Мектеп

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сыныбы:

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

«Қоршаған ортаны қорғау»

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларға Қазақстанда салауатты өмір салтына қол жеткізуде, денсаулықты сақтау мен нығайтудағы басты міндеттің бірі - бала құқығын қорғау, зорлық-зомбылыққа қарсы күрес жүргізу екендігін түсіндіру.

Міндеті

Қоғамда зорлық-зомбылықтың болмауына ықпалын тигізіп, балаларға, әйелдерге, қарттарға барлық адамдарға құрметпен қарау көзқарасын қалыптастыру.

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту.

7 мин.

(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:

1. Оқушылармен амандасу, түгендеу.

2. Психологиялық тренинг жүргізеді

Мақсаты: Оқушылардың қиындық туындаған жағдайда кімге сенәм артып, көмек сұрайтынын анықтау.

Жаңа сабаққа кіріспе

Қайырлы, күн, балалар! Күнде таңертең сендер ояна салысымен , терезені ашып Табиғат-Анаға көз салып қарайсыңдар.Дәл бүгінгі күні табиғат-Ана бізді несімен қуанты, бізге не айтады?Олай болса, мен сендерді Табиғат -Анаға саяхатқа бірге шығуға шақырамын. Келісесіңдер ме? Өте керемет! 
Табиғат адамзаттың, жалпы тіршілік атаулының ежелден өмір сүріп келе жатқан ортасы, алтын бесігі. Табиғат-сұлулықтың таусылмас көзі.Ендеше біз бүгінгі сабағымызды табиғатпен амандасудан бастаймыз.Барлығымыз көздерімізді ашып, орнымыздан тұрып, мына өлең жолдарын бірге айтайық! 
(барлығы хормен түгел оқушылар айтады)

(барлығы хормен түгел оқушылар айтады)
Қайырлы күн, күнім, далам, орманым, 
Қайырлы күн, гүлім, құсым, көлдерім. 
Қайырлы күн, өсімдіктер, жәндіктер 
Қайырлы күн, бар тіршілік иесі! 

Сабақтың ортасы

31 мин.

«Қазақстан -2030» Бағдарламасында Елбасы Н.Ә. Назарбаев «2030 жылы Қазақстан мөлдір сулы, жасыл желекті, ауасы таза аймаққа айналады. Өндіріс қалдықтары мен радиация бұдан былай біздің үйіміз бен бақтарымызға енбейтін болады. Біздің балалар кінаратсыз толыққанды өмір сүретін болады», -деп атап көрсеткен еді. Қазіргі таңда экология өзекті мәселеге айналып отыр. Сондықтан, қоршаған ортаны қорғау-әрбір адамның төл міндеті.

 
--Балалар, күнделікті киіп жүрген киіміміз, оқитын кітабымыз, жазатын қағазымыз,мінер көлігіміз, ауырғанда пайдаланатын дәріміз,тыныс алар ауамыз, ішер суымыз--осылардың бәрі табиғаттың бізге тартқан сыйы
"Жер" тобы: 1.Жер тағдыры- ... ... (ел тағдыры) 
2.Барша байлықтың анасы- ... (Жер) 
3. Гүл жердің көркі,.. .. ..(қыз жердің көркі) 
4. Туған жердей жер болмас,.. .. ...(туған елдей ел болмас) 
5. Су бар жерде... ... ( ну бар) 
6. Табиғат тазалығы- ... ....(адамзат амандығы) 
7. Жер байлықтың анасы болса,... ... (әкесі еңбек) 
8. Жер қазына, ... ... (су алтын) 

"Су" тобы: 1.Бір тал кессең, ... ... ...(он тал ек) 
2.Көлдің көркі құрақ,.. ... ...(таудың көркі бұлақ) 
3.Атаңнан мал қалғанша .. ..( тал қалсын) 
4. Сөз сағасы-құлақ,... ... ...(су сағасы бұлақ) 
5. Жер қазына, ... ....(су гауһар) 
6. Жер байлығы, ... ... (ел байлығы) 
7.Таулы жер бұлақсыз болмас,... ... (сулы жер құрақсыз болмас) 
8.Орман тоғай-жер сыны,... ...(Көкорай шалғын көл сыны) 

"Ауа" тобы: 1.Дала көркі мал,.. ... ...( қала көркі тал) 
2.Жер тойынбай-- ... ....(ел тойынбайды) 
3.Жаңбыр жауса жер ырысы,... ... (батыр туса ел ырысы) 
4.Ағаш жапырағымен,... ... (жер топырағымен) 
5.Су бар жерде ырыс бар,.. 
(ұстап алып балық жейсің. ақ бидай егіп нанын жейсің) 
6.Мал баққандікі,... ...(жер жыртқандікі) 
7.Су-табиғаттың... ...(айнасы) 
8.Ағаш көркі -жапырақ,... ...(адам көркі шүберек) 

Табиғат-адам баласының құтты қонысы, жайлы мекені, ырыс-дәулеті,денсаулығының сенімді сақшысы. Сондықтан халық оны аялайды, қадір тұтады, күтіп-баптайды. 
"Адамның екі анасы бар: бірі-туған анасы, екіншісі-табиғат. 
Егер маған біреу" Дүние дидарындағы ең сұлуды,ең қымбатты, адам баласына ең жақынды,ең қаталды, ең дананы, қара қылды қақ жарған ең әділді аташы" десе,мен соның бәріне де "Табиғат" деп бір ғана сөзбен жауап берер едім деген екен ұлы жазушы А.Сейдімбек. 

