|
Қысқа мерзімді сабақ жоспары 7-сынып |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: 7.3А Химиялық реакциялар |
Пән мұғалімі: Қылышбай Толғанай |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Күні: |
20.01.2021 ж |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сыныбы: 7 «Б» |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы: |
§12. Қышқылдардың химиялық қасиеттері |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Оқу мақсаттары |
7.2.2.1 -сұйылтылған қышқылдардың қолдану аяларын және олармен жұмыс жасау ережелерін атау; 7.2.2.2 -сұйылтылған қышқылдардың әртүрлі металдармен реакцияларын зерттеу; 7.2.2.3 -сутек газының сапалық реакциясын жүзеге асыру және білу; 7.2.2.4 -кейбір карбонаттардың сұйылтылған қышқылдармен реакцияларын зерттеу. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлық оқушылар үшін: Қышқылдарды бейтараптау реакциясын біледі. Көпшілік оқушылар үшін: Сұйытылған қышқылдардың әртүрлі металдар және карбонаттармен әрекеттесуін сипаттайды Кейбір оқушылар үшін: Сутек пен көмірқышқыл газдарының сапалық реакциясын біледі және оны жүзеге асырады |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Тілдік дағдылар: тыңдалым, оқылым, айтылым, жазылым. Негізгі сөздер мен тіркестер: Бейтараптану реакциясы, индикатор түсі, металдардың белсенділік қатары, қышқыл ерітіндісі, химиялық реакция. Жазылым: Қышқылдар сілтілермен, металдармен, карбонаттармен әрекеттеседі. Металдардың тұз қышқылымен әрекеттесуін былай көрсетеді: Магний + тұз қышқылы = магний хлориді + сутек Мырыш + тұз қышқылы = мырыш хлориді + сутек Темір + тұз қышқылы = темір (ІІ) хлориді + сутек Қышқылдардың химиялық қасиеттерін ретімен дәптерге жазады. Айтылым: Оқу бағдарламасы аясындағы түрлі тақырыптардағы сұхбаттасу барысында ресми және ауызша сөйлесу стильдерін қолдану; қажетті ақпаратты алу үшін неғұрлым күрделі сұрақтар қою; өз пікірін айту; түсінікке жауап беру; тапсырманы орындау барысында құрдастарымен қарым-қатынас жасау; |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
Жаңаны тануға ұмтылып, сын тұрғысынан ойлауға, бірлесе жұмыс жасауға, бір-біріне құрметпен қарауға, жауапкершілікті сезініп білім алуға дайын болу. «Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Пәнаралық байланыс |
Биология |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Алдыңғы білім |
7 сынып. Табиғи қышқылдар мен сілтілер. Индикаторлар. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақ барысы |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңдері |
Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері |
Ресурстар |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың басы 5 мин Сабақтың ортасы 20 мин |
Ұйымдастыру кезеңі Сыныпта жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру. Оқушыларды білім алуға жұмылдыру. Миға шабуыл әдісі арқылы үй тапсырмасын пысықтау. 1 тапсырма: «Сәйкестендіру»
2 тапсырма: «Ұяшықтарды толтыр»
Бүгінгі сабақта:
Қышқылдардың сілтілермен әрекеттесуі (бейтараптану реакциясы). Индикатор түсінің өзгеруі бойынша қышқыл мен сілті арасындағы химиялық реакцияның жүргенін байқауға болады. Химиялық стақанға сілті ерітіндісі – натрий гидроксидін құйып, оған бірнеше тамшы фенолфталеин ерітіндісін қосамыз. Ерітінді таңқурай түске боялады. Ерітінді түссізденгенше бюреткадан тамшылатып, күкірт қышқылының ерітіндісін қосамыз. Оның түссізденгені қышқыл мен сілті арасында реакция жүріп, ерітіндінің бейтараптанғандығын көрсетеді. күкірт қышқылы + натрий гидроксиді = натрий сульфаты + су Қышқылдардың металдармен әрекеттесуі Қышқылдардың әртүрлі металдармен әрекеттесуін мына тәжірибе арқылы бақылауға болады: төрт сынауықтың біріншісіне магний, екіншісіне мырыш, үшіншісіне темір жаңқасын, төртіншісіне мыс сымының кесіндісін салып, әр сынауыққа 2 мл тұз немесе күкірт қышқылының ерітінділерін қосып аздап қыздырамыз және кейбір сынауықтарда сутектің бөлінуін байқаймыз. Тәжірибе нәтижесінде қышқыл мен магний шабытты түрде әрекеттеседі, мырыш одан баяу , ал темір мырыштан да баяуырақ әрекеттесетінін байқаймыз. Ал мыс қышқылмен мүлдем әрекеттеспейді, сынауықта сутек бөлінбейді. Демек, металдардың қышқылдарға қатысты белсенділігі әртүрлі. Металдардың тұз қышқылымен әрекеттесуін былай көрсетеді: Магний + тұз қышқылы = магний хлориді + сутек Мырыш + тұз қышқылы = мырыш хлориді + сутек Темір + тұз қышқылы = темір (ІІ) хлориді + сутек |
