Білім беру ұйымының атауы

Жаңақала ЖОББМ

Пәні:

Физика

Бөлім:

8.3 А Тұрақты электр тогы

Педагогтің аты-жөні:

Рахметова Л.Ғ.

Күні:

Сынып: 8

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғау.

Сандық және сапалық есептер шығару

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

8.4.2.11 – өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғауда тізбек бөлігі үшін Ом заңын қолданып, электр тізбектеріне есептеулер жүргізу

Сабақтың мақсаты

-Тізбектей және параллель жалғау кезіндегі негізгі физикалық заңдылықтарды біледі, Ом заңын қолданып электр тізбектеріне есептеулер жүргізеді;

-тізбекті жинауды тәжірибелер жасау арқылы түсінеді.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Сабақтың басы

10 минут

Өткен білімді еске түсіру

Жаңа білім

10 минут

Бекіту

15 минут

Кері байланыс

Сабақтың соңы.

10 минут

Бағалау

Үй тапсырмасы

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

W) Өткен тақырыпты қайталау.

(W) Білімдерді негіздеу.

Электр тізбегі деген не?

Электр тізбегі – электр тогы өту үшін арналған элементтердің, құрылғылардың жиыны.

Электр тогы ағып өтетін электр тізбегі тұйықталған деп аталады.

Электр тізбегіне енетін және онда анықталған қызметті атқаратын жеке құрығыны электр тізбегінің элементі деп атайды.

Электр тізбектерінің сызбасы– электр тізбегінің графикалық кескіні.

Электр тізбегінің негізгі бөліктері:

Ток көзі

Ток тұтынушылары

Жалғағыш сымдар

Кілт

Электр тізбегінің қандай элементтерін білесіз? Олардың кейбіреулерін атаңыз.

Ойланыңыз және сызбаларды салыңыз:

а) Сізде гальвани элементі, шам, екі кілт және жалғағыш сымдар бар. Екі кілт те қосулы тұрғанда электр тізбегіндегі шам жанатындай сызба салыңыз.

б) төбеден аспашамдың орнататын жерден үш сым шығып тұр, аспашамды қосқаннан кейін олардан электр тогы өтеді. Егер аспашамды дұрыс қоссақ, екі сөндіргіш келесідей жұмыс жасайды: олардың біріншісі бір шамды ғана қосып-сөндіреді, ал екіншісі екінші шамды ғана қосып-сөндіреді. Аспашамдағы шамдардың, сөндіргіш пен ток көзінің жалғану сызбасын салыңыз.

Екі сызбаның айырмашылығы неде?

Мұғалімнің демонстрациясы(D).

Тізбектей жалғаудың заңдылықтарын шығару

Құралдар: ток көзі, кілт, жалғағыш сымдар, екірезистор 47 және 100 Ом, 2 вольтметр, 1 амперметр.

Суретте көрсетілгендей сызбаны құрастырыңыз.

Әр резисторлардағы кернеуді, жалпы кернеуді өлшеңіз.

Әр резисторлардағы ток күші, жалпы ток күшін өлшеңіз.

Өлшеулердің нәтижелерін кестеге жазыңыз:

Болжап қорытынды жасаңыз.

Мұғалімнің демонстрациясы(D).

Параллель жалғаудың заңдылықтарын шығару

Құралдар:

Суретте көрсетілгендей сызбаны құрастырыңыз.

Әр резисторлардағы кернеуді, жалпы кернеуді өлшеңіз.

Әр резисторлардағы ток күші, жалпы ток күшін өлшеңіз.

Өлшеулердің нәтижелерін кестеге жазыңыз:

Болжап қорытынды жасаңыз.

(W) Жұмыс нәтижелерін талдау және өткізгіштерді параллель және тізбектей заңдылықтарын жазу.

(I/W) Бекіту.Есептер шығару. Жеке жұмыс (I)

Өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғау ережелерін пайдаланып төмендегі мысал есептер сияқты шығару.

1.Суретте тізбектей жалғанған үш өткізгіштің сұлбасы берілген. Кедергісі R₁=36Ом өткізгіштегі кернеудің төмендеуі U₁=9B. Кедергісі R₂=64Ом болатын өткізгіштің кернеуін және олардың ұштарындағы кернеу 120В болғандағы өткізгіштің R₃ кедергісін анықтаңдар.

2. Суретте параллель жалғанған екі өткізгіштің сұлбасы берілген. Кедергісі R₁=44 Ом өткізгіш арқылы I₁=5А ток өтеді. I₂=0,8А ток өткендегі өткізгіштің R₂ кедергісін анықтаңдар.