--Енді балалар осы Табиғат ананың балаларының аты бойынша үш топқа бөлінеміз. 

"Жер" тобы: "Күте білсең жер жомарт" 
"Су" тобы: "Су бар жерде, ырыс бар" 
"Ауа" тобы:"Ауа-өмір тынысы" 

"Табиғатты қорғау--перзенттік борышымыз" (Жоба қорғау) 

"Жер" тобы:Жер-барша байлықтың анасы.Жер тіршілікке нәр беріп, адам баласын асырап жатыр.Жердің қойнауында дәнді дақылдар, жеміс-жидектер өсіп шығады. Тұрмысқа қажетті пайдалы қазбаларды да жерден алады.Жерді баптай білу, оның қойнауындағы қазба байлықтарын дұрыс игере білу, Жер-Ананы түлетіп гүлдендіре білу-біздің борышымыз. Адам баласы ғасырлар бойы қасиетті жері үшін сан рет қан төгіп, оны бүлдірмеу, аялау үшін талай тер төккені өткен тарихтан аян.Жердің қасиетін сақтау,жер жомарттығын жойып алмау адамдардың өз қолында. Президентіміздің Қазақстан халқына жолдауында 2030 жылға дейінгі Стратегиялық даму бағдарламасында қоршаған ортаны ластауға, бүлдіруге зор көңіл бөлген. Сондықтан бүкіл халық болып туған жеріміз бен мекенімізді көздің қарашығындай сақтауымыз керек. 

"Су" тобы:Су жер шарында көгілдір түспен боялған, су сұйық,қатты, газ түрінде болады.Су-тіршілік көзі. Сусыз жер бетінде тіршілікті елестету мүмкін емес. Табиғаттың көркін ажарландырып, жер бетін саялы баққа айналдыратын байлық көзі-су. Халқымыз ежелден-ақ суды қастерлеп, "Сулы жер-нулы жер", Судың да сұрауы бар" деп суды ерекше бағалай білген. Су-адам жүрегіне жыр, көңіліне нұр, сезіміне гүл сыйлайтын берекелі зат. Сонымен бірге су барлық адамға, тірі жанға, табиғатқа тазалық сыйлайды. . 

"Ауа" тобы: Ауа-барлық тіршілік атаулыға тыныс беруші құдірет иесі. "Ауа- өмір тынысы" деп бекер айтпаған.Адамның жақсы дем алып, дұрыс тынығуына таза ауаның пайдасы мол.Айналадағы жан-жануарлар да, өсімдіктер де, адамдар да ауасыз тіршілік ете алмайды.

Табиғатты аялай біл!",табиғат туралы даналық сөздер, нақыл сөздер т.б. 

"Табиғат--бізді қоршаған орта" (Сұрақтарға жауап беру) 

1. Табиғат нешеге бөлінеді?
2.Табиғаттағы өлі денелерге нелер жатады?
3. Тірі табиғатты ата
4.Қазақстанда неше қорық бар?
5.Қызыл кітап дегеніміз не?(

(Табиғат екіге бөлінеді: тірі,өлі) 

(тау, тас, өзен, ай, т.б.) .

(жануарлар, өсімдіктер, адам) 

(тоғыз) 

(Сиреп бара жатқан,жер бетінде құрып кету қаупі төніп тұрған жануарлар мен өсімдіктер тізімі тіркелген арнаулы кітап) 

Сабақтың соңы

Ой толғаныс.

Р ефлексия

7 мин.

Қорытынды:

Елбасының "Қазақстан -2030" жолдауында туған жер табиғатын қорғай отырып, салауатты өмір салтын қалыптастыру біздің міндетіміз екенін айтып өткен ,сондықтан осы аулымызды гүлдендіруге, көркейтуге ,табиғатты көркейтуге ,табиғатты қорғауға қатысу керектігі айтылған. 
Иә, балалар, табиғат Отанымыздың байлығы. Табиғатсыз адам өмір сүре алмайды екен,ендеше жердің ,табиғаттың иесі мына сендер,біз оны қорғауымыз керек. Демек , табиғатты қорғау - өз Отанымызды сақтау деген сөз. 

«Еркін микрофон» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын тыңдайды.