Металдардың периодтық жүйесіндегі орны, атом құрылысы
Металл атомдарының тотығу дәрежелері әрқашан оң болады, металдар -тотықсыздандырғыштар.
Металдар түсті және қара металдар деп бөлінеді.
Түсті металдар: -ауыр( Cu, Zn, Pb, Hg )
-жеңіл(K, Na, Mg,Al )
-сирек кездксетін(Li, Rb, Cs, Be, Mo, W, Zr, Hf, Nb,Ta )
-сирек-жер ( Sc,V,La, )
-бағалы(Au,Ag,Pt,Pd,Rh, Ir,Ru,Os )
-радиоактивті(Ra,Th,U,Ac )
Барлық металдар улылық дәрежесіне қарай үшке бөлінеді:
1) улылығы жоғары металдар: Hg,U,Cd,Zn,Cu,Te,V,Be,Ni
2) улылығы орташа
металдар:Mn,Cr,Pd,Pb,Os,Ba,Ir,Co,Ga,Mo,Sc,Sr,Ru,Rh,Ln
3) улылығы төмен металдар:Al,Fe,Ca,Mg,Cs,Rb,Li,Na,Ti
|
Металл |
Таралуы |
Қазақстанның қай аймағында кездеседі |
|
Кальций |
CaSO4.H2O-гипс Ca3(PO4)2-фосфорит CaF2-флюорит |
Жамбыл облысы Қаратау Ақтөбе обл Маңғыстауда |
|
Алюминий |
Al2O3.nH2O-боксит Al2O3.2SiO2.2H2O- Дала шпаты K2O.Al2O3.6SiO2-ортоклаз |
Қостанай, торғай өңірінде Ақтөбе обл Повладар обл |
|
Темір |
Fe2O3-қызыл теміртас Fe3O4-магнит теміртасы FeS2-пирит FeCO3-сидерит |
Қостанай,Торғай өңірі Соколов-Сарыбай кен орынында |
Металдардың химиялық қасиеттері
Металдар химиялық белсенді болғандықтан жәй және күрделі заттармен әрекеттеседі
|
Қосылу реакциялары |
Орын басу реакциялары |
|
Бейметалдармен әрекеттесуі:а)оттеекпен: 2Mg+O2=2MgO |
К а) сумен: 2Li+2H2O=2LiOH+H2 |
|
ә)күкіртпен: 2Al+3S=Al2S3 |
ә) оксидтермен: 2Fe+Al2O3=Fe2O3+2Al |
|
б) гологендермен: 2Na+Cl2=2NaCl |
б) қышқылдармен: Zn+H2SO4=ZnSO4+H2 |
|
|
в) тұздармен: Fe+CuSO4=FeSO4+Cu |
|
|
г) сілтілермен (екі дайлы қасиет көрсететін металдар): 2Al+6NaOH=2Na2AlO3+3H2 |
Металдардың химиялық белсенділік қатары
Металдардың химиялық белсенділігі әр түрлі болады. Н.Н. Бекетов(1865ж.) металдардың химиялық белсенділік қатарын жасап, металдарды мынадай реттілікпен орналастырған:
Li,K,Ca,Na,Mg,Al,Zn,Cr,Fe,Ni,Sn
Pb,(H) Cu,Hg,Ag,Pt,Au
Бұл металдардың химиялық белсенділік қатары деп аталады.
Металдардың қасиеттері
|
|
|
Металдардың тотықсыздандырғыштық оңнан солға қарай артады,коррозияға төзімділігі солдан оңға қарай артады.
О |
|
Табиғатта кездесуі: Қосылыс күйінде де, Бос күйінде Бос күйінде де кездеседі (саф-алтын) Тек қосылыстар Күйінде кездеседі |
|
Суға қатынасы: Me+H2O-t--- Me+HOH--- Me+H2O---- --MeO+H2 реакция жүрме ---Me(OH)x+H2 |
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Сабақ жоспары "Металдардың периодтық жүйедегі орны" 9 сынып
Сабақ жоспары "Металдардың периодтық жүйедегі орны" 9 сынып
Металдардың периодтық жүйесіндегі орны, атом құрылысы
Металл атомдарының тотығу дәрежелері әрқашан оң болады, металдар -тотықсыздандырғыштар.