3. Кедергілері 20 Ом және 30 Ом болатын екі резистор кернеуі 24 В электр тізбегіне жалғанған. Тізбекке екі резисторды тізбектей және параллель жалғағандағы ток күші қандай?

4. Бір резистордың кедергісі 2 Ом, ал екіншісінікі 3 Ом. Олардың жалпы кедергісі 2 Омнан кем. Резисторлар қалай жалғанған – тізбектей әлде параллель ма

5. Бір резистордың кедергісі 4 Ом, ал екіншісінікі 3 Ом. Олардың жалпы кедергісі 5 Омнан көп. Резисторлар қалай жалғанған – тізбектей әлде параллель ма?

6. Кедергілері 3 және 6 Ом резисторлар тізбектей жалғанып, кернеуі 4,5 В батарейкаға қосылған. Тізбектің ток күшін анықтаңыз..

7. Кедергілері 20 және 35 Ом екі резистор батарейкаға параллель қосылған. Бірінші резистордағы ток күші 0,2 А. Екі резистордан қандай ток өтеді.

8.Ток көзінің кернеуі 3,6 В. Резисторлардың кедергілері сәйкесінше 2 және 4 Ом. Тізбектей және параллель жалғану кезіндегі тізбектің жалпы кедергісі мен әр резистордың ток күшін табыңыз. Электр тізбектерінің сызбаларын салыңыз.

9. Суретте көрсетілген сызба бойынша амперметрдің көрсеткіші мен электр тізбегінің жалпы кедергісін табыңыз, егер R₁=10 Ом, R₂=6 Ом.

Бүгінгі сабақ бойынша рефлекция 

Мен сабақ қызықты _____________ қызықсыз болды деп ойлаймын.
  2. Мен сабақта: үйрендім көп нәрсені _____________ үйренгенім аз болды.
  3. Мен басқаларды мұқият ______________ зейінсіз тыңдадым.

Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критерийлері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау

Есептерді аяқтау.

- Тізбектей және параллель жалғаудың артықшылығы мен кемшіліктерін сипаттау.

Оқушылар жаңа сабақты бастамас бұрын, үй тапсырмасын қайталау сұрақтарына жауап береді. Электр тізбегінің элементтерін атайды, сызбасын салады.

Алдыңғы білімге сүйене отырып аспашамды параллель және тізбектей жалғау кезіндегі айырмашылықтарын түсінеді.

Мұғалім жасап көрсеткен демонстрация негізінде оқушылар тізбектей және параллель жалғаудың негізгі заңдылықтарымен танысады.

Мұғалім жасап көрсеткен демонстрация негізінде оқушылар тізбектей және параллель жалғаудың негізгі заңдылықтарымен танысады.

Оқушылар тізбектей және параллель жалғаудың негізгі заңдылықтарына сүйеніп тақтада кезектесіп есептер шығарады.

Оқушылар сабақ соңында рефлекция парағын толтырып, өз ойларымен бөліседі

Бағалау критерийлері

Тізбектей және параллель тізбектерді дұрыс жинайды.

-Тізбек бөлігі үшін Ом заңын қолданып, ток күшін, кернеуді есептейді.

-Тізбектің жалпы кедергісін есептейді.

-Дұрыс қорытынды жасайды.

Дескриптор:

-Электр тізбегінің элементтерін біледі.

-Электр тізбегінің сызбасын салады.

Дескриптор:

Тізбектей жалғау кезінде

-Ток күштері тең екендігін,

- Жалпы кернеу бірнеше кернеудің қосындысына теңдігін,

-Жалпы кедергі бірнеше кедергілердің қосындысына тең екендігін біледі.

Жалпы балл-2

Дескриптор:

-Берілгенін жазады; -Өткізгіштердің тізбектей

жалғануы кезіндегі

жалпы кедергіні анықтайды.

-Өткізгіштердің параллель

жалғануы кезіндегі жалпы кедергіні анықтайды.

-Тізбек бөлігі үшін Ом

заңын жазады;

-Алынған білімдерге

негізделіп қорытынды

жасайды.

Жалпы балл-6

Жалпы бағалау критерийлер бойынша 10 балл

Оқулық

Слайд

ДК экран

Оқулық

Слайд

ДК экран

ток көзі, кілт, жалғағыш сымдар, екірезистор 47 және 100 Ом, 2 вольтметр, 1 амперметр.

ДК экран

Оқулық

ток көзі, кілт, жалғағыш сымдар, екірезистор 47 және 100 Ом, 2 вольтметр, 1 амперметр.

Тақта

Дәптер

Оқулық

Қосымша-1

Стикерлер