Бекітемін
директордың оқу ісі
жөніндегі орынбасары
______Маткасимова С.Ж.
Сабақтың технологиялық картасы
Пән Физика
Мерзімі ________Топ_____
Сабақтың №____
Тақырыбы: Зертханалық жұмыс.« Шынының сыну корсеткішін анықтау.»
Сабақтың мақсаты
-
Жарықтың сыну заңын пайдаланып, шынының сыну көрсеткішін анықтау.
-
Студенттерің ойлау, есте сақтау, есеп шығару қабілетін қабілеттерін дамыту,
-
Студенттерің ғылымға деген қызығушылығын арттыру; еңбекке, өз отанын сүйуге, өз жетістіктерін бағалай білуге үйрету ұжымшылдыққа тәрбиелеу.
Сабақтың типі: Зертханалық жұмыс
Сабақты қамтамасыздандырылуы:
а) оқу – көрнекілік құралдар плакаттар, суреттер, үлестірме қағаздар, жазық параллель шыны пластинка, 4 түйреуіш, сызғыш, транспортир, қарындаш, ақ қағаз парағы, картон қағаз.
б) үлестірмелі материалдар плакат және кестелер.
в)ТОҚ
Пәнаралық байланыс химия, электротехника
Өз бетінше жұмыс тест тапсырмалары.
Сабақтың өту барысы
І. Ұйымдастыру кезеңі ( 2 минут)
-
Сәлемдесу
-
Студенттерің сабаққа қатысуын тексеру.
-
Студенттерің сабаққа дайындығын тексеру.
ІІ. Оқушылардың біліктілігі мен дағдысын тексеру ( 10 минут)
Сұрақтар қою
-
Қандай құбылыс жарытың шағылуы деп аталады?
-
Шағылудың қандай түрлерін білесіңдер?
-
Қандай айна жазық айна деп аталады?
-
Жазық айна шын кескін бере алады ма?
-
Қандай кескін шын кескін деп аталады?
-
Айнаны ұлғайтуды дегенді қалай түсінесіңдер?
-
Қандай құбылыс жарықтың сынуы деп аталады?
-
Жарық жазық параллель пластиналар арқылы өткенде қандай құбылыс байқалады?
-
Көлдің шын және көрінерлік тереңдігі деген не?
-
Призмадағы сәуленің жүру жолын қалай анықтауға болады?
ІІІ. Жаңа тақырыптың мазмұны мен жүйесі ( 3 минут)
Презентация арқылы
көрсету
Жұмыстың орындалу тәртібі. ( 30 минут)
-
Зертханалық жұмыс жасауға дайындық. (әңгіме)
-
№1 зертханалық жұмыстың нұсқауын талдау
-
Техника қауіпсіздігі жөнінде нұсқау.
-
Зертханалық жұмысты оқулықтағы нұсқау бойынша орындау.
№1 жүмыс. Шынының сыну корсеткішін анықтау
Жумыс барысы:
-
Астына картон қойылтан қағаздың ортасына пластанка қойындар. Коздерің үстел деңгейінде болатындай етіп отырындар.
-
Шыны пластанканың артына, оның параллель қырларының (кіші) біріне тиістіре А түйреуішті тігінен қадандар.
3. Пластинканың сол А түйреуіш түрған жағына Втүйреуішті, АВ түзуі пластинканың А нүктесіне түрғызылған ЕҒ перпендикулярымен 45°-тан үлкен бүрыш жасайтындай етіп түйреңдер.
4. А түйреуішке пластинка арқылы қарап, С және Д түйреуіштерді пластинканың алдына, ол арқылы қарағанда көрінетін төменгі жақтары бір тузудің бойында болатывдай етіп орналастырыңдар (198-сурет).
-
П
ластинканы
қарындашпен айналдыра сызып,
түйреуіштердің орындарын нуктелермен
белгілеңдер. -
Пластинканы алып тастап, АВ, АС, СД сызықтарын сызыңдар. АС-ны қағаздың шетіне дейін созыңдар.
-
А нүктесінен бастап АС және АВ кесінділеріне 5 сантиметрден өлшеп салып, К және L нүктелерін алыңдар. Осы нүктелерден ЕҒ-ке перпеңдикуляр тусіріңдер. Алынған тік бұрышты АЕК мен АҒL ұшбурыштарында: <ЕАК=а (тусу бурышы), <ҒАL=β (сыну бурышы).
-
АЕК және АҒL ушбурыштарының а және β бүрыштарына қарсы жатқан КЕ және FL (АКм&н АL гипотенузалары салу бойынша тең) катеттерін өлшеңдер.
-
Өлшеу нәтижелері бойынша, жарық сынуының екінші заңын пайдаланып, шынының ізделіп отырған сыну корсеткішін есептеңдер:
![]()
10. формуласын пайдаланып, өлшеудің салыстырмалы қателігін анықтаңдар.
![]()
11. Өлшеулер мен есептеулер нәтижелерін кестеге түсіріңдер.