Металдар түсті және қара металдар деп бөлінеді.
Түсті металдар: -ауыр( Cu, Zn, Pb, Hg )
-жеңіл(K, Na, Mg,Al )
-сирек кездксетін(Li, Rb, Cs, Be, Mo, W, Zr, Hf, Nb,Ta )
-сирек-жер ( Sc,V,La, )
-бағалы(Au,Ag,Pt,Pd,Rh, Ir,Ru,Os )
-радиоактивті(Ra,Th,U,Ac )
Барлық металдар улылық дәрежесіне қарай үшке бөлінеді:
1) улылығы жоғары металдар: Hg,U,Cd,Zn,Cu,Te,V,Be,Ni
2) улылығы орташа
металдар:Mn,Cr,Pd,Pb,Os,Ba,Ir,Co,Ga,Mo,Sc,Sr,Ru,Rh,Ln
3) улылығы төмен металдар:Al,Fe,Ca,Mg,Cs,Rb,Li,Na,Ti
|
Металл |
Таралуы |
Қазақстанның қай аймағында кездеседі |
|
Кальций |
CaSO4.H2O-гипс Ca3(PO4)2-фосфорит CaF2-флюорит |
Жамбыл облысы Қаратау Ақтөбе обл Маңғыстауда |
|
Алюминий |
Al2O3.nH2O-боксит Al2O3.2SiO2.2H2O- Дала шпаты K2O.Al2O3.6SiO2-ортоклаз |
Қостанай, торғай өңірінде Ақтөбе обл Повладар обл |
|
Темір |
Fe2O3-қызыл теміртас Fe3O4-магнит теміртасы FeS2-пирит FeCO3-сидерит |
Қостанай,Торғай өңірі Соколов-Сарыбай кен орынында |
Металдардың химиялық қасиеттері
Металдар химиялық белсенді болғандықтан жәй және күрделі заттармен әрекеттеседі
|
Қосылу реакциялары |
Орын басу реакциялары |
|
Бейметалдармен әрекеттесуі:а)оттеекпен: 2Mg+O2=2MgO |
К а) сумен: 2Li+2H2O=2LiOH+H2 |
|
ә)күкіртпен: 2Al+3S=Al2S3 |
ә) оксидтермен: 2Fe+Al2O3=Fe2O3+2Al |
|
б) гологендермен: 2Na+Cl2=2NaCl |
б) қышқылдармен: Zn+H2SO4=ZnSO4+H2 |
|
|
в) тұздармен: Fe+CuSO4=FeSO4+Cu |
|
|
г) сілтілермен (екі дайлы қасиет көрсететін металдар): 2Al+6NaOH=2Na2AlO3+3H2 |
Металдардың химиялық белсенділік қатары
Металдардың химиялық белсенділігі әр түрлі болады. Н.Н. Бекетов(1865ж.) металдардың химиялық белсенділік қатарын жасап, металдарды мынадай реттілікпен орналастырған:
Li,K,Ca,Na,Mg,Al,Zn,Cr,Fe,Ni,Sn
Pb,(H) Cu,Hg,Ag,Pt,Au
Бұл металдардың химиялық белсенділік қатары деп аталады.
Металдардың қасиеттері
|
|
|
Металдардың тотықсыздандырғыштық оңнан солға қарай артады,коррозияға төзімділігі солдан оңға қарай артады.
О |
|
Табиғатта кездесуі: Қосылыс күйінде де, Бос күйінде Бос күйінде де кездеседі (саф-алтын) Тек қосылыстар Күйінде кездеседі |
|
Суға қатынасы: Me+H2O-t--- Me+HOH--- Me+H2O---- --MeO+H2 реакция жүрме ---Me(OH)x+H2 |
шағым қалдыра аласыз













