: А.Айтказина

Сынып:

11 «Ә»

Жалпы оқушы саны:

Қатысқаны:

Қатыспағаны:

Сабақтың тақырыбы:

Поэмадағы Сұлушаш образы

Сабақтың мақсаты:

Поэмадағы негізгі кейіпкер – Сұлушаш образын ашу

Тілдік мақсат:

Поэма -

Бағалау критерийлері

Оқушылар басқа да поэмалар оқыған. Жалпы поэманың не екенін біледі.

Құндылықтарды дарыту:

Ынтымақастыққа баулу

Пәнаралық байланыс

Тіл, тарих

Бастапқы білім

Сәбит Мұқанов өмірі мен шығармашылығы, «Сұлушаш» поэмасының мазмұны

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспаланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

12 минут

1. Сәлемдесу

2. Оқушыларды түгелдеу

3. Үй тапсырмасын сұрау:

1. « Сұлушаш» поэмасы қандай мәселені көтеріп отыр?
2. Поэманың оқиғасы кімдердің төңірегінде құралған?
3.« Сұлушаш» поэмасына ұқсас поэмаларды ата /«Қалқаман - Мамыр», «Қамар сұлу», «Қыз Жібек», «Қозы Көрпеш – Баян сұлу», «Еңлік - Кебек»/

Тақтаға күн реті жазылады

Сабақтың ортасы/сабақтың негізгі бөлімі/

Жаңа сабақ

15 минут

Поэма мазмұнына кеңірек тоқталу:

«Сұлушаш» - өлеңмен жазылған роман деп жазылсын»- депті С. Мұқанов. Поэманың бар оқиғасы Алтай мен Сұлушаштың төңірегінде құрылған. Яғни, осы екі жастың сүйіспеншілігі, бір - біріне махаббаты жырланады. Трагедия Сұлушашты Алтайдан айырудан басталады. Екеуінің албырт сезімдерін феодалдық қара күш аяққа таптап жаныштайды. Сүйгенінен айырады. Ақырында қуғын - сүргін көрген Алтай мен Сұлушаш қайғыдан құса болып, азапта өледі.
Шығарма халықтық «Сұлушаш» эпосының негізінде жазылған. Себебі Сәбит Мұқанов кішкентайынан халық эпостарын жаттап өскен. Бұлай деп айтатын болсақ, негізгі кейіпкер Сұлушаштың прототипі Мариям екенін дәлелдеу қиынға соғады. Бірақ С. Мұқанов эпос желісіне сүйене отырып, кейіпкерлерді өзі араласып жүрген ортадан алып суреттеп, бейнелейді.
Идеясы Әлеуметтік теңсіздіктің жастардың бас бостандығына бөгет болуы.
Тақырыбы Тарих шындығы мен махаббат шындығы
Мәтінмен жұмыс: 1. Алтай мен Сұлушаштың кездескен тұсын оқы
2. Алтай ән салғандағы табиғат көрінісі
3. Күйеудің ұрын келер сәтінде ауа - райы қалай құбылды?
Қысқаша мінездеме бер:
1 - топ: Сұлушаш
2 - топ: Қайсар
3 - топ: Алтай
Кеспе қағазы:
1 - оқушыға: Қандай кәсіп суреттелген?
Желіде жүр сауыншы көнек іліп,
Кеудесі ашық шынтақтан түгел жеңі...
Пісілді күрт - күрт етіп қара саба,
Даусына жаңғырықты мидай дала.
Иіндеп саба - саба жиған іркіт
Асылып жер ошақта қайнады құрт...
2 - оқушыға: Алтай мен Қайсар қандай кәсіппен айналысады?
Қазіргі таңда сол кәсіппен тең деп қай мамандықты атар едің?

Оқулық

Қосымша мәліметтер

Сабақтың соңы

8 минут

Үйге тапсырма: поэмаға композициялық талдау

Бағалау: критериалды бағалау

Сәбит Мұқан тарауын қорытындылау мақсатында топпен жұмыс:

(«Ой ашар» кезеңі).
1-топ. Ақындар. «С. Мұқанов – ақын» деген пікірді дәлелдейді.
2-топ. жазушылар. «С. Мұқанов – жазушы» деген пікірді дәлелдейді.
3-топ. Зерттеушілер. «С. Мұқанов – қазақ әдебиеті тарихын зерттеуші» деген пікірді дәлелдейді.

Қима қағаздар