12. Қорытынды жасандар.
-
Жұмысты қорытындылау, жұмыс орнын тазалау.
V. Жаңа материалды бекіту, біліктілік пен дағдыны қалыптастыру ( 18 минут)
№1 есеп. Жарық шоғының смодағы түсу бұрышы 240 болғанда, сыну бұрышы 300-қа тең. Жарықтың смода ішіндегі абсолютті сыну көрсеткішін және таралу жылдамдығын анықтаңдар. С=3 • 108 м/с
-
Берілгені:
λ=240
=300Шешуі:
n=

Беттің берілу шарты дұрыс емес. Түсу бұрышы 90-24=660 болу керек. Олай болса берілу шарты сәуленің смодағы түсу бұрышы көкжиекпен 240 бұрыш жасайды деп берілу тиіс олай болса берілу шартындағы 240 мәнінің орнына 660 мәнді қоямыз. Сонда:
n=

n=

Жауабы: n=1.618
γ=185400 км/с
m/k n=?
ν=?
№2 есеп. Жарық шоғы ауадан суға өтеді. Түсу бұрышы 760; сыну бұрышы 470. Судағы жарық жылдамдығын табыңдар.
-
Берілгені:
λ=760
=470Шешуі: n=

m/k n=?
ν=?
VI. Сабақтың қорытындысы ( 5 минут)
Студенттер жарықтың сыну заңын пайдаланып, шынының сыну көрсеткішін анықтауды үйренді және есептер шығаруды үйренді.
VIІ. Рефлексия ( 5 минут)
Не білдің?
Нені үйрендің?
Нені білгің келеді?
VІIІ.Бағалау ( 5 минут) Оқушылардың білімін бағалау.
ІX. Үй тапсырмасы ( 2 минут)
Оқытушының аты-жөні: Мешетова Л.А___________________
(қолы/ подпись)
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Сабақтың технологиялық картасы. Зертханалық жұмыс.« Шынының сыну корсеткішін анықтау.»
Сабақтың технологиялық картасы. Зертханалық жұмыс.« Шынының сыну корсеткішін анықтау.»
Бекітемін
директордың оқу ісі
жөніндегі орынбасары
______Маткасимова С.Ж.
Сабақтың технологиялық картасы
Пән Физика
Мерзімі ________Топ_____
Сабақтың №____
Тақырыбы: Зертханалық жұмыс.« Шынының сыну корсеткішін анықтау.»
Сабақтың мақсаты
-
Жарықтың сыну заңын пайдаланып, шынының сыну көрсеткішін анықтау.
-
Студенттерің ойлау, есте сақтау, есеп шығару қабілетін қабілеттерін дамыту,
-
Студенттерің ғылымға деген қызығушылығын арттыру; еңбекке, өз отанын сүйуге, өз жетістіктерін бағалай білуге үйрету ұжымшылдыққа тәрбиелеу.
Сабақтың типі: Зертханалық жұмыс
Сабақты қамтамасыздандырылуы:
а) оқу – көрнекілік құралдар плакаттар, суреттер, үлестірме қағаздар, жазық параллель шыны пластинка, 4 түйреуіш, сызғыш, транспортир, қарындаш, ақ қағаз парағы, картон қағаз.
б) үлестірмелі материалдар плакат және кестелер.
в)ТОҚ
Пәнаралық байланыс химия, электротехника
Өз бетінше жұмыс тест тапсырмалары.
Сабақтың өту барысы
І. Ұйымдастыру кезеңі ( 2 минут)
-
Сәлемдесу
-
Студенттерің сабаққа қатысуын тексеру.
-
Студенттерің сабаққа дайындығын тексеру.
ІІ. Оқушылардың біліктілігі мен дағдысын тексеру ( 10 минут)
Сұрақтар қою
-
Қандай құбылыс жарытың шағылуы деп аталады?
-
Шағылудың қандай түрлерін білесіңдер?
-
Қандай айна жазық айна деп аталады?
-
Жазық айна шын кескін бере алады ма?
-
Қандай кескін шын кескін деп аталады?
-
Айнаны ұлғайтуды дегенді қалай түсінесіңдер?
-
Қандай құбылыс жарықтың сынуы деп аталады?
-
Жарық жазық параллель пластиналар арқылы өткенде қандай құбылыс байқалады?
-
Көлдің шын және көрінерлік тереңдігі деген не?
-
Призмадағы сәуленің жүру жолын қалай анықтауға болады?
ІІІ. Жаңа тақырыптың мазмұны мен жүйесі ( 3 минут)
Презентация арқылы
көрсету
Жұмыстың орындалу тәртібі. ( 30 минут)
-
Зертханалық жұмыс жасауға дайындық. (әңгіме)
-
№1 зертханалық жұмыстың нұсқауын талдау
-
Техника қауіпсіздігі жөнінде нұсқау.
-
Зертханалық жұмысты оқулықтағы нұсқау бойынша орындау.
№1 жүмыс. Шынының сыну корсеткішін анықтау
Жумыс барысы:
-
Астына картон қойылтан қағаздың ортасына пластанка қойындар. Коздерің үстел деңгейінде болатындай етіп отырындар.
-
Шыны пластанканың артына, оның параллель қырларының (кіші) біріне тиістіре А түйреуішті тігінен қадандар.
3. Пластинканың сол А түйреуіш түрған жағына Втүйреуішті, АВ түзуі пластинканың А нүктесіне түрғызылған ЕҒ перпендикулярымен 45°-тан үлкен бүрыш жасайтындай етіп түйреңдер.
4. А түйреуішке пластинка арқылы қарап, С және Д түйреуіштерді пластинканың алдына, ол арқылы қарағанда көрінетін төменгі жақтары бір тузудің бойында болатывдай етіп орналастырыңдар (198-сурет).
-
П
ластинканы
қарындашпен айналдыра сызып,
түйреуіштердің орындарын нуктелермен
белгілеңдер. -
Пластинканы алып тастап, АВ, АС, СД сызықтарын сызыңдар. АС-ны қағаздың шетіне дейін созыңдар.
-
А нүктесінен бастап АС және АВ кесінділеріне 5 сантиметрден өлшеп салып, К және L нүктелерін алыңдар. Осы нүктелерден ЕҒ-ке перпеңдикуляр тусіріңдер. Алынған тік бұрышты АЕК мен АҒL ұшбурыштарында: <ЕАК=а (тусу бурышы), <ҒАL=β (сыну бурышы).
-
АЕК және АҒL ушбурыштарының а және β бүрыштарына қарсы жатқан КЕ және FL (АКм&н АL гипотенузалары салу бойынша тең) катеттерін өлшеңдер.
-
Өлшеу нәтижелері бойынша, жарық сынуының екінші заңын пайдаланып, шынының ізделіп отырған сыну корсеткішін есептеңдер:
![]()
10. формуласын пайдаланып, өлшеудің салыстырмалы қателігін анықтаңдар.
![]()
11. Өлшеулер мен есептеулер нәтижелерін кестеге түсіріңдер.