Тақырыпқа байланысты суреттер Слайд 1 Сұрақтар Слайд 2 Слайд 3 Слайд 4 Видео №1 Қышқылдардың сілтілермен әрекеттесуі Жұмыс дәптерлері Слайд 5 Видео №2 Қышқылдардың металдармен әрекеттесуі Оқулық Жұмыс дәптерлері |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың соңы 15 мин
|
Кезінде орыс ғалымы Н.Н.Бекетов осыған ұқсас тәжірибелерді жасау нәтижесінде металдардың сутекті қышқыл құрамынан ығыстыру қатарын, яғни металдардың белсенділік қатарын құрастырған:
Реакциялар нәтижесінде бөлінген сутекті сынауықтың аузын төмен қарата ұстаған күйде жинап, спиртшам жалынына жақындатады. Қоспасыз сутек қалыпты жанады. Оның ауамен, оттекпен қоспасы қопарылыс бере жанады, әсіресе екі көлем сутек пен бір көлем оттектен тұратын қоспа өте қопарылғыш (күркіреуік газ деп ата лады). Егер сутек таза болса, ол “п-пах” деген дыбыс шығарып жанады. Ауамен немесе оттекпен қоспасы қопарылыс беруі мүмкін. Қопарылыс шыны ыдыста жүрсе, оның сынықтары айналадағы адамдарды жарақаттауы мүмкін, сондықтан сутекпен жұмыс істегенде қауіпсіздік техникасы ережелерін сақтау керек. Қышқылдардың карбонаттармен әрекеттесуі Сынауыққа аздаған бор ұнтағын немесе мәрмәрдің түйірін салып, үстінен тұз қышқылының ерітіндісін құямыз. «Быжылдап» түзілген газ көмір қышқыл газының түзілгенін көрсетеді. Реакцияны былай өрнектеуге болады:
Осылай карбонаттар қышқылдарды бейтараптайды. Топырақтың қышқылдылығын бейтараптау үшін мұндай реакциялардың ауыл шаруашылығындағы практикалық маңызы зор. |
Оқулық, АКТ, Периодтық кесте Слайд 6 Слайд 7 Видео №3 Қышқылдардың карбонаттармен әрекеттесуі Жұмыс дәптерлері Слайд 8
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Рефлексия
|
«Біліміңді тексер» тапсырмаларын орындау: «Кім жылдам» әдісі. 1. Бейтараптану реакциясы деп қандай реакцияларды айтады? 2. Бейтараптану реакцияларының практикалық маңызы қандай? 3. Сутектің тазалығын қалай тексереді? 4. Қышқылдар мен карбонаттар әрекеттескенде реакция нәтижесінде қандай өнімдер түзіледі? 5. Қай металдар қышқылмен шабытты түрде әрекеттеседі? |
Слайд 9
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Кері байланыс |
«Бас бармақ» Оқушылардың бас бармақтарын көрсету арқылы сіз түсіндіргенді олардың ұғу деңгейін тексеріңіз. Бас бармақ жоғарыға қарап тұрса = Мен түсінемін. Бас бармақ көлденең тұрса = Мен түсінгендеймін. Бас бармақ төмен қарап тұрса = Мен түсінбедім. |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
§12 оқу, 68 беттегі 4-ші тапсырма, online mektep тапсырмасын орындау. |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз? |
Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
«Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Кім жылдам».
Саралау
тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені,
оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды
оқушылардың Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Қысқа мерзімді
сабақ жоспары 7-сынып Ұзақ мерзімді жоспардың
тарауы:
7.3А Химиялық
реакциялар
Пән мұғалімі:
Қылышбай Толғанай
Күні:
20.01.2021
ж
Сыныбы: 7
«Б»
Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:
Сабақтың
тақырыбы: §12. Қышқылдардың химиялық
қасиеттері
Оқу
мақсаттары 7.2.2.1 -сұйылтылған
қышқылдардың қолдану аяларын және олармен жұмыс жасау ережелерін
атау; 7.2.2.2 -сұйылтылған
қышқылдардың әртүрлі металдармен реакцияларын
зерттеу; 7.2.2.3 -сутек газының сапалық
реакциясын жүзеге асыру және
білу;
7.2.2.4 -кейбір
карбонаттардың сұйылтылған қышқылдармен реакцияларын
зерттеу.
Сабақтың
мақсаты Барлық оқушылар
үшін: Қышқылдарды бейтараптау
реакциясын біледі. Көпшілік оқушылар
үшін: Сұйытылған қышқылдардың
әртүрлі металдар және карбонаттармен әрекеттесуін
сипаттайды Кейбір оқушылар
үшін:
Сутек пен
көмірқышқыл газдарының сапалық реакциясын біледі және оны жүзеге
асырады
Тілдік
мақсаттар
Тілдік
дағдылар: тыңдалым, оқылым, айтылым,
жазылым.
Негізгі сөздер
мен тіркестер:
Бейтараптану
реакциясы, индикатор түсі, металдардың белсенділік қатары, қышқыл
ерітіндісі, химиялық
реакция.
Жазылым:
Қышқылдар
сілтілермен, металдармен, карбонаттармен
әрекеттеседі.
Металдардың тұз
қышқылымен әрекеттесуін былай
көрсетеді:
Магний + тұз
қышқылы = магний хлориді +
сутек
Мырыш + тұз
қышқылы = мырыш хлориді +
сутек
Темір + тұз
қышқылы = темір (ІІ) хлориді +
сутек
Қышқылдардың
химиялық қасиеттерін ретімен дәптерге
жазады.
Айтылым: Оқу бағдарламасы аясындағы
түрлі тақырыптардағы сұхбаттасу барысында ресми және ауызша сөйлесу
стильдерін қолдану; қажетті ақпаратты алу үшін неғұрлым күрделі
сұрақтар қою; өз пікірін айту; түсінікке жауап беру; тапсырманы
орындау барысында құрдастарымен қарым-қатынас
жасау;
Құндылықтарға
баулу
Жаңаны тануға
ұмтылып, сын тұрғысынан ойлауға, бірлесе жұмыс жасауға, бір-біріне
құрметпен қарауға, жауапкершілікті сезініп білім алуға дайын болу.
«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша
«Жалпыға бірдей еңбек
қоғамы» құндылығына
баулу.
Пәнаралық
байланыс
Биология
Алдыңғы
білім
7 сынып. Табиғи
қышқылдар мен сілтілер.
Индикаторлар.
Сабақ
барысы
Сабақтың
кезеңдері Сабақтағы жоспарланған
жаттығу түрлері
Ресурстар Сабақтың
басы 5
мин Сабақтың
ортасы
20
мин Ұйымдастыру
кезеңі Сыныпта жағымды психологиялық
ахуал қалыптастыру. Оқушыларды білім алуға
жұмылдыру. Миға
шабуыл әдісі арқылы үй тапсырмасын
пысықтау. 1 тапсырма:
«Сәйкестендіру»
2
тапсырма: «Ұяшықтарды
толтыр»
Бүгінгі
сабақта: қышқылдарды бейтараптау
реакциясын білетін боламыз; сұйытылған қышқыдардың әртүрлі
металдар және карбонаттармен әрекеттесуін
зерттейміз. Қышқылдардың сілтілермен
әрекеттесуі (бейтараптану
реакциясы). Индикатор түсінің өзгеруі
бойынша қышқыл мен сілті арасындағы химиялық реакцияның жүргенін
байқауға болады. Химиялық стақанға сілті ерітіндісі – натрий
гидроксидін құйып, оған бірнеше тамшы фенолфталеин ерітіндісін
қосамыз. Ерітінді таңқурай түске боялады. Ерітінді түссізденгенше
бюреткадан тамшылатып, күкірт қышқылының ерітіндісін қосамыз. Оның
түссізденгені қышқыл мен сілті арасында реакция жүріп, ерітіндінің
бейтараптанғандығын
көрсетеді. күкірт қышқылы +
натрий гидроксиді = натрий сульфаты +
су Қышқылдардың металдармен
әрекеттесуі Қышқылдардың әртүрлі
металдармен әрекеттесуін мына тәжірибе арқылы бақылауға болады:
төрт сынауықтың біріншісіне магний, екіншісіне мырыш, үшіншісіне
темір жаңқасын, төртіншісіне мыс сымының кесіндісін салып, әр
сынауыққа 2 мл тұз немесе күкірт қышқылының ерітінділерін қосып
аздап қыздырамыз және кейбір сынауықтарда сутектің бөлінуін
байқаймыз. Тәжірибе нәтижесінде қышқыл мен магний шабытты түрде
әрекеттеседі, мырыш одан баяу , ал темір мырыштан да баяуырақ
әрекеттесетінін байқаймыз. Ал мыс қышқылмен мүлдем әрекеттеспейді,
сынауықта сутек бөлінбейді. Демек, металдардың қышқылдарға қатысты
белсенділігі әртүрлі. Металдардың тұз қышқылымен
әрекеттесуін былай
көрсетеді: Магний + тұз қышқылы =
магний хлориді +
сутек Мырыш + тұз
қышқылы = мырыш хлориді +
сутек
Темір + тұз
қышқылы = темір (ІІ) хлориді +
сутек Тақырыпқа байланысты
суреттер Слайд
1 Сұрақтар Слайд
2 Слайд
3 Слайд
4 Видео
№1 Қышқылдардың сілтілермен
әрекеттесуі Жұмыс
дәптерлері Слайд
5 Видео
№2 Қышқылдардың металдармен
әрекеттесуі Оқулық
Жұмыс
дәптерлері Сабақтың
соңы 15
мин
Кезінде орыс ғалымы
Н.Н.Бекетов осыған ұқсас тәжірибелерді жасау нәтижесінде
металдардың сутекті қышқыл құрамынан ығыстыру қатарын, яғни
металдардың белсенділік қатарын
құрастырған:
Реакциялар нәтижесінде
бөлінген сутекті сынауықтың аузын төмен қарата ұстаған күйде жинап,
спиртшам жалынына жақындатады. Қоспасыз сутек қалыпты жанады. Оның
ауамен, оттекпен қоспасы қопарылыс бере жанады, әсіресе екі көлем
сутек пен бір көлем оттектен тұратын қоспа өте қопарылғыш
(күркіреуік газ деп ата лады). Егер сутек таза болса, ол
“п-пах” деген дыбыс шығарып жанады. Ауамен немесе оттекпен қоспасы
қопарылыс беруі мүмкін. Қопарылыс шыны ыдыста жүрсе, оның сынықтары
айналадағы адамдарды жарақаттауы мүмкін, сондықтан сутекпен жұмыс
істегенде қауіпсіздік техникасы ережелерін сақтау
керек. Қышқылдардың карбонаттармен
әрекеттесуі Сынауыққа аздаған бор ұнтағын
немесе мәрмәрдің түйірін салып, үстінен тұз қышқылының ерітіндісін
құямыз. «Быжылдап» түзілген газ көмір қышқыл газының түзілгенін
көрсетеді. Реакцияны былай өрнектеуге
болады:
Осылай карбонаттар
қышқылдарды бейтараптайды. Топырақтың қышқылдылығын бейтараптау
үшін мұндай реакциялардың ауыл шаруашылығындағы практикалық маңызы
зор. Оқулық, АКТ, Периодтық
кесте Слайд
6 Слайд
7 Видео
№3 Қышқылдардың
карбонаттармен
әрекеттесуі Жұмыс
дәптерлері Слайд
8
Рефлексия
«Біліміңді тексер»
тапсырмаларын орындау: «Кім жылдам»
әдісі. 1. Бейтараптану реакциясы деп
қандай реакцияларды айтады? 2. Бейтараптану реакцияларының
практикалық маңызы қандай? 3. Сутектің тазалығын қалай
тексереді? 4. Қышқылдар мен карбонаттар
әрекеттескенде реакция нәтижесінде қандай өнімдер
түзіледі?
5. Қай металдар
қышқылмен шабытты түрде
әрекеттеседі? Слайд
9
Кері
байланыс «Бас
бармақ» Оқушылардың бас бармақтарын
көрсету арқылы сіз түсіндіргенді олардың ұғу деңгейін
тексеріңіз. Бас бармақ жоғарыға қарап
тұрса = Мен түсінемін. Бас бармақ көлденең тұрса =
Мен түсінгендеймін.
Бас бармақ төмен
қарап тұрса = Мен
түсінбедім.
Үй
тапсырмасы
§12 оқу, 68
беттегі 4-ші тапсырма, online mektep тапсырмасын
орындау.
Саралау. Сіз қандай
тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың
алдына қандай тапсырмалар
қоясыз?
Бағалау. Сіз
оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап
отырсыз? Денсаулық және қауіпсіздік
техникасын сақтау
«Диалог және қолдау көрсету»,
«Тапсырма», «Кім жылдам».
Саралау
тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені,
оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды
оқушылардың | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
