12. Қорытынды жасандар.
-
Жұмысты қорытындылау, жұмыс орнын тазалау.
V. Жаңа материалды бекіту, біліктілік пен дағдыны қалыптастыру ( 18 минут)
№1 есеп. Жарық шоғының смодағы түсу бұрышы 240 болғанда, сыну бұрышы 300-қа тең. Жарықтың смода ішіндегі абсолютті сыну көрсеткішін және таралу жылдамдығын анықтаңдар. С=3 • 108 м/с
-
Берілгені:
λ=240
=300Шешуі:
n=

Беттің берілу шарты дұрыс емес. Түсу бұрышы 90-24=660 болу керек. Олай болса берілу шарты сәуленің смодағы түсу бұрышы көкжиекпен 240 бұрыш жасайды деп берілу тиіс олай болса берілу шартындағы 240 мәнінің орнына 660 мәнді қоямыз. Сонда:
n=

n=

Жауабы: n=1.618
γ=185400 км/с
m/k n=?
ν=?
№2 есеп. Жарық шоғы ауадан суға өтеді. Түсу бұрышы 760; сыну бұрышы 470. Судағы жарық жылдамдығын табыңдар.
-
Берілгені:
λ=760
=470Шешуі: n=

m/k n=?
ν=?
VI. Сабақтың қорытындысы ( 5 минут)
Студенттер жарықтың сыну заңын пайдаланып, шынының сыну көрсеткішін анықтауды үйренді және есептер шығаруды үйренді.
VIІ. Рефлексия ( 5 минут)
Не білдің?
Нені үйрендің?
Нені білгің келеді?
VІIІ.Бағалау ( 5 минут) Оқушылардың білімін бағалау.
ІX. Үй тапсырмасы ( 2 минут)
Оқытушының аты-жөні: Мешетова Л.А___________________
(қолы/ подпись)
шағым қалдыра аласыз